သတင္းသမားမ်ား စိုးရိမ္မႈ အစိုးရ ႏွင့္ ေဆြးေႏြးရန္ ေျပာခြင့္ရ ပုဂၢိဳလ္ေျပာ

သတင္းနွင့္ မီဒီယာ ကြန္ရက္။
၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလ ၂၂ ရက္။

သတင္းသမားမ်ားအေနျဖင့္ မိမိတိုု႔ ႀကံဳေတြ႕ ေနရသည့္ စိုုးရိမ္ပူပန္မႈမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး အစိုုးရႏွင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း လံုုၿခံဳေရး တပ္ဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေဆြးေႏြးညွိႏိႈင္းရန္ လိုုအပ္သည္ဟုု သမၼတရံုုး ေျပာခြင့္ရ ဦးေဇာ္ေဌး က ေျပာဆိုု လိုုက္သည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ စက္တင္ဘာလ ၂၁ ရက္ေန႔ ယမန္ေန႔က ျပဳလုုပ္သည့္ ႏိုုင္ငံေရးႏွင့္ စီးပြားေရးဆိုုင္ရာ အေျခအေနမ်ား သတင္းစာ သမၼတရံုုး၏ ရွင္းလင္းပြဲတြင္ သတင္းသမားတစ္ဦးမွ ရိုုက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေမးျမန္းရာတြင္ ေျပာဆိုု လိုုက္ ျခင္းျဖစ္သည္။

“က်ေနာ္အႀကံျပဳခ်င္တာကေတာ့ အခုုသတင္းမီဒီယာနဲ႔ လံုုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕အၾကား၊ သတင္းမီဒီယာနဲ႔ အစိုုးရ အၾကား ကိုုယ့္ဘက္က ဘာေတြ စိုုးရိမ္မႈရွိတယ္ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေဆြးေႏြးဖိုု႔လိုုတယ္။ အဲ့ေတာ့ သတင္းေထာက္ေတြနဲ႔ ကိုုယ္ႀကံဳေတြ႕ေနရတဲ့ အေနအထားနဲ႔ ကိုုယ့္ရဲ႕ စိုုးရိမ္မႈေပါ့ သတင္းေထာက္တုုိင္းမွာ ျဖစ္ႏုုိ္င္တဲ့ စိုုးရိမ္မႈနဲ႔ ပတ္သက္လိုု႔ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေဆြးေႏြးဖိုု႔လိုုတယ္” ဟုု ဦးေဇာ္ေဌးက ေျပာသည္။

Reuters သတင္းဌာနမွ သတင္းေထာက္ ႏွစ္ဦးျဖစ္သည့္ ကိုုသက္ဦးေမာင္ (ေခၚ) ကိုုဝလံုုး ႏွင့္ ကိုုေက်ာ္စိုုးဦး (ေခၚ) ကိုုမိုုးေအာင္တိုု႔ကိုု ႏုုိင္ငံေတာ္ လ်ွိဳ႕ဝွက္ခ်က္အက္ဥပေဒ ပုုဒ္မ ၃ (၁) (ဂ) ခ်ိဳးေဖာက္မႈျဖင့္ စက္တင္ ဘာလ ၃ ရက္ေန႔ က ေထာင္ဒဏ္ ၇ ႏွစ္စီ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္လိုုက္သည္။

သတင္းေထာက္မ်ားအေနျဖင့္ တစ္ဦးခ်င္း ေဆြးေႏြးရန္ အခက္အခဲ ရွိမည္ဆိုုပါက သတင္းမီဒီယာေကာင္စီ၊ MJI ၊ MJA ကဲ့သိုု႔ေသာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွတစ္ဆင့္ ကိုုယ္စားျပဳေဆြးေႏြးႏိုုင္သည္ဟုု သမၼတရံုုးေျပာခြင့္ရ က ေျပာသည္။

သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာႏုုိင္ငံ သတင္းမီဒီယာ ေကာင္စီ အေနျဖင့္လည္း အစိုုးရ၊ တပ္မေတာ္၊ ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာန စသည့္ ဌာနဆုုိင္ရာမ်ားျဖင့္ ေတြ႕ဆံုုမႈမ်ား ျပဳလုုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း သတင္းမီဒီယာသမားမ်ားႏွင့္ အစိုုးရ တပ္မေတာ္ ဌာနဆိုုင္ရာတိုု႔အၾကား ယေန႔ထိတုုိင္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ အယူအဆမ်ားကြဲလြဲေနသည္ဟုု ျမန္မာႏုုိ္င္ငံ သတင္းမီဒီယာေကာင္စီမွ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး (၁) ဦးျမင့္ေက်ာ္က ေထာက္ျပသည္။

“အခုုလည္း အစိုုးရနဲ႔ လုုပ္တာေတြရွိတယ္။ ေကာင္စီက ကမကထ လုုပ္တယ္ေပါ့ေနာ္။ မ႑ိဳင္ေလးရပ္ေဆြး ေႏြးပြဲ ဆိုုတဲ့ဟာမ်ိဳး၊ မ႑ိဳင္သံုုးရပ္နဲ႔ မီဒီယာပဲေခၚေခၚ၊ မ႑ိဳင္ေလး ရပ္ပဲေခၚေခၚ အဲ့လိုုဟာေတြရွိတယ္။ ေနာက္ တပ္မေတာ္ သတင္း မွန္ေျပာဆိုုေရးအဖြဲ႕နဲ႔လည္း အခါအား ေလ်ာ္စြာ ေတြ႕ေနတဲ့ဟာေတြ ရွိတာေပါ့ေနာ္။ တစ္ ႏွစ္ တစ္ႀကိမ္ေလာက္ေတာ့ ေတြ႕တယ္လိုု႔ ေျပာလိုု႔ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျပႆနာက က်ေနာ္ထင္တာ သတင္း အခ်က္အလက္ေပးတဲ့ အေပၚမွာ ယူဆပံုုက သူတိုု႔ဘက္က ျမင္တဲ့အျမင္နဲ႔ ဒီဘက္က သတင္းသမားေတြက သတင္းအခ်က္အလက္က အမ်ားစုုသိသင့္တဲ့ အခ်က္အလက္က ျမန္ျမန္ ဆန္ဆန္ေပးသင့္တယ္ဆိုုတဲ့ ဟာ အဲ့လိုုမ်ိဳး ယူဆမႈႏွစ္ခုုက ေတာ္ေတာ္ေလး ကြာဟမႈေတြ ျဖစ္ေနတဲ့ သေဘာရွိတယ္” ဟုုေျပာသည္။

သတင္းသမားမ်ားႏွင့္ ဌာနဆိုုင္ရာ အာဏာပိုုင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား အၾကား ျပႆနာ ျဖစ္ေပၚလာပါက ေျဖရွင္းႏိုုင္မည့္ ဥပေဒမ်ား အားနည္းျခင္း၊ မရွိျခင္းတိုု႔ေၾကာင့္ ေရရွည္အတြက္ စည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္ခ်ကာ လုုပ္ေဆာင္သင့္ေၾကာင္း ဦးေဇာ္ေဌးက ေျပာသည္။

