ျမစ္ႀကီးနား စစ္ေဘးေရွာင္ ၈၀၀ ေက်ာ္ ေနရာသစ္ ေရႊ႔ေျပာင္း

သတင္းနွင့္ မီဒီယာ ကြန္ရက္။
၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တိုဘာလ ၂၇ ရက္။

ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕၊ ပလန-၁ ေဒသရွိ ႀတီနတီ (Trinity) ႏွစ္ျခင္းဘုုရားေက်ာင္းဝင္းအတြင္း ခိုုလံႈေနထိုုင္ေနၾကသည့္ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား ေနထုုိင္ေရး အခက္အခဲမ်ားရွိေနသည့္အတြက္ အသင္းေတာ္ပိုုင္ေျမ ေနရာတစ္ခုတြင္ ယာယီတဲမ်ား ေဆာက္လုုပ္ၿပီး ေျပာင္းေရႊ႕ေပးေနရသည္ဟုု ဓမၼအမႈေတာ္ေဆာင္ ဆရာ Rev ဦးလေခါင္က ေျပာသည္။

“သူက ပလနမွာပဲ၊ ဆြမ္ပရာဘြမ္ ကားလမ္းမႀကီးရဲ႕ တဖက္မွာပဲ၊ ဟိုုဘက္ဒီဘက္ေပါ့။ အခုုေျပာင္းတဲ့ ေနရာက ဘုုရားေက်ာင္းဝင္းကေန အသင္းေတာ္ပိုုင္လမ္း တဘက္ျခမ္းမွာရွိတဲ့ ေျမေပါ့ေနာ္၊ ၿခံထဲမွာ ေဆာက္ထားေပးတဲ့ေနရာကိုု ေျပာင္းတာပါ။ အဲ့မွာက ပန္းေတာက္ၿမိဳင္ RC camp တစ္ခုုလည္းရွိတယ္။ က်ေနာ္တိုု႔က အဲ့နားမွာပဲေရႊ႕တာ။ ဘုုရားေက်ာင္းနဲ႔လည္းနီးတယ္။”

အဆိုုပါ စစ္ေဘးေရွာင္ ရွစ္ရာေက်ာ္မွာ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ အင္ဂ်န္းယန္ၿမိဳ႕နယ္မွ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ လာၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္။

IDP 2 IDP 1

လူမႈအသင္းအဖြဲ႔မ်ား၏ အကူအညီျဖင့္ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား ေနထိုုင္ႏိုုင္ရန္အတြက္ ယာယီတဲမ်ား ေဆာက္လုုပ္ေပးထားသည္ဟုု ဆရာ Rev ဦးလေခါင္က ဆက္ေျပာသည္။

“အဲ့ေျမမွာပဲ NGO ေတြ ကူညီမႈအားျဖင့္ shelter ေတြ ေဆာက္ေပးတာေပါ့ေနာ္။ တစ္မိသားစုု တစ္ခန္းစီေဆာက္ၿပီးေတာ့ ေရႊ႕ေပးတာပါ။ အသင္းေတာ္ပိုုင္ ေနရာမွာပဲ ေနရာခ်ၿပီး ေျပာင္းေရႊ႕တာပါ။ အိမ္ေထာင္စုုက (၁၇၇)၊ လူဦးေရက (၈၄၂) ဦးပါ။ သူတုုိ႔က ေျပာင္းလာတာက အင္ဂ်န္းယန္ၿမိဳ႕နယ္က ေျပာင္းလာၾကတာ။ ဧၿပီ (၂၆) ရက္ေန႔က က်ေနာ္တုုိ႔ အသင္းေတာ္ကိုု ေရာက္လာတာ” ဟုု ေျပာ သည္။

စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား ေနထိုုင္ႏိုုင္ရန္ ယာယီတဲမ်ားကိုု ေဆာက္လုုပ္ႏိုုင္ရန္ အဓိက ကူညီေထာက္ပံ့ေပးေနသည့္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွာ အျပည္ျပည္ဆိုုင္ရာ ၾကက္ေျခနီေကာ္မတီ (ICRC) ၊ ဂရုုဏာ ေဖာင္ေဒးရွင္း (KMSS) ႏွင့္ အျခားေသာ အရပ္ဖက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ား ပါ၀င္သည္။

ယခင္ေနထုုိင္သည့္ ႀတီနတီ ႏွစ္ျခင္းဘုုရားေက်ာင္းဝင္းသည္ ဘုုရားေက်ာင္းျဖစ္ေနသည့္အတြက္ အလြန္က်ဥ္းၿပီး ေနထုုိင္ေရးအျပင္ ခ်က္ျပဳတ္ေရးအပိုုင္းမွာပါ အခက္အခဲျဖစ္ေနသည့္အတြက္ ယခုုကဲ့သိုု႔ ေျပာင္းေရႊ႕ေပးရျခင္းျဖစ္သည္ဟုု တာ၀န္ရွိသူမ်ား က ေျပာသည္။

“ဘာလိုု႔လဲဆိုုေတာ့ အသင္းေတာ္ ေက်ာင္းဝင္းမွာက အိပ္ဖုုိ႔ပဲ အဆင္ေျပတာေလ။ မီးဖိုုေခ်ာင္ကအစ၊ ထမင္းခ်က္စားဖိုု႔ကအစ အဆင္မေျပဘူးေလေနာ္။ ဘံုုခ်က္စားေတာ့လည္း အခက္အခဲက အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ အခုုေဆာက္ထားတဲ့ ေနရာမွာ က်ဥ္းေပမယ့္ မီးဖိုုေခ်ာင္ ေသးေသးေလးပါတယ္။ အိပ္ခန္းေလးပါတယ္။ အဲ့လိုုပါေတာ့ သူတိုု႔အတြက္ ပိုုၿပီး အဆင္ေျပတာေပါ့။ ၁၀ ေပ ၉ ေပ ပဲရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ နည္းနည္းေတာ့ က်ဥ္းတာေပါ့ေနာ္”

ယခုုေဆာက္လုုပ္ေပးသည့္ shelter ယာယီတဲမ်ားမွာ ၁၀ ေပ ၉ ေပ အခန္းမ်ားျဖစ္သည္ဟုု ေျပာသည္။

IDP3 IDP 4

ေနေရးထိုုင္ေရးအျပင္ က်န္းမားေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈႏွင့္ မီးဖိုုေခ်ာင္သံုုး ပစၥည္းမ်ားလည္း လိုုအပ္ေနေသးသည္ဟုု တာ၀န္ရွိသူမ်ား က ေျပာသည္။

“အခုု ေလာေလာဆယ္ သူတုုိ႔လိုုအပ္ေနတာက က်န္းမာေရးပဲ ဒါကအလိုုအပ္ဆံုုးေပါ့။ အခုုဖ်ားနာတဲ့ လူလည္းမ်ားတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ တုုတ္ေကြးေပါ့။ ေဆးခန္းသြားဖိုု႔ဆိုုလည္း ပိုုက္ဆံမတတ္ႏိုုင္ၾကဘူး။ တျခားကေတာ့ ေနထုုိင္ေရးနဲ႔ အစားအေသာက္၊ အဝတ္အထည္ေပါ့။ အိုုးခြက္ပန္းကန္ေတြလည္း လိုုေနေသးတယ္။ မေလာက္ဘူးျဖစ္ေနတယ္” ဟုု Rev ဦးလေခါင္ က ေျပာသည္။

စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားသည္ ၿပီးခဲ့သည့္ ဧၿပီလအတြင္းက ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္လာၾကသူမ်ားျဖစ္ၿပီး ျမစ္ႀကီးနား ပလန-၁ ႀတီနတီ ႏွစ္ျခင္း ခရစ္ယာန္ဘုုရား ေက်ာင္း၀င္းအတြင္း ေနထိုုင္လာၾကသည္မွာ ၆ လ ျပည့္လာၿပီ ျဖစ္သည္ဟုု သိရသည္။

ေနရာသစ္ရွိ အခန္းမ်ားတြင္ အိပ္ခန္း၊ မီးဖိုုေခ်ာင္ တြဲလ်က္ပါဝင္ေသာ္လည္း မိသားဝင္ (၁၀) ဦးေအာက္မွ တစ္ခန္းသာရရွိၿပီး (၁၀) အထက္ရွိပါက ႏွစ္ခန္းေပးေၾကာင္း တာဝန္ရွိသူမ်ားက ေျပာသည္။ ထုုိ႔ေၾကာင့္ အခန္းမွာ အလြန္က်ဥ္းသည္ဟုု စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား က ေျပာသည္။

စစ္ေဘးေရွာင္ တစ္ဦးက “ကိုုယ့္မိသားစုုနဲ႔ကိုုယ္ အခန္းရတယ္ဆိုုေတာ့ ေပ်ာ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ဥ္းတာေပါ့ေနာ္။ အားလံုုးအိပ္ခန္းတစ္ခန္းထဲမွာပဲ စုုၿပီးအိပ္ရတယ္။ ကိုုယ့္အိမ္လိုုေတာ့ ဘယ္ဟုုတ္မလဲ။ အိမ္ပဲျပန္ခ်င္တယ္” ဟုု ေျပာသည္။