လူမ်ဳိးအမည္ကြဲမ်ားေၾကာင့္ လီဆူမ်ား အခြင့္အေရး နစ္နာ

သတင္းႏွင့္ မီဒီယာ ကြန္ရက္။
ဧၿပီလ ၁၂ ရက္၊ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္။

အမည္ အေခၚအေ၀ၚ ကြဲျပားမႈမ်ားေၾကာင့္ လီဆူလူမ်ဳိးမ်ား အခြင့္အေရး ဆံုးရံႈးေနရသည္ဟု လီဆူအမ်ိဳးသား ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးပါတီ (ဒူးေလးပါတီ) က ေျပာသည္။

လူမ်ိဳးနာမည္အမွန္မွာ လီဆူျဖစ္ေသာ္လည္း ေဒသအလိုက္ လီဆူ၊ လီဆူး၊ လီေရွာ၊ လီေဆာဟု အမည္ကြဲျပား ေခၚေဝၚေနမႈမ်ားေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးအခြင့္အေရး၊ ႏုိင္ငံသားအခြင့္အေရးႏွင့္ ရသင့္ရထုိက္သည့္ တုိင္းရင္းသားအခြင့္အေရးမ်ား ဆံုးရံႈးေနသည္ဟု ဒူးေလးပါတီ ဥကၠဌ ဦးေရႊမင္းက ေျပာသည္။

“အထူးရသင့္ရထုိက္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးအခြင့္အေရးေတြ ဆံုးရံႈးတယ္။ မႏၱေလးတိုင္းမွာဆုိရင္ အေျခခံ ဥပေဒအရ တိုင္းရင္းေရးရာကိုယ္စားလွယ္ (သို႔) တုိင္းရင္းသားေရးရာ ဝန္ႀကီးတစ္ပါး ရရွိဖုိ႔ အေျခအေန ရွိပါတယ္။ သူကသန္းေခါင္စာရင္းအရရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္လူဦးေရရဲ႕ ၀.၁ ရာခိုင္ႏႈန္း ျပည့္မွီတဲ့ လူမ်ိဳးဆိုရင္ ေပးလို႔ရတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ မႏၱေလးတိုင္းမွာဆုိရင္ ၀.၁ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ေက်ာ္လြန္သြားၿပီ။ သို႔ေသာ္လည္း လီဆူအျဖစ္တစ္မ်ိဳး၊ လီဆူးအျဖစ္တစ္မ်ိဳး၊ လီေရွာအျဖစ္တစ္မ်ိဳးလုပ္ထားေတာ့ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးထဲ မျဖစ္တဲ့အတြက္ ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ မျပည့္မွီဘူး၊ လူဦးေရမျပည့္မွီဘူးဆိုၿပီး ကေန႔ထိ တုိင္းရင္းသား ေရးရာဝန္ႀကီး မရရွိတာ ဒါေတြျဖစ္ပါတယ္ခင္ဗ်။”

လီဆူတိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ ျမန္မာႏို္င္ငံတြင္ အသိအမွတ္ျပဳထားသည့္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး ၁၃၅ မ်ိဳးမွ တစ္မ်ိဳးျဖစ္ၿပီး ကခ်င္ျပည္နယ္ ပူတာအို၊ ျမစ္ႀကီးနား၊ ဝိုင္းေမာ္၊ ခ်ီေဖြ၊ ေဆာ့ေလာ္ေဒသတို႔တြင္ အမ်ားဆံုးေနထုိင္ၾကသည္ဟု သိရသည္။

မႏၱေလးတိုင္း မိုးကုတ္တြင္ ဒုတိယအမ်ားဆံုးႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္၊ စစ္ကိုင္းတုိင္းႏွင့္ ကယားျပည္နယ္တို႔တြင္ ေနထုိင္ၾကျပီး တစ္ႏုိင္ငံလံုးအတုိင္းအတာအေနျဖင့္ လီဆူတုိင္းရင္းသားဦးေရ ငါးသိန္းေက်ာ္ရွိသည္ဟု ဦးေရႊမင္းက ေျပာသည္။

မိုးကုတ္ၿမိဳ႕မွ ေဒၚခင္မာဦးက “မိုးကုတ္ဘက္မွာက ရွမ္းမ်ားတယ္ေလ။ အစ္မတို႔ရဲ႕ လူမ်ိဳးကို လီဆူဆိုေပမယ့္လည္း သူတို႔ေခၚတတ္တဲ့ အေခၚနဲ႔ပဲေပါ့ လီေဆာ လီေဆာ ေခၚရင္းနဲ႔ ေနာက္ဆို လီေရွာ လီေရွာဆုိၿပီး ေခၚလာၾကတာေလ။ ဟိုးဘိုးဘြားေတြ လက္ထက္ကတည္းက ေခၚလာခဲ့တာကို မျပင္ခဲ့ဘူးေပါ့။ အရင္တုန္းကေတာ့ လီဆူလား လီေဆာလား လီေရွာလားဆိုတာကလည္း ဘာျပႆနာမွ မရွိဘူး” ဟု ေျပာသည္။

ယခင္က ထိုကဲ့သို႔ေခၚေဝၚခဲ့မႈေၾကာင့္ တစ္စံုတစ္ရာ ျပႆနာမရွိခဲ့ေသာ္လည္း ၁၉၉၀ ေနာက္ပိုင္းမွစ၍ သံသယမ်ိဳးႏြယ္စုဟု သတ္မွတ္ခံေနရသည္ဟု ၎ကဆက္ေျပာသည္။