“ေနာက္လံုုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြနဲ႔ မၾကာခဏလည္း တပ္မေတာ္ဘက္နဲ႔ ေဆြးေႏြးပြဲေတြလုုပ္ေနတယ္။ အဲ့မွာေဆြးေႏြး။ သိုု႔တည္းမဟုုတ္ ျပည္ထဲေရးလိုုဟာမ်ိဳးနဲ႔ ေဆြးေႏြးမယ္ဆိုုလည္း ေဆြးေႏြး။ ေနာက္ဆံုုး က်ေနာ္တုုိ႔နဲ႔ ေဆြး ေႏြးမယ္ဆိုုလည္း ေဆြးေႏြး။ အဲ့လိုုမ်ိဳး ေဆြးေႏြးၿပီးသြားရင္ေတာ့ ဟိုုဘက္ဒီဘက္ စိုုးရိမ္ပူပန္မႈ အဲ့ဒါဘယ္လိုုလုုပ္ မလဲ ဟုုတ္ၿပီ ဒီဥပေဒရွိလား၊ မရွိဘူးဆိုုရင္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း သတ္မွတ္ခ်က္ ဘယ္လိုုလုုပ္ၾကမလဲဆိုုတာ အဲ့လိုုေရရွည္သြားမွ ရမွာ။ ဟိုုလိုုမ်ိဳး တစ္ခုုျဖစ္လိုုက္ လိုုက္ရွင္းလိုုက္ ဆိုုရင္ေတာ့ အဆင္မေျပဘူး။ အဲ့ေတာ့ ခင္မ်ားတိုု႔လည္း အဆင္မေျပဘူး အစိုုးရလည္း အဆင္မေျပဘူး။”

အစိုုးရ၊ တပ္မေတာ္နဲ႔ သတင္းမီဒီယာေကာင္စီတိုု႔ ေတြ႔ဆံုုေဆြးေႏြးမႈမ်ား အႀကိမ္ႀကိမ္ လုုပ္ေဆာင္ေနေသာ္လည္း မတရားအသင္း ဆက္သြယ္မႈ ဥပေဒပုုဒ္မ ၁၇/၁ ကဲ့သိုု႔ေသာ ဥပေဒႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေမးျမန္းရာတြင္ အစိုုးရဖက္က တိက်ေသခ်ာသည့္ အေျဖမ်ိဳး ေပးေလ့မရွိဟုု ဦးျမင့္ေက်ာ္က ဆက္ေျပာသည္။

“က်ေနာ္ထင္တယ္ သူတိုု႔က ဥပေဒကိုု ကစားလိုု႔ရေအာင္ သဲသဲကြဲကြဲမေျပာဘူးေပါ့။ ဟိုုးၿပီးခ့ဲတဲ့ ၂၀၁၁ တိုု႔ ၁၂ တိ႔ုု ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္ေတြစလာကတည္းက ၁၇/၁ က ဘယ္လုုိလဲ ဆိုုတဲ့ဟာမ်ိဳး ၿပီးေတာ့ ဦးေအာင္မင္းတိုု႔ကိုု ေမးတ့ဲအခါမွာလည္း အဲ့အစိုုးရလက္ထက္ကတည္းက သဲသဲကြဲကြဲမေျပာဘူး။ အခုုအစိုုးရလက္ထက္မွာလည္း မေျပာဘူး။ တခါတေလမွာေတာ့ အဲ့ဒီမွာ လံုုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြဘက္က ဆံုုးျဖတ္ခ်က္လိုု ျဖစ္ေနတယ္။ တပ္ဘက္ ကေပါ့ေနာ္။ ဒီကိစၥက အစိုုးရက ဆံုုးျဖတ္တာမ်ိဳး မဟုုတ္ပဲနဲ႔ တပ္ကဆံုုးျဖတ္တာေပါ့၊ ဥပမာ သီေပါမွာ ဖမ္းခံရတဲ့ သတင္းေထာက္ သံုုးေယာက္ကိစၥဆိုုရင္ တပ္က ဒီလူေတြကိုု တရားလိုုလုုပ္ၿပီးေတာ့ ရဲလက္ထဲအပ္လိုုက္တာ ေပါ့။ အဲ့ဒီဟာမ်ိဳးျဖစ္ေနေတာ့ အစိုုးရကလည္း ဒီလိုုဥပေဒေတြကိုု လက္ေတြ႕မွာ ဘယ္လိုုမ်ိဳး လုုပ္မလဲဆုုိတဲ့ဟာ မ်ိဳး သတ္သတ္မွတ္မွတ္ မခ်တာမ်ိဳး စည္းရံုုးေရး မလုုပ္တာမ်ိဳးေပါ့။”

ထိုု႔ေၾကာင့္ ႏိုုင္ငံေတာ္လ်ွိဳ႕ဝွက္ခ်က္ဥပေဒ ပုုဒ္မ ၃ (၁) (ဂ)၊ မတရားအသင္းဆက္သြယ္မႈ ဥပေဒပုုဒ္မ ၁၇/၁၊ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ-၆၆(ဃ)၊ အသေရဖ်က္မႈ ႏွင့္ဆုုိင္သည့္ ဥပေဒပုုဒ္မမ်ားသည္ သတင္းမီဒီယာသမားမ်ား အား အဟန္႔အတား ျဖစ္ေစသည့္အတြက္ အဆုုိပါ ဥပေဒမ်ား ျပင္ဆင္ႏုုိင္ေရး ဝိုုင္းဝန္းႀကိဳးပမ္းၾကဖိုု႔ အေရးႀကီးသည္ဟုု သတင္းမီဒီယာသမားမ်ားက ေျပာသည္။

လက္ရွိ ျမန္မာႏုုိင္ငံ၏ သတင္းမီဒီယာက႑မွာ သတင္းသမားမ်ားအား လြတ္လပ္စြာ သတင္းရယူခြင့္၊ လြတ္ လပ္စြာ ထုုတ္ေဖာ္ေရးသားခြင့္တိုု႔ကိုု ကန္႔သတ္ထားျခင္းမ်ားႏွင့္ ႀကံဳေနရၿပီး လြတ္လပ္၊ တက္ၾကြ၊ ဘက္မလိုက္ေသာ တရားစီရင္ေရး ၀န္းက်င္ေပ်ာက္ဆံုးေနမႈကိုု ထင္ဟပ္ေနသည္ဟုု သတင္းမီဒီယာသမားမ်ားက ေျပာသည္။

Reuters သတင္းဌာနမွ သတင္းေထာက္ ႏွစ္ဦးသည္ ရခိုုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုုင္းမွ ျဖစ္စဥ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ စာရြက္စာတမ္းမ်ား လက္ဝယ္ေတြ႕ရွိမႈ၊ ဖုုန္းထဲတြင္ လ်ိဳ႕ ဝွက္စာရြက္စာတမ္းမ်ား၊ မွတ္တမ္းမ်ား ေတြ႕ရွိမႈတိုု႔ျဖင့္ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံခဲ့ရျခင္းျဖစ္ဟုု မူခင္းမွတ္တမ္းမ်ားအရ သိရသည္။

လြတ္လပ္စြာသတင္းရယူခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာသတင္းေရးသားထုတ္ေဖာ္ပုိင္ခြင့္ကုိ ဖိႏွိပ္ဟန္႔တားေနေသာ ဥပေဒ မ်ား၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားကုိ ျပန္လည္သံုးသပ္ရန္၊ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တေသာ တရားစီရင္ေရး၀န္းက်င္ ျဖစ္ေပၚေစရန္ႏွင့္ ေထာင္ဒဏ္က်ခံခဲ့ရေသာ သတင္းေထာက္မ်ားအား အျမန္ဆံုးျပန္လည္လႊတ္ေပးရန္ သတင္း မီဒီယာသမားမ်ားက ေတာင္းဆိုုေနသည္။

၎တိုု႔ ႏွစ္ဦးသည္ ၂၀၁၇ ခုုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၁၂ ရက္ေန႔ ညက ရန္ကုုန္ၿမိဳ႕ ၊ ေထာက္ၾကန္႔နယ္ေျမရစခန္းတြင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ားဘက္မွ ခ်ိန္းဆိုုမႈေၾကာင့္ သြားေရာက္ေတြ႕ဆံုုခဲ့စဥ္ ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရျခင္း ျဖစ္သည္။