ရွမ္းေျမာက္ တိုက္ပြဲ ေလ်ာ့ခ်ေရး ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈ လိုအပ္

သတင္းႏွင့္မီဒီယာ ကြန္ရက္။
၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ႏို၀င္ဘာ ၂၈ ရက္။

ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ ျဖစ္ပြားေနသည့္ တိုက္ပြဲမ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္ရန္ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအၾကား အျမန္ဆံုး ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးရန္ လိုအပ္ေနသည္ဟု အရပ္ဘက္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ႏိုုင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ ႏိုင္ငံေရး ေလ့လာသုံးသပ္သူမ်ား က ေျပာသည္။

“က်ေနာ္တုိ႔ ျမင္တာကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ညွိဖို႔လိုတယ္။ မညွိရင္ေတာ့ တိုက္ပြဲေတြ မၾကာခဏျဖစ္ပြားႏိုင္တယ္။ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ ညွိဖို႔လိုတယ္။ မညွိရင္ တုိက္ပြဲေတြ မၾကာခဏ ျဖစ္ပြားၿပီးေတာ့ ေဒသခံလူထုက စစ္ေဘးစစ္ ဒဏ္သင့္လိမ့္မယ္လို႔ ေျပာရပါမယ္” ဟုု ႏိုုင္ငံေရးေလ့လာသံုုးသပ္သူ ဦးေမာင္ေမာင္စိုုးက ေျပာသည္။

တိုုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုုပ္ငန္းစဥ္ကိုု ထိခိုုက္ေစသလိုု ျပည္သူေတြလည္း ဒုုကၡေရာက္ေနရသည့္အတြက္ တိုုက္ပြဲေတြရပ္တန္႔ေရး ရွမ္းတိုုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ SNLD ပါတီႏွင့္ ရွမ္းအရပ္ဘက္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကလည္း ေမတၱာရပ္ခံထားသည္။

“ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အစိုုးရကလည္း အျမန္အေကာင္အထည္ေဖာ္ေစခ်င္တယ္ေပါ့ေနာ္။ သြားေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုုပ္ငန္းစဥ္ကိုုလည္း မထိခိုုက္ေစခ်င္ဘူး။ အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ေနရာမွာလည္း သက္ဆုုိင္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းနဲ႔ တိုုက္ရိုုက္ ေတြ႕ဆံုုေဆြးေႏြးၿပီးေပါ့ေနာ္ အဲ့လိုုမ်ိဳးအျမန္လုုပ္ေစခ်င္ပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အျမန္ရေစခ်င္ပါတယ္။ ဒါမွက်မတိုု႔ ျပည္သူေတြက ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္းနဲ႔ ေနႏုုိင္မွာမိုု႔လိုု႔ပါ၊ မဟုုတ္ရင္ တိုုက္ပြဲျဖစ္လိုုက္၊ ေျပးလိုုက္ အဲ့လိုုမ်ိဳးဘဝနဲ႔ပဲ ျဖစ္ေနၾကလိုု႔ေလ” ဟုု (SNLD) ပါတီ၊ သီေပါ မဲဆႏၵနယ္-အမွတ္(၁) မွ ျပည္ နယ္လႊတ္ေတာ္ ကိုုယ္စားလွယ္ နန္းစန္းစန္းေအးက ေျပာသည္။

ထြက္ေျပးလာေသာ စစ္ေဘးေရွာင္ျပည္သူမ်ားအား ကူညီေပးေနသည့္ သီေပါၿမိဳ႕နယ္က နယ္စည္းမျခား ပရဟိတအဖြဲ႕က ကိုုမ်ိဳးကလည္း “ဒီအခ်ိန္က စိုုက္ပ်ိဳးထားတာေတြ၊ ေတာင္ယာေတြ သိမ္းခ်ိန္၊ စပါးသိမ္းခ်ိန္၊ ႏွမ္းသိမ္း ခ်ိန္ေတြဆိုုေတာ့ သူတိုု႔ရဲ႕ စားဝတ္ေနေရးေတြ အခက္အခဲျဖစ္လာမွာကိုုလည္း စိုုးရိမ္တယ္။ အဲ့ဒီအတြက္လည္း ဒီေဒသခံအတြက္ စီးပြားေရး၊ စားဝတ္ေနေရးအတြက္ အသက္အႏၱရာယ္ေတြတြက္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ ေပးေစခ်င္ပါတယ္။ အားလံုုးကလည္း ကိုုယ့္ရဲ႕တုုိင္းရင္းသား ညီအစ္ကိုုေမာင္ႏွမေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္းနဲ႔ ျပႆနာကိုုေျဖရွင္းၾကပါလိုု႔ပဲ ေတာင္းဆိုုခ်င္ပါတယ္” ဟုုေျပာသည္။

တိုုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ေဒသခံျပည္သူေတြက ထိခိုုက္ဒဏ္ရာရရွိမႈမ်ား၊ အသက္ေသဆံုုးမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေနျခင္းမ်ားကို မျဖစ္ေပၚေစလိုုေၾကာင္း လက္နက္ႏွင့္ ေျဖရွင္းမည့္အစား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစားပြဲဝိုုင္းေပၚတြင္ ေျဖရွင္းေစလိုုသည္ဟုု ကိုုမ်ိဳးက ေျပာသည္။

တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားျဖစ္ေသာ ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ SSPP၊ တအန္းအမ်ိဳးသား လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ TNLA၊ ရွမ္းျပည္ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ RCSS တို႔ အျမန္ဆံုး ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈ မလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ပါက ယခုလက္ရွိျဖစ္ပြားေနသည့္ စစ္ေရးပဋိပကၡမ်ားမွာ ပိုမိုႀကီးထြားလာႏိုင္သည္ဟု ဦးေမာင္ေမာင္စိုးက ဆက္ေျပာသည္။

“TNLA၊ SSPP နဲ႔ RCSS လည္း မ်က္ႏွာခ်င္း ေတြ႔ဆံုဖို႔လိုပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆို SSPP ကလည္း ရွမ္းပဲျဖစ္တာကိုး ဒီဟာက RCSS နဲ႔ SSPP ေသာ္လည္းေကာင္း RCSS နဲ႔ TNLA ေသာ္လည္းေကာင္း ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးၿပီး ေတာ့ ဒီနယ္ေျမထိန္းခ်ဳပ္မႈ ျပသာနာ အခြန္အေကာက္ျပသာနာေတြကုိ ေသခ်ာေဆြးေႏြးဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ သူတို႔ မေဆြးေႏြးပဲ ဒီအတိုင္းထားလို႔ရွိရင္ ပဋိပကၡဒီထက္ပိုႀကီးလာမွာ အဓိကက သူတုိ႔အခ်င္းခ်င္း မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ၿပီး မေျဖရွင္းၾကလို႔ အခုဒီျပသနာဟာ အဆံုးသတ္လုိ႔ မရဘူး။”

ယခုျဖစ္ပြားေနသည့္ တိုက္ပြဲသည္ နယ္ေျမထိန္းခ်ဳပ္မႈကို အေျခခံ၍ ျဖစ္လာသည့္ ျပသနာျဖစ္ၿပီး ယခင္ကလည္း ေျမာက္ပိုင္း မဟာမိတ္အဖြဲ႔၀င္မ်ားျဖစ္သည့္ SSPP နဲ႔ TNLA တို႔ ျဖစ္ပြားမႈမ်ိဳးရွိခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ႏွစ္ဖက္ တာ၀န္ရွိသူအခ်င္းခ်င္း ညွိႏႈိင္းခဲ့သည့္အတြက္ ေျပလည္မႈ ျပန္လည္ရရွိခဲ့သည္ဟု ေျပာသည္။

ရွမ္းျပည္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ ေတာင္ပိုင္း RCSS/SSA မွ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ တစ္ႏိုင္ငံလုံး ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ NCA ကို လက္မွတ္ေရးထိုးၿပီးေနာက္ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းသို႔ ၀င္ေရာက္လာရာမွ ၎ေဒသတြင္ အေျခစိုက္သည့္ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရး အဖြဲ႔မ်ားျဖစ္သည့္ TNLA၊ SSPP တို႔ႏွင့္ တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ျဖစ္ပြားေနသည့္ စစ္ေရးပဋိပကၡမ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ရန္အတြက္ RCSS က TNLA ႏွင့္ တစ္ႀကိမ္၊ SSPP ႏွင့္ တစ္ႀကိမ္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း တစ္စံုတစ္ရာ သေဘာတူညီမႈ မရရွိခဲ့ပဲ တိုက္ပြဲမ်ားမွာ ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနသည္မွာ ယေန႔အခ်ိန္အထိျဖစ္သည္။

“ပဋိပကၡေလွ်ာ့ခ်သြားဖို႔ အဓိကကေတာ့ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡျဖစ္ေနတဲ့ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အခ်င္းခ်င္းက ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ေတြ တစ္နည္းနည္းႏွင့္ ေတြ႔ဆံုသင့္တယ္။ တိုက္ပြဲနဲ႔ ေျဖရွင္းတဲ့ အေနအထားမ်ိဳး မဟုတ္ဘူးဆိုတာကိုလည္း ျဖစ္ေနတဲ့ ကာလအေတာအတြင္းကို ျပန္သံုးသပ္လို႔ရွိရင္ေတာ့ ဘယ္သူမွ အက်ိဳးအျမတ္ မရွိဘူး နစ္နာတာလည္း ျပည္သူလူထုပဲ ျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ အဓိကက လက္နက္ကိုင္ ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ေတြ အျမန္ဆံုး စကားေျပာႏိုင္ေအာင္ နည္းလမ္း တစ္ခုခုေတာ့ ရွာသင့္တယ္လို႔ က်ေနာ္ကေတာ့ထင္တယ္။” ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ ရွမ္းလူငယ္ကြန္ရက္ (TYN) မွ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ စိုင္းေနာ္ဆိုင္းက ေျပာသည္။

ရွမ္းႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားႏွင့္ တအန္းပါတီမ်ားကလည္း ေဒသခံျပည္သူလူထုကို ငဲ့ညာေသာအားျဖင့္ လက္ရွိ ျဖစ္ပြားေနသည့္ တိုက္ပြဲမ်ားကို အဆံုးသတ္ရန္ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအား တိုက္တြန္းေတာင္းဆိုထားသည္။

လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအခ်င္းခ်င္း ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးရန္ သေဘာထားမ်ားရွိေသာ္လည္း ေတြ႔ဆံုမႈမွာ ယေန႔အခ်ိန္အထိ ျဖစ္မလာသည့္အတြက္ တိုက္ပြဲေၾကာင့္ ေဒသခံလူထုမ်ား ထိခိုက္ဒဏ္ရာရျခင္း၊ ဖမ္းဆီးႏွိပ္စက္ခံရျခင္းအျပင္ အျခားေသာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို ခံေနရသည္ဟု ေဒသခံမ်ားကေျပာသည္။