တအာင္း စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား ေနရာ အခက္ေတြ႔

သတင္းႏွင့္ မီဒီယာ ကြန္ရက္။
၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၂၆ ရက္။

ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုုင္း၊ နမ့္ခမ္းၿမိဳ႕က ေနဝန္းနီ(တအာင္း-ပေလာင္) စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမွ ဒုုကၡသည္မ်ား ေျမေနရာအခက္အခဲ ႀကံဳေနရသည္ဟုု စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားက ေျပာသည္။

ေနဝန္းနီစစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမွ စစ္ေဘးဒုုကၡသည္ ၃၀၀ ေက်ာ္တို႔သည္ လက္ရွိေနထုုိင္ေနၾကသည့္ တအာင္း ရိုုးရာစာေပယဥ္ေက်းမႈပိုုင္ ေျမေနရာတြင္ ေနထိုုင္ေနရာမွ ယခုုႏွစ္အတြင္း အၿပီးေျပာင္းေရႊ႕ရမည့္ အေနအထားမ်ား ရွိလာေနသည့္အတြက္ အေရးေပၚ ေျမေနရာလိုုအပ္ေနသည္ဟုု စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားက ေျပာသည္။

“ေျမကိစၥ၊ အခုုလက္ရွိက်မတုုိ႔ ေနေနတဲ့ေျမကေတာ့ ဘံုုနယ္ေျမ၊ တအာင္းေတြရဲ႕ ပိုုင္တဲ့ေျမ၊ အခုု ဘာပြဲပဲ လုုပ္ လုုပ္ ဆုုေပးပဲြ၊ ေဟာေျပာပြဲ၊ စာေပေဟာေျပာပြဲ ညီလာခံအဲ့ဒါေတြရွိတယ္ က်မတိုု႔တအာင္းမွာ။ အားလံုုး ေတြ႕ဆံုုရ မယ့္ပြဲေပါ့ေနာ္၊ အခုုက လုုပ္မယ့္ေနရာ ေဟာခန္းမဆိုုတာ မရွိဘူး။ သူမ်ားေတြရဲ႕ ခန္းမကိုုပဲ ငွားေနရတာ၊ အခုု က်မတိုု႔ေနတဲ့ေနရာက ေဟာခန္းမလုုပ္ဖုုိ႔ လ်ာထားတဲ့ေနရာ၊ က်မတိုု႔ကိုု ဖယ္ေပးပါလိုု႔လည္း မေျပာရက္ဘူး သူတိုု႔ က၊ က်မတိုု႔က ဒီမွာေနတာကလည္း ၾကာၿပီဆုုိေတာ့ အားနာလာတယ္၊ ဒါေပမယ့္ အခုုက ေျပးစရာေျမကမွမရွိ တာ။ ၂၀၂၀ အၿပီး ေျပာင္းႏုုိင္ဖုုိ႔ေတာ့ ေမ်ွာ္လင့္ထားတယ္” ဟုု ေနဝန္းနီစစ္ေရွာင္စခန္းမွ စခန္းေကာ္မတီဝင္ ေလြးဝင္းဝင္းေဆြ က ေျပာသည္။

ေနဝန္းနီစစ္ေရွာင္စခန္းရွိ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားသည္ ကခ်င္ျပည္နယ္ မန္စီၿမိဳ႕နယ္၊ အိုုလန္ပါေက်းရြာအုုပ္စု အတြင္းမွ မန္လြယ္အထက္ရြာ၊ မန္လြယ္ေအာက္ရြာႏွင့္ က်ဴဆိုုင္းေက်းရြာတိုု႔ကေန ၂၀၁၂ ခုုႏွစ္ကစလိုု႔ ကခ်င္လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ KIA ႏွင့္ အစိုုးရတပ္မေတာ္တုုိ႔အၾကား ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ တုုိက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ စစ္ေဘးေရွာင္လာသူမ်ား ျဖစ္သည္။

စစ္ေဘးေရွာင္ မိုုင္းသန္းေအာင္က “က်ေနာ္တိုု႔ တကယ္အေရးအႀကီးဆံုုး ကေတာ့ ေျပာင္းေရႊ႔႕ဖိုု႔ပဲ၊ ေနစရ ာေျမေနရာ ေျပာင္းေရႊ႕ဖုုိ႔ ေျမေနရာ မရွိေသးဘူးေပါ့ေနာ္၊ ေျပာင္းေရႊ႕ဖုုိ႔အတြက္ ေျမေနရာ ရွာေနရတာ အဲ့ဒါက ပထမအေရးအႀကီးဆံုုးပဲ။ ေရႊ႕ေျပာင္းရမယ္ဆိုုေတာ့ ေငြေရးေၾကးေရးကိစၥလည္း စိုုးရိမ္တယ္၊ ပတ္ဝန္းက်င္အသစ္ နဲ႔ေရာ အဆင္မေျပပါ့မလား အဲ့ဒါေတြလည္း စိုုးရိမ္တယ္” ဟုု ေျပာသည္။

၎တိုု႔သည္ နမ့္ခမ္းၿမိဳ႕ရွိ တရုုတ္သခ်ိဳင္းအနီးမွ တအာင္း-ပေလာင္ ရိုုးရာ စာေပယဥ္ေက်းမႈပိုုင္ ေနရာတြင္ ေနထိုုင္ေနသည္မွာ ၇ ႏွစ္ရွိျဖစ္ၿပီး ယခုုအခါ ထပ္မံေျပာင္းေရႊ႕ရမည့္ အေနအထားမ်ား ျဖစ္လာသည္ဟုု စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား က ေျပာသည္။

ယေန႔အခ်ိန္အထိ ေျမေနရာ မရွိရွိေသးေသာေၾကာင့္ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားအေနျဖင့္ စိုုးရိမ္ေနၾကရၿပီး ၎တိုု႔ အေနျဖင့္ ေနရပ္ရင္း ျပန္လည္ေနထုုိင္ေရးမွာလည္း အဆင္မေျပေသးဘူးဟုု ေျပာသည္။

“က်မတုုိ႔ ကခ်င္ျပည္ကိုု ျပန္မယ္ဆိုုရင္လည္း ျပန္ုုလိုု႔မရေတာ့ဘူး။ တုုိက္ပြဲကလည္း ခနခနျပန္ျဖစ္တယ္၊ ၂၀၁၇ ကစၿပီး လက္နက္ႀကီးပစ္တာေတြေၾကာင့္ အကုုန္ပ်က္စီးကုုန္ၿပီ။ ေျမျမွဳပ္မိုုင္းက ပိုုဆိုုးတယ္၊ ေနရာတကာမွာရွိေန တယ္ ဘယ္လိုုမွ ျပန္ဖုုိ႔ အဆင္မေျပေသးဘူး” ဟုု ေလြးဝင္းဝင္းေဆြ က ဆက္ေျပာသည္။

စခန္းေန စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားအား ကမၻာ့စားနပ္ရိကၡာအဖြဲ႕ (WFP) က အဓိက ကူညီလ်ွက္ရွိၿပီး ရံဖန္ရံခါ အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ားက လာေရာက္ကူညီမႈမ်ားလည္း ရွိသည္ဟုု ေျပာသည္။

မိသားစုုမ်ားအတြင္း ႀကံဳေနရသည့္ အျခားေသာ အခက္အခဲမ်ားအတြက္ နီးစပ္ရာတြင္ ေန႔စားအလုုပ္မ်ား ဝင္ေရာက္လုုပ္ကိုုင္ၿပီး ေျဖရွင္းလ်ွက္ရွိသည္ဟုု စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားက ေျပာသည္။ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားအေနျဖင့္ ေနရာသစ္သိုု႔ ေျပာင္းေရႊ႕ေရးထက္ ေနရပ္ရင္းသာ ျပန္လည္ေနထိုုင္လိုုသည္ဟုု ေျပာသည္။

“ရြာမွာဆုုိရင္ အရမ္းေပ်ာ္တယ္၊ ကိုုယ့္လယ္ကိုုယ္လုုပ္ေပါ့ေနာ္၊ ဒီမွာေတာ့ ေန႔စားသြားလုုပ္ရတယ္။ စပါးထမ္း၊ ႀကံ ခုုတ္ႀကံဳရာေပါ့၊ ေန႔စားကလည္း ကိုုယ္က လုုပ္ခ်င္ရင္ေတာင္မွ ေခၚမယ့္လူမရွိရင္ သြားလိုု႔မရဘူး။ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြ က်ျပန္ေတာ့လည္း ဒုုကၡသည္ဆိုုၿပီး နိမ့္တာေတြ ရွိတယ္။ မေပ်ာ္ဘူး။ အျပင္ကလူေတြနဲ႔ က်ေနာ္တုုိ႔ ဒုုကၡသည္ဆိုု ေန႔စားေပးတာေတာင္ မတူတာေတြရွိတယ္။ ခြဲျခားတာေတြရွိတယ္။ အဲ့ခ်ိန္ဆိုု တအားစိတ္အားငယ္တယ္။ WFP က စားနပ္ရိကၡာကူညီပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အိမ္ပဲျပန္ခ်င္တယ္” ဟု မိုင္းသန္းေအာင္ က ဆက္ေျပာသည္။

ေျမေနရာ အခက္အခဲႏွင့္ ပတ္သက္၍ သက္ဆုုိင္ရာ အာဏာပိုုင္မ်ားအား အကူအညီေတာင္းထားေသာ္လည္း ယေန႔အခ်ိန္ထိ အဆင္မေျပေသးဘူးဟုု ေလြးဝင္းဝင္းေဆြ က ဆက္ေျပာသည္။

“က်မတိုု႔ကလည္း ဖယ္ေပးရမယ့္ေနရာ မရွိေသးဘူးေလ။ ဒုုကၡသည္ေတြအေနနဲ႔ကလည္း ေျမေစ်းက မတတ္ႏုုိင္ ဘူး။ ကူညီေပးမယ့္ အလွဴရွင္ကလည္း မရွိေသးဘူး။ ေစာင့္ေမ်ွာ္ေနစဲပါ။ အစိုုးရကိုုလည္း ၂၀၁၇ ခုုႏွစ္တုုန္းက တည္းက အကူအညီေတာင္းထားပါတယ္။ အားလံုုးက ကိုုယ္ပိုုင္ေျမေတြျဖစ္ေနေတာ့ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ေပးမယ့္ေနရာမရွိေသးဘူးတဲ့။ လားရိႈးမွာ အစည္းအေဝးတစ္ခုုမွာ က်မတိုု႔ အခက္အခဲေတြကိုု ေျပာျပထားတယ္၊ အဆင္မေျပေသးဘူး။”

ေနဝန္းနီစစ္ေရွာင္စခန္းတြင္ စတင္ေျပာင္းေရႊ႕လာခ်ိန္က လူဦးေရ ၉၀၀ ေက်ာ္ခန္႔ရွိၿပီး အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ အခက္ အခဲမ်ား၊ အဆင္မေျပမႈမ်ားေၾကာင့္ အခ်ိိဳ႕မွာ အျခားေသာ ေနရာမ်ားသိုု႔ေျပာင္းေရႊ႕ျခင္း၊ နီးစပ္ရာေဆြမ်ိဳးသား ခ်င္းမ်ားႏွင့္ သြားေရာက္ေနထိုုင္ေနၾကျခင္းေၾကာင့္ ယခုုခါ စခန္းအတြင္းတြင္ လူဦးေရ ၃၇၇ ဦးသာ ရွိေတာ့သည္ဟုု ေျပာသည္။

နမ့္ခမ္းၿမိဳ႕အတြင္းတြင္ ေနဝန္းနီ စစ္ေရွာင္စခန္းအျပင္ ပန္လံု KBC ကခ်င္ႏွစ္ျခင္းခရစ္ယာန္ စစ္ေရွာင္စခန္း၊ RC စစ္ေရွာင္စခန္း ေဂ်ာ္ဝမ္း၊ ေဂ်ာ္တူးတို႔ရွိေနၿပီး ၎စစ္ေရွာင္စခန္းမ်ားတြင္ စုစုေပါင္း စစ္ေဘးေရွာင္ တစ္ ေထာင္ေက်ာ္ခန္႔ ရွိေနသည္။