ဖားကန္႔ ႏြံကန္ ၿပိက်၊ လူ ၁၀၀ ခန္႔ ေပ်ာက္ဆံုး

သတင္းနွင့္ မီဒီယာ ကြန္ရက္။
၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ ၂၃ ရက္။

ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္ရွိ ေက်ာက္စိမ္းေမွာ္အတြင္း ႏြံကန္က်ိဳးေပါက္မႈမႈေၾကာင့္ လူဦးေရ (၁၀၀) နီးပါးခန္႔ ေပ်ာက္ဆံုုးေနသည္ ဟုု ဖားကန္႔အေျခစိုုက္ Greenland သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕က ေျပာသည္။

ဖားကန္႔အေနာက္ပိုုင္း ဗလခ ႏွင့္ ေမွာ္၀မ္းႀကီးအနီးရွိ ယူနတီက်င္းေဟာင္းမွ ကန္ျပိဳက်ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု Greenland သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ထိန္း သိမ္းေရး အဖြဲ႔တာဝန္ခံ ဦးေနာင္လတ္က ေျပာသည္။

“ကခ်င္အမ်ိဳးသားမ်ား ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုုးတက္ေရးကုုမၸဏီ ၊ ေခ်ာင္ဘရားသားကုုမၸဏီ၊ ျမန္မာသူရကုုမၸဏီ၊ နဂါးကိုုးေကာင္ကုုမၸဏီေပါ့ေလ အဲ့ေလးခုု အလုုပ္လုုပ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ၿပိဳက်လာတာေပါ့။ မေန႔ည ၁၁ခြဲေလာက္ကေပါ့။ ဘက္ဖိုုးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားနဲ႔ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ပါသြားတယ္။” ဟု ေျပာသည္။

“ဒီေန႔ေတာ့ အေလာင္းသံုုးေလာင္းေတာ့ ရထားၿပီ။ က်ေနာ္တိုု႔ရထားတဲ့စာရင္းေပါ့ေနာ္ လူေပ်ာက္စာရင္း ရထား တာေတာ့ တစ္ရာဝန္းက်င္ရွိတယ္။” ဟုု ဦးေနာင္လတ္က ဆက္ေျပာသည္။

ဧၿပီလ ၂၂ ရက္ေန႔ ည ၁၁ နာရီခြဲအခ်ိန္ခန္႔တြင္ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္၊ ေမွာ္ဝမ္းကေလးနယ္ေျမအတြင္း ႏြံကန္က်ိဳးေပါက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ေဒသအတြင္းရရွိ အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ မီးသတ္၊ နာေရးကူညီမႈအသင္းအဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ အုုပ္ခ်ဳပ္ေရး တာဝန္ရွိသူမ်ားက ရွာေဖြေရးလုုပ္ငန္းမ်ားကိုု လုုပ္ေဆာင္ေနသည္ဟုု ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။

ေဒသခံ ကိုုုုႏုုိင္ႏိုုင္ကလည္း “ႏံြကန္ၿပိဳက်တာက ကုုမၸဏီလုုပ္ကြက္ထဲမွာေလ။ သူတိုု႔ဝန္ထမ္းေတြပါသြားတယ္။ ဒီေန႔ မနက္လည္း ကယ္ဆယ္ေရးလုုပ္ေနတာေတာ့ေတြ႔တယ္။ ရႊံ႕ႏြံေတြဆုုိေတာ့ ကယ္ဆယ္ေရးလုုပ္ဖုုိ႔လည္း ခက္ေနတယ္။ ကုုမၸဏီက ဘက္ဖုုိးေတြ ေျမသယ္တဲ့ကားေတြ အမ်ားႀကီးပါသြားတယ္။ မိုုးနဲ႔လည္း နီးလာၿပီ။ ဒီမွာက မိုုးလည္းရြာထားေတာ့ ဒါက ေျမမာလည္းမဟုုတ္ဘူးေလ။ ေျမစာပံုုက ေျမသားေပ်ာ့ေတာ့ ေအာက္မွာ သြားဥတဲ့အေနအထားမ်ိဳး အဲ့ဒါပြင့္က်လာတဲ့သေဘာေပါ့” ဟုု ေျပာသည္။

ေဒသခံ မ်က္ျမင္သက္ေသမ်ားက ေပ်ာက္ဆံုုးသူ ၂၀၀ ေက်ာ္အထိရွိႏိုုင္သည္ဟုလည္း ခန္႔မွန္းၾကသည္။

ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ၂၀၁၉ ခုုႏွစ္တြင္ ေျမၿပိဳက်မႈ သံုုးႀကိမ္ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ယခုုျဖစ္စဥ္သည္ လူအေသအေပ်ာက္ အထိအခိုုက္အမ်ားဆံုုးျဖစ္သည္ဟု Greenland သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ထိန္း သိမ္းေရး အဖြဲ႔တာဝန္ခံက ေျပာသည္။

