တရုတ္နယ္စပ္ ကုုန္သြယ္မႈ တန္ဖိုး လြန္ခဲ့သည့္နွစ္အတြင္း ေဒၚလာသန္း ၅၀၀ ခန္႔က်ဆင္း

သတင္းႏွင့္ မီဒီယာ ကြန္ရက္။
၂၀၁၉ ခုနွစ္၊ ေမလ ၂၁ ရက္။

တရုုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္တေလ်ွာက္ ျမန္မာႏုုိင္ငံက တင္ပိုု႔သည့္ကုုန္ပစၥည္းမ်ားအား တရုုတ္ဘက္ျခမ္းက ဖမ္းဆီး မႈမ်ား၊ တင္းၾကပ္ပိတ္ဆိုု႔မႈမ်ား လုုပ္ေဆာင္လာသည့္အတြက္ ယခုုႏွစ္အတြင္း အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းငါးရာ နီးပါးခန္႔ က်ဆင္းသြားသည္ဟုု နယ္စပ္ကုုန္သြယ္ေရး တာဝန္ရွိသူမ်ားက ေျပာသည္။

အဓိကအားျဖင့္ တရုုတ္ပို႔ကုန္မ်ားမွာ ပံုမွန္ျဖစ္ေသာ္လည္း ျမန္မာပို႔ကုုန္တန္ဖိုးက်ဆင္းသြားျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ကုန္သြယ္ေရးဇုန္ တာ၀န္ခံမ်ားက ေျပာသည္။

၂၀၁၈ ခုနွစ္ ဧၿပီလကုုန္မွ ၂၀၁၉ ခုုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလကုန္အထိ စာရင