“ဒီေနာက္ပိုင္း ၁၉၉၀ ေနာက္ပိုင္းေတာ့ ခိုလံႈလီေရွာ ေရာက္လာတာေပါ့ေနာ္။ ခိုလံႈလီေရွာေရာက္ လာတဲ့ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ကိုယ့္ဆီက နဂိုေခၚခဲ့တဲ့ လီေရွာဆိုတဲ့ နာမည္နဲ႔ သူတုိ႔ခိုလံႈလီေရွာက ဝင္လာေတာ့ သူတို႔နဲ႔က သြားေရာသြားတာ။ ေရာသြားတဲ့ အခါၾကေတာ့ အမ်ိဳးသားမွတ္ပံုတင္လုပ္ ေပးတဲ့ပံုစံ ၁ ေတြ အားလံုးနီးပါးက လီေရွာသြားထြက္တာ။ အခုက မွတ္ပံုတင္လုပ္တဲ့အခါၾကေတာ့ လီေရွာျဖစ္ေနတာေတြ အားလံုးကို သံသယမ်ိဳးႏြယ္စု၊ တရုတ္နဲ႔ ေသြးေႏွာတယ္၊ သူ႔ကိုက်ေတာ့ ၿမိဳ႕နယ္လဝကက မလုပ္ေပးဘူး။ မႏၱေလးတိုင္း ဆင္းရတယ္။အိမ္ေထာင္စုလည္း မလုပ္ေပးဘူး။ ေမြးတိုးလုပ္ဖုိ႔ေတာင္ အရမ္းခက္ခဲ့တယ္။ မလုပ္ေပးၾကဘူး။ အဲ့လိုအခက္အခဲေတြရွိတယ္။”

လီဆူလူမ်ိဳးမ်ား လူမ်ိဳးအမည္မွန္ရရွိေရး၊ တိုင္းရင္းသားႏုိင္ငံသား(ေမြးရာပါႏုိင္ငံသား) အခြင့္အေရးကို တျခားတိုင္းရင္းသားေတြနည္းတူ တန္းတူအခြင့္အေရးရရွိေရးတို႔ကို ႏုိင္ငံေတာ္အစိုးရအေနျဖင့္ ေဆာက္ရြက္ေပးရန္ ဒူးေလးပါတီ၏ ေလးႏွစ္ေျမာက္ ဗဟိုေကာ္မတီအစည္းအေဝးအၿပီး ဧၿပီလ ၇ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ခ်က္တစ္ေစာင္ထုတ္ျပန္ၿပီး ေတာင္းဆိုထားသည္။

လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရးနဲ႔ ျပည္သူ႔အင္အား ဦးစီးဌာနတို႔တြင္ ႏို္င္ငံသားစိစစ္ေရးကတ္ျပားနဲ႔ အိမ္ေထာင္စု စာရင္းမ်ားျပဳလုပ္ရာ အကန္႔အသတ္နဲ႔ခြဲျခားဆက္ဆံခံေနရျခင္း၊ ျပဳလုပ္ရရွိမႈ ခက္ခဲေနျခင္းတို႔အေပၚ ျပင္းထန္စြာကန္႔ကြက္ရံႈ႕ခ်ေၾကာင္း အဆိုပါ ထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

“ႏုိင္ငံသားစိစစ္ေရးကတ္ျပားနဲ႔ အိမ္ေထာင္စုစာရင္း သန္းေခါင္စာရင္း ျပဳလုပ္မႈမွာ အခက္အခဲရွိေနတဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံသားစိစစ္ေရးကတ္ျပားမရွိတဲ့အတြက္ က်ေနာ္တုိ႔ ဆယ္တန္းေအာင္တဲ့အခါ တကၠသိုလ္ တက္ခြင့္မရတာတို႔၊ ႏုိင္ငံ့ဝန္ထမ္းေလ်ွာက္ထားရာမွာ မရတာတု႔ိ၊ အလုပ္အကိုင္ေလ်ွာက္ထားမႈမွာ ဒုကၡေတြ႔တယ္။ ဒါ့အျပင္ ခရီးသြားလာမႈမွာလည္း အမ်ားႀကီး ဒုကၡေတြ႔တယ္။ အထူးသျဖင့္ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ တုိင္းရင္းသားဆိုတဲ့ အခြင့္အေရးကို ဆံုးရံႈးၿပီးေတာ့ ႏုိင္ငံတကာကေန ခိုးဝင္လာတဲ့ပံုစံ၊ အထင္အျမင္ခံရၿပီး သံသယဆိုတဲ့လူမ်ိဳးလို႔ အထင္ခံရတာ အဆိုးရြားဆံုးျဖစ္ပါတယ္” ဟု ဦးေရႊမင္းက ဆက္ေျပာသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕တြင္ ဧၿပီလ ၄ ရက္ေန႔မွ ၆ ရက္ေန႔အထိ က်င္းပျပဳုလုပ္သည့္ ဒူးေလးပါတီ၏ ေလးႏွစ္ေျမာက္ ဗဟိုေကာ္မတီစံုညီအစည္းအေဝးတြင္ လီဆူတုိင္းရင္းသားမ်ား ဆံုးရံႈးေနသည့္ ေမြးရာပါတုိင္းရင္းသားအခြင့္အေရးတို႔ ရရွိေအာင္ အစိုးရအား တိုက္တြန္းေတာင္းဆိုခဲ့ျပီး ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး အျမန္ဆံုးရရွိေရး ႏုိင္ငံေတာ္ အစိုးရႏွင့္ သက္ဆုိင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းအသီးသီးက ေတြ႕ဆံုႀကိဳးပမ္းအေျဖရွာၾကဖို႔ တုိက္တြန္းေတာင္းဆိုထားသည္။