ေက်ာက္စိမ္းအဓိကထြက္ရွိရာ ဖားကန္႔ေဒသအတြင္း ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုုင္း ေျမစာၿပိဳက်မႈမ်ား၊ ႏံြကန္ၿပိဳက်မႈမ်ား၊ ေရႀကီး ေရလ်ွံမႈမ်ား ဆက္တုုိက္ျဖစ္ပြားလ်ွက္ရွိရာ ေရမေဆးေက်ာက္ရွာေဖြသူ၊ ေက်ာက္တူးေဖာ္သူမ်ား ေသဆံုုးေပ်ာက္ဆံုုးမႈမ်ားမွ တစ္ႏွစ္ထက္ တစ္ႏွစ္ ျမွင့္တက္လာေနသည္ဟုု ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။

ေက်ာက္မ်က္ဥပေဒမ်ား ခ်မွတ္ထားေသာ္လည္း အစိုုးရ၏ ကိုုင္တြယ္မႈ အားနည္းျခင္း၊ ဥပေဒစိုုးမိုုးမႈ၊ သက္ေရာက္မႈ မရွိျခင္းႏွင့္ ကုုမၺဏီမ်ား၏ စည္းကမ္းလိုုက္နာမႈ၊ ဥပေဒအတုုိင္း ေဆာင္ရြက္မႈ လိုုက္နာမႈမ်ား မရွိျခင္းေၾကာင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္မ်ား ပ်က္စီးဆံုုးရံႈးေနရၿပီး ေဒသခံမ်ားအေနျဖင့္ သဘာဝတရား၏ ဒဏ္ခတ္မႈမ်ားကိုု ခံေနရသည္ဟုု ဦးေနာင္လတ္က ေျပာသည္။

“အဓိကေတာ့ အစိုုးရမွာ တာဝန္ရွိတာေပါ့။ သူတိုု႔ရဲ႕ ကိုုင္တြယ္မႈ အားနည္းတဲ့အခါၾကေတာ့ က်ေနာ္တုုိ႔ဒီေဒသမွာ ဖားကန္႔ေဒသမွာ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုုင္းလူေသမႈက ျမွင့္တက္လာတယ္။ အဓိက ဒီေျမၿပိဳမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ကုုမၸဏီေတြရဲ႕ လုုပ္ကိုုင္ပံုုအဆင့္ဆင့္မွာ လႊဲမွားခြ်တ္ေခ်ာ္မႈေတြ အမ်ားႀကီးရွိေနတယ္။ ဥပမာ ကုုမၸဏီက ဒီေနရာမွာ တူးေဖာ္လုုိက္တယ္။ တူးၿပီးအေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ မတူးႏုုိင္တဲ့အခါမွာ တြင္းေဟာင္းေတြကိုု ဒီတုုိင္းထားခဲ့တယ္။ အဲ့မွာ မိုုးရာသီဆိုု မိုုးေတြရြာ ကန္ေတြျဖစ္သြားတယ္။ ေႏြရာသီမွာ ေအာက္ကဟာ ေတြ အကုုန္လံုုးေပ်ာ္ဆင္းသြားၿပီးေတာ့ ႏြံျဖစ္ကုုန္တယ္။ အဲ့ဒီႏြံေတြက ကုုမၸဏီေတြနဲ႔ နီးနီးေလးမွာပဲ။ တခ်ိဳ႕ဆိုု ရြာေတြထဲအထိ ဝင္လာတယ္။ ဒါေတြကိုု အစိုုးရ၊ ေက်ာက္မ်က္တာဝန္ရွိသူေတြ၊ ဌာနဆုုိင္ရာအသီးသီးေတြက ေန ေသခ်ာၾကပ္ၾကပ္မတ္မတ္ မရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္လာတဲ့အေနအထားေတြေပါေ့နာ္။”

အစိုုးရအဆက္ဆက္တြင္ ဥပေဒအရ အေရးယူမႈအားနည္းခဲ့ၿပီး လက္ရွိ အမ်ိဳးသားဒီမိုုကေရစီအဖြဲ႕ (NLD) အစိုုးရအေနျဖင့္လည္း ဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္သည့္ ကုုမၺဏီမ်ားကိုု အေရးမယူႏုုိင္ေသးဘူးဟုု Greenland သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး အဖြဲ႕က ေထာက္ျပသည္။

ဖားကန္႔ၿမိဳ႕၊ ေမွာ္ဝမ္းရပ္ကြက္၊ ေမွာ္ဝမ္းကေလးေက်းရြာအနီး ႏြံကန္က်ိဳးေပါက္မႈေၾကာင့္ ျမန္မာသူရကုုမၸဏီမွ ဝန္ထမ္း (၂၈) ဦး၊ ဘက္ဟိုုး (၁၁)စီး၊ ေျမသယ္ယာဥ္ (၁၀)စီး၊ ေျမတူးစက္ (၅)စီးႏွင့္ ေရႊနဂါးကိုုးေကာင္ ကုုမၸဏီမွ ဝန္ထန္း (၂၆)ဦး၊ ဘက္ဟိုုး(၅)စီး၊ ေျမသယ္ယာဥ္ (၉)စီး ရႊံ႕ ႏြံမ်ားအတြင္း နစ္ျမွဳပ္ေပ်ာက္ဆံုုးလ်ွက္ရွိ ၿပီး ရွာေဖြကယ္ဆယ္ေရးလုုပ္ငန္းမ်ား စတင္လုုပ္ေဆာင္ေနသည္ဟုု ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာနက ထုုတ္ျပန္ထား သည္။