ေက်ာက္တန္း ဖမ္းဆီးခံမ်ား လြတ္ေသာ္လည္း ရြာကို ပိတ္ထားဆဲျဖစ္၍ ရြာသားမ်ား အခက္ၾကံဳ

သတင္းနွင့္ မီဒီယာ ကြန္ရက္။
၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ ေမလ ၁၃ ရက္။

ရခိုုင္ျပည္နယ္၊ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ေက်ာက္တန္းေက်းရြာမွ က်န္ရွိေနေသးသည့္ ရြာသားမ်ားအား ေမလ (၁၃) ရက္ေန႔ ယေန႔တြင္ အကုုန္ျပန္လႊတ္ေပးၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း ေက်းရြာအဝင္အထြက္မ်ား ပိတ္ဆဲျဖစ္သည့္အတြက္ စားနပ္ရိကၡာအခက္အခဲျဖစ္ေနသည္ဟုု ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။

“ဒီေန႔ပဲက်န္ေနတဲ့ ၂၀ ေက်ာ္ကိုု ျပန္လြတ္ေပးတယ္။ အဲထဲမွာ ႏွစ္ေယာက္က AA နဲ႔ ပတ္သက္တယ္ဆုုိၿပီး ဖမ္းထားလိုုက္တယ္။ စစ္ေတြကိုု ပိုု႔လိုုက္ၿပီ။” ဟု ဖမ္းဆီးခံထားရသူမ်ား၏ ေနာက္ဆုံးအေျခအေနကို အမည္မေဖာ္လိုေသာ ေဒသခံတစ္ဦးက ေျပာျပသည္။

“အခုုက ျပန္လြတ္ေပးၿပီဆုုိေပမယ့္ ရြာထဲက ရြာျပင္ဘယ္သူမွ ထြက္လိုု႔ မရေသးဘူး။ ရိကၡာ အစားအေသာက္က ခက္တယ္။ အကုုန္ငတ္ကုုန္ၿပီ။ ေရလည္းခက္တယ္။ ရခိုုင္မွာက ေႏြဆုုိေရကရွားတယ္။ အခုုက ပိုုဆိုုးတယ္။ ရြာထဲက ေရကန္သံုုးကန္လံုုးကလည္း ေရခမ္းကုုန္ၿပီ။ ကြဲ်ေတြ ႏြားေတြလည္း ေသကုုန္တာ ၁၀ ေကာင္ေက်ာ္ၿပီ။ ေရမေသာက္ရလိုု႔။ ရြာအျပင္က လူလည္းရြာထဲမေပး မဝင္ဘူး” ဟုု သူက ဆက္ေျပာသည္။

ေက်ာက္တန္းေက်းရြာမွ ရြာသားမ်ားအား ဧၿပီလ ၃၀ ရက္ေန႔ကစတင္ၿပီး ေက်းရြာအထကေက်ာင္းဝင္းအတြင္း ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုုပ္ခဲ့ရာ ယေန႔ ရက္သတၱပတ္ ႏွစ္ပတ္အၾကာတြင္ ျပန္လည္ လြတ္ေပးျခင္းျဖစ္သည္။

ေက်ာက္တန္းေက်းရြာမွ ရြာသားမ်ားအား ရကိၡိဳင့္တပ္မေတာ္ AA ႏွင့္ ပတ္သက္မႈ ရွိမရွိ တပ္မေတာ္က ေခၚယူ စစ္ေဆးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုုကဲ့သိုု႔ စစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုုပ္ၿပီးေနာက္ AA ႏွင့္ ဆက္ႏြယ္သည္ဟုု ယူဆရသူမ်ားအား စစ္ေတြရဲစခန္းသိုု႔ ပိုု႔ထားသည္ဟုု ေဒသခံမ်ားႏွင့္ လႊတ္ေတာ္ကိုုယ္စားလွယ္မ်ားက ေျပာသည္။

ရေသ့ေတာင္ မဲဆႏၵနယ္မွ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ကိုုယ္စားလွယ္ ဦးခင္ေမာင္လတ္က “သူတိုု႔ကိုု ဒီေန႔ အကုုန္ ျပန္လႊတ္တယ္။ ႏွစ္ဦးေတာ့ AA နဲ႔ အဆက္အသြယ္ရွိတယ္ဆိုုၿပီးေတာ့ ဖမ္းဆီးလိုုက္တယ္။ ဒါေပမယ့္ လြတ္တဲ့ လူေတြကလည္း အျပင္ထြက္လုုိ႔မရေသးဘူး။ တစ္ရြာလံုုးေပါ့ ရြာျပင္ထြက္ခြင့္မေပးေသးဘူး။ ရြာကိုု အဝင္ အထြက္ဘာမွလုုပ္လိုု႔မရေသးဘူး။ ရြာထဲက လူလည္း အျပင္ထြက္လုုိ႔ မရေသးဘူး။ ရြာျပင္ကလူလည္း ရြာထဲသြားလိုု႔မရေသးဘူး။ အရင္အေျခအေနအတုုိင္းပဲ” ဟုု ေျပာသည္။

တပ္မေတာ္လံုုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ားႏွင့္ ျမန္မာႏုုိင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႕တိုု႔မွ ေက်ာက္တန္းေက်းရြာ စာသင္ေက်ာင္းအတြင္း AA ႏွင့္ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္သူ မသကၤာဖြယ္ အမ်ိဳးသားမ်ားအား စစ္ေဆးေမးျမန္းခဲ့ရာ ထြန္းမင္းႏိုုင္ (၂၀)ႏွစ္၊ ေနလင္းထြန္း (၁၈) ႏွစ္တိုု႔ ႏွစ္ဦးမွာ AA မွ ျဖစ္ေၾကာင္း ဝန္ခံခဲ့သျဖင့္ တရားဥပေဒအရ အေရးယူႏုုိင္ရန္ စစ္ေတြ ရဲစခန္းသိုု႔ ေမလ ၁၃ ရက္ေန႔က လႊဲေျပာင္းေပးအပ္ခဲ့ေၾကာင္း၊ က်န္ရွိသူ ၂၂ ဦး အား AA ႏွင့္ ဆက္ႏြယ္မႈ မရွိ ေၾကာင္း စိစစ္သိရွိရသျဖင့္ ေန႔လည္ပိုုင္းက ေက်းရြာရပ္မိရပ္ဖမ်ား၊ ဌာနဆုုိင္ရာတာဝန္ရွိသူမ်ားေရ႕ွေမွာက္တြင္ ျပန္လည္ လႊတ္ေပးခဲ့ေၾကာင္း တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ရံုုးက ထုုတ္ျပန္ထားသည္။

ေမလ (၂) ရက္ေန႔က ပထမအသုုတ္အေနျဖင့္ ၁၂၆ ဦး၊ ေမလ (၆) ရက္ေန႔က ဒုုတိယအသုုတ္အေနျဖင့္ ၄၈ ဦး၊ ေမလ (၈) ရက္ေန႔က တတိယအသုုတ္အေနျဖင့္ ၃၅ ဦး၊ ေမလ (၁၁) ရက္ေန႔က ၂၁ ဦးႏွင့္ ယေန႔တြင္ ေနာက္ဆံုုးအသုုတ္အေနျဖင့္ ၂၂ ဦးအား ထပ္မံလႊတ္ေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ရြာသားမ်ားအားလံုုးကိုု လႊတ္ေပးခဲ့ၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း ႏွစ္ပတ္အၾကာ ရြာအတြင္း အဝင္အထြက္မ်ားအား ပိတ္ပင္ထားသည့္အတြက္ အခက္အခဲမ်ား ရွိေနသည္ဟုု ဦးခင္ေမာင္လတ္က ဆက္ေျပာသည္။

“စားနပ္ရိကၡာက အခက္အခဲရွိတာေပါ့။ ရြာက ၁၀ ရက္ေက်ာက္ပိတ္ထားေတာ့ ရိကၡာျပတ္ကုုန္ၿပီ။ ေနာက္မရွိ ဆင္းရဲသားေတြကမ်ားေတာ့ သူတိုု႔ဝမ္းစာထြက္ရွာလိုု႔လည္းမရေတာ့ သူတုုိ႔လည္းငတ္တာပဲ။ ပိုုက္ဆံရွိတဲ့လူလည္း ငတ္တာပဲ၊ ကုုန္စီးဝင္မႈမရွိဘူးဆိုုေတာ့။ ပထမတစ္ေခါက္က စစ္ေတြက ရဟန္းေတြသြားေတာ့ တစ္ခါ သြင္းရတယ္။ ေနာက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြသြားေတာ့ ရိကၡာ တစ္ခါသြင္းခြင့္ရတယ္။ ဒီေန႔တစ္ခါသြင္းခြင့္ရ တယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ခါမွာ ဘယ္ေလာက္သြင္းရမလဲ စဥ္းစားၾကည့္ေပါ့။ ဒီေလာက္ အိမ္ေျခ ေလးငါးရာရွိတဲ့ ရြာမွာ ဒီေလာက္ပဲဆိုုေတာ့ မေလာက္ငွဘူးေလ။ အျပင္မွာ လွဴဒါန္းခ်င္တဲ့လူေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ လွဴခြင့္ မရဘူး။ ရိကၡာျပတ္လတ္မႈက ေတာ္ေတာ္ဆိုုးေနၿပီ။”

ရဟန္းသံဃာမ်ား၊ လႊတ္ေတာ္ကိုုယ္စားလွယ္မ်ား၏ ေတာင္းဆိုုမႈမ်ား၊ အသနားခံမႈမ်ားေၾကာင့္ ေက်ာက္တန္း ေက်းရြာအတြင္း အစားအစာႏွင့္ ေသာက္ေရ အနည္းငယ္စီ ေပးပိုု႔ခြင့္ရခဲ့ေသာ္လည္း ရရွိေသာ အကူအညီႏွင့္ ရြာအတြင္းမွ လူဦးေရ မမ်ွတမႈေၾကာင့္ စားနပ္ရိကၡာအခက္အခဲျဖစ္ေနသည္ဟုု ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။

“ရြာကိုုလည္ပတ္ပတ္လည္ ပိတ္ထားတုုန္းပဲ၊ ဝိုက္ပတ္ၿပီးပိတ္ထားတာကိုုး။ ဘာမွလုုပ္လိုု႔မရဘူး။ ေျပာရမယ္ဆုုိရင္ ရြာထဲမွာ ျပန္ပိတ္မိတာမ်ိဳးေပါ့။ ဘယ္မွသြားလိုု႔မရဘူး။ က်န္းမာေရးကိစၥ၊ ေဆးဝါးအကုုန္လံုုးပဲ၊ အစား အေသာက္လည္း ခက္ခဲကုုန္ၿပီ။ စားဖိုု႔ေတာင္မေလာက္ေတာ့ဘူူူး” အမည္မေဖာ္လိုုသူ ေဒသခံက ဆက္ေျပာ သည္။

ေက်းရြာအတြင္း သြားလာခြင့္ကိုု မည္သည့္အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ ပိတ္ပင္ထားသည္ကိုုလည္း မသိရေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။

ေက်ာက္တန္းေက်းရြာသားမ်ားအား တပ္မေတာ္က ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးျခင္းမ်ား ျပဳလုုပ္ခဲ့သည့္ ျဖစ္စဥ္မ်ားမွာ ဥပေဒႏွင့္ မကိုုက္ညီေၾကာင္း၊ မည္သည့္ အာဏာပိုုင္အဖြဲ႕အစည္းကမွ ထုုိကဲ့သိုု႔ေသာ အျပဳအမူမ်ိဳး မလုုပ္သင့္ေၾကာင္း ဦးခင္ေမာင္လတ္က ဆက္ေျပာသည္။

“ဥပေဒနဲ႔ မကိုုက္ညီဘူး။ စိတ္ဓါတ္ျမွင့္တင္ေရးေတြျပန္လည္လုုပ္ေဆာင္ေပးရမယ္။ စိတ္ဓါတ္ေရးရာ အပိုုင္းက အစ၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ အခုုက မေတာ္မတရားလုုပ္သြားတယ္လိုု႔ပဲ ေျပာရမွာ။ ဘာလိုု႔လဲဆုုိရင္ အျပစ္ရွိတဲ့လူက နည္းနည္းေလး အဲ့ဒါေတာင္မွ တရားရံုုးေရာက္ေသးတာ မဟုုတ္ဘူး။ တဖက္က စြပ္စြဲတာပဲရွိေသးတယ္။ အျပစ္ရွိတယ္လိုု႔ ယူဆရတဲ့လူ ၁၀ ေယာက္ေက်ာ္ေၾကာင့္ လူေတြေသဆံုုးရတယ္။ ဒုုကၡေရာက္ရတယ္။ ရက္ေပါင္း တစ္ဆယ္ေက်ာ္ စစ္ေဆးခံရတယ္။ တစ္ရြာလံုုးက ဒုုကၡက်ရတယ္။ အဲ့ဒါမ်ိဳးက အခုုုလည္းမျဖစ္သင့္ဘူး။ ေနာင္လည္း မျဖစ္သင့္ဘူးေလ။”

ေက်ာက္တန္းေက်းရြာ ျဖစ္စဥ္အတြင္း တပ္မေတာ္မွ ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ ၆ ဦးေသဆံုုးၿပီး၊ ၈ ဦး ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ သည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ဧၿပီလ ၃၀ ရက္ေန႔က ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ဖုုန္ညိဳလိပ္ေက်းရြာအနီးရွိ AA ယာယီတပ္စခန္းကိုု တပ္မေတာ္မွ သိမ္းယူၿပီးေနာက္၊ AA အဖြဲ႕ဝင္မ်ားသည္ ေက်ာက္တန္းေက်းရြာႏွင့္ ေစတီေတာင္ေက်းရြာအတြင္း ေဒသခံမ်ားအသြင္ေဆာင္ကာ ဝင္ေရာက္လႈပ္ရွားေနျခင္းမ်ားေၾကာင့္ ေက်ာက္တန္းေက်းရြာမွ ရြာသား (၂၇၅) ဦးအား ေက်းရြာစာသင္ေက်ာင္းအတြင္း ထိန္းသိမ္းကာ အိမ္ေထာင္စုုစာရင္းမ်ားႏွင့္ ကိုုက္ညီမႈရွိမရွိ စစ္ေဆးမႈ မ်ား ျပဳလုုပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟုု တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ရံုုးက ထုုတ္ျပန္ခဲ့သည္။