စစ္ရာဇ၀တ္မွဳက်ူးလြန္သူမ်ားကို အေရးယူရန္ အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္

သတင္းႏွင့္မီဒီယာ ကြန္ရက္။
ဧၿပီလ ၂၄ ရက္ေန႕၊ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းရွိ တိုင္းရင္သားေဒသမ်ားတြင္ စစ္ရာဇ၀တ္မွဳက်ူးလြန္ခဲ့သူမ်ားကို လြတ္လပ္ဘက္မလိုက္သည့္ တရားရံုးဖြဲ႕စည္း၍ အျမန္ဆံုးအေရးယူေဆာင္ရြက္ရမည္ဟု ဥပေဒအေထာက္အကူျပဳကြန္ရက္ ( Legal Aid Network) တည္ေထာင္သူတစ္ဦးျဖစ္သည့္ လူ႕အခြင့္အေရးေရွ႕ေန ဦးေအာင္ထူး မွ ယေန႕ ေျပာဆိုလိုက္ သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ျပစ္မွဳက်ဴးလြန္သူမ်ား လြတ္ၿငိမ္းခြင့္ရေနမွဳအား အဆံုးသတ္ရန္အတြက္ တာ၀န္ခံမွဳကို ရွာေဖြ ျခင္း ဆိုသည့္ စာမ်က္ႏွာ ၁၀၀ ေက်ာ္ပါရွိေသာ စစ္ရာဇ၀တ္မွဳ အစီရင္ခံစာတစ္ေစာင္ကို ဥပေဒအေထာက္အကူ ျပဳကြန္ရက္ LAN မွ ဒီကေန႕ ထုတ္ျပန္လိုက္ၿပီး ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း၊ ကရင္နီျပည္နယ္ ႏွင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ မ်ား၌ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ စစ္ရာဇ၀တ္မွဳမ်ားပါရွိသည့္ အစီရင္ခံစာႏွင့္ ပတ္သက္၍ ထိုင္းႏုိင္ငံ ခ်င္းမုိင္ၿမိဳ႕၌ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲက်င္းပခဲ့သည္။

သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ လူ႕အခြင့္အေရးေရွ႕ေန ဦးေအာင္ထူး မွ “သံုးခုစလံုးမွာက်ဴးလြန္တာကေတာ့ ျမန္မာစစ္တပ္ပါ။ လက္ရွိ ဗိုလ္ခ်ဴပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိွဳင္ေခါင္းေဆာင္တဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္က က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ မွဳခင္းေတြၾကည့္ပဲ။ အဲ့ေတာ့ မံုးကိုး ကအႀကီးဆံုးလို႕ေျပာလို႕ရတယ္၊ တႏိုင္းက ဒုတိယအႀကီးဆံုး လို႕ေျပာလို႕ရတယ္၊ ေနာက္ ကရင္နီေပါ့ေလ သံုးခုစလံုးက ျမန္မာစစ္တပ္က က်ဴးလြန္တဲ့ စစ္ရာဇ၀တ္မွဳ ႀကီးေတြၾကည့္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္”။ ဟု ေျပာသည္။

အစီရင္ခံစာတြင္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလ၌ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း မူဆယ္ခရိုင္ မံုးကိုးၿမိဳ႕တြင္ ျမန္မာစစ္တပ္ႏွင့္ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္တပ္ဖြဲ႕တို႕ တိုက္ခိုက္ခဲ့ခ်ိန္က ရြာသူရြာသား ၁၄၇ ေယာက္ကို စစ္တပ္ဗ်ဴဟာကုန္း ပတ္လည္တြင္ ၀မ္းလ်ားေမွာက္အေနအထားျဖင့္ ၁၃ ရက္ၾကာ လူသားဒိုင္းအေနျဖင့္ အသံုးျပဳခဲ့ရာ ၁၃ ဦး ဒဏ္ရာရရွိၿပီး ၂ ဦးေသဆံုးခဲ့မွဳ အပါအ၀င္ ထိခိုက္ပ်က္စီးဆံုးရွံဳးမွဳ အႀကီးမားဆံုး ျဖစ္ခဲ့သည့္ အေျခအေနမ်ားကို ေဒသခံမ်ားအား ေမးျမန္းတင္ျပထားသည္။

ထို႕အျပင္ ဒုတိယျဖစ္ရပ္ဆိုးအေနျဖင့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၂၀ ရက္ေန႕၌ ကရင္နီစစ္သား ၃ ဦး ႏွင့္ ရြာသား တစ္ဦး ကို တရားစီရင္ေရးအရမဟုတ္ပဲ လက္လြတ္စပယ္ သတ္ျဖတ္ခဲ့ျခင္းႏွင့္ တတိယ ျဖစ္ရပ္မွာ ကခ်င္ျပည္နယ္ တႏိုင္းေဒသတြင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇႏၷ၀ါရီလက ေရႊႏွင့္ပယင္းတူးေဖာ္လုပ္ကိုင္ေနၾကေသာ အရပ္သား ၄၀၀၀ ခန္႕ကို လူသားဒုိင္း ျဖစ္ေစေရးအတြက္ ၁၃ ရက္ၾကာ ပိတ္ဆို႕ထားခဲ့မွဳ အပါအ၀င္ KIA ဂိတ္စခန္းတစ္ခု၌ အရပ္သား ၄ ဦး ႏွင့္ KIA တပ္သား ၂ ဦး သတ္ျဖတ္ခံရမွဳ ျဖစ္စဥ္မ်ား အပါအ၀င္ စစ္ရာဇ၀တ္မွဳ က်ဴးလြန္ခဲ့မွဳမ်ားကို အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္တကြ ေမးျမန္းေဖာ္ျပထားသည္။

ဤအစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ရျခင္းသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း စစ္မွန္ၿငိမ္းခ်မ္း၍ တရားမွ်တၿပီး တိုးတက္ဖြံ႕ၿဖိဳးမွဳ ရရွိေစလိုေသာေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံရမွဳ၊ စီးပြားေရး တိုးတက္မွဳ မရွိျခင္း ႏွင့္ ဥပေဒစိုးမိုးမွဳပ်က္ျပား ေနသျဖင့္ ျပည္သူလူထု ဆင္းရဲတြင္းနက္လာသည့္ အေျခအေနေၾကာင့္ အဓိက စစ္ရာဇ၀တ္ မွဳႀကီးမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ေနရာသံုးေနရာကို ေရြးခ်ယ္တင္ျပရျခင္းျဖစ္သည္ဟု လူ႕အခြင့္အေရးေရွ႕ေန ဦးေအာင္ထူး မွ ဆက္ေျပာသည္။

ဘာေၾကာင့္ ျပည္တြင္းစစ္ျဖစ္တာလည္းဆိုတာကို ခ်ံဳၾကည့္တဲ့အခါၾကေတာ့ အေျခခံအားျဖင့္ေတာ့ ျပည္တြင္းစစ္ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ အေတာအတြင္းမွာ အဓိကက်တာက အာဏာရလာတဲ့ ျမန္မာစစ္အစိုးရ စစ္တပ္ စစ္စခန္းက တိုင္းရင္းသားျပည္နယ္ေတြကပိုင္တဲ့ သဘာ၀သယံဇာတေတြကို လက္၀ါးႀကီးအုပ္ ေသြးဆုတ္ ခ်င္တဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႕ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ သဘာ၀သယံဇာတ အဓိကထြက္ရွိတဲ့ ေနရာေတြကို ရာခိုင္းႏွဳန္းျပည့္နီးပါး ထိန္းခ်ဳပ္လြမ္းမိုးႏိုင္ဖို႕ ႀကိဳးစားတဲ့ အေျခခံက စစ္ပြဲေတြဆင္ႏြဲရင္းနဲ႕ ဥပေဒစိုးမိုးေရး ေတြပ်က္တယ္၊လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မွဳေတြျဖစ္ တယ္၊ျပည္တြင္းစစ္ သက္ဆိုးရွည္ေနတယ္။ဒါေၾကာင့္ ဒီအေျခခံအခ်က္အလက္ေတြကို ေထာက္ျပခ်င္တာေၾကာင့္မိုလို႕”

ယခုအစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ႏိုင္ရန္အတြက္ ဥပေဒအေထာက္အကူျပဳကြန္ရက္ LAN မွ စစ္ရာဇ၀တ္မွဳ ေပၚေပါက္ခဲ့သည့္ ေနရာေဒသမ်ားသို႕ သြားေရာက္၍ စစ္တမ္းေကာက္ယူမွဳမ်ား၊ ပါ၀င္ပတ္သက္ခဲ့သည့္ ေဒသခံျပည္သူမ်ားကို ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းၿပီး အခ်ိန္ တႏွစ္ ၾကာ မွတ္တမ္းျပဳစုခဲ့ၿပီးေနာက္ ယခုလို ထုတ္ျပန္လိုက္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ေျပာသည္။

စစ္ရာဇ၀တ္မွဳမ်ားသည္ မံုးကိုးေဒသ ႏွင့္ တႏိုင္းေဒသတြင္ အမ်ားဆံုးေတြ႕ရွိရသည့္အျပင္ ေလယာဥ္ဗံုး ဒဏ္ေၾကာင့္ ပ်က္စီးမွဳ၊ ျမန္မာတပ္မေတာ္မွ ဖမ္းဆီးသတ္ျဖတ္ခံရမွဳ၊ ေနအိမ္မ်ားမီးရွိဳ႕ခံရမွဳ၊ စပါးက်ည္ မီးရွိဳ႕ခံရမွဳ၊ လူအမ်ားအျပားကို သြားလာ၍မရေအာင္ ပိတ္ဆို႕ထားမွဳ၊ ဖိအားေပး၍ လူအမ်ားအျပားကို မိုင္းကြင္းျဖတ္သန္းေစမွဳ၊ တားဆီးပိတ္ပင္ခံထားရသူမ်ားကိုရိကၡာျဖတ္ေတာက္မွဳ၊ တယ္လီဖုန္းမ်ားသိမ္း ဆည္း၍ မိသားစုျဖင့္ အဆက္အသြယ္ျဖတ္ေတာက္မွဳ၊ စသည့္ စစ္ရာဇ၀တ္မွဳ အမ်ားအျပား ရွိခဲ့သည္ဟု သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ ေထာက္ျပေျပာဆိုခဲ့သည္။

စစ္ရာဇ၀တ္က်ဴးလြန္သူမ်ားကို လက္ရွိအစိုးရမွ ပထမဆံုးအဆင့္ အေနျဖင့္ ဘက္ႏွစ္ဖက္မွပါ၀င္သည့္ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕ ဖြဲ႕စည္းလုပ္ေဆာင္ရန္လိုအပ္ၿပီး လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားသတ္မွတ္ေဆာင္ရြက္ရန္ႏွင့္ ဒုတိယအဆင့္တြင္ ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ ျပည္တြင္းမွ တရားသူႀကီးမ်ား ပါ၀င္ေသာ ပူးတြဲတရားရံုးဖြဲ႕စည္း စစ္ေဆးၿပီး အေရးယူသြားရန္လိုအပ္ေနၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း လူ႕အခြင့္အေရးေရွ႕ေန ဦးေအာင္ထူး မွ ဆက္ေျပာသည္။

“လြတ္လပ္ဘက္မလိုက္ထက္ျမက္တဲ့ တရားစီရင္ေရးတစ္ရပ္က ဗမာျပည္မွာ အေသအခ်ာရွိဖို႕ လိုအပ္ လာတယ္။ တကယ္ေတာ့ အေရးယူရမွာက အဲ့ဒီ တရားရံုးက အေရးယူရမွာ၊ လူထုကို ဆန္႕က်င္သတ္ တာေလသူက၊ သူ႕တပ္တြင္းအျပဳအမူမဟုတ္ဘူးေလ၊ ဒါက ရိုဟင္ဂ်ာ လူထု ၁၀ ေယာက္ကို သတ္သြား တာေလ၊ ဆိုေတာ့ ဒါ လူထုကို ဆန္႕က်င္တဲ့ ျပစ္မွဳက စစ္ခံုရံုးတက္လို႕မရဘူး၊ ဒါလက္ရွိတည္ဆဲ့ဥပေဒ ျဖစ္တဲ့ ၁၉၅၉ တပ္မေတာ္ရဲ့ ဥပေဒထဲမွာ မပါဘူး။ တပ္မေတာ္ရဲ့ အက္ဥပေဒ ထဲမွာပါတဲ့ ပုဒ္မ ၇၁ က နယ္ဘက္ျပစ္ မွဳမ်ားအားဆိုၿပီးေတာ့ သူကလက္ညိဳးထိုးၿပီးေတာ့မွ သူ႕ရံုးမွာ အာဏာရွိတယ္ သူ႕ဟာသူဆံုးျဖတ္သြား လိုက္တာ၊ ဒါ လုပ္လို႕မရဘူး၊ အဲ့ေတာ့ တရားစီရင္ စနစ္ကိုက ျပင္ရမယ္။ ဒီ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုမွာပါတဲ့ စစ္ဖက္ဆိုင္ရာခံုရံုးဆိုတာႀကီးကို ဖ်က္ကိုျပစ္ရမယ္။ ဗမာျပည္မွာ ရွိကိုမရွိဘူး၊ ကမၻာမွာလည္း မရွိဘူး၊”

ျပင္းထန္သည့္ ရာဇ၀တ္မွဳႀကီးမ်ား က်ဴးလြန္ခဲ့ေသာ က်ူးလြန္ဆဲျဖစ္သည့္ ျမန္မာစစ္တပ္မွ တရားခံမ်ားကို ဥပေဒေၾကာင္းအရ ထိေရာက္စြာ အေရးယူေစႏိုင္ရန္ ကုလသမဂၢအခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးမစ္ရွင္ အေနျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ႏုိင္ငံတကာ ျပစ္မွဳတရားရံုး အသစ္တရပ္ ဖြဲ႕စည္း ေပးရန္ျဖစ္ေစ၊ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အေျခအေနအား ႏုိင္ငံတကာ ျပစ္မွဳဆိုင္ရာ တရားရံုး (ICC) သို႕ လြဲေျမာင္း ေပးအပ္ရန္ ျဖစ္ေစ ေထာက္ခံတင္ျပေရးအတြက္ စဥ္းစားသင့္ေၾကာင္းလည္း အႀကံျပဳ တင္ျပထားသည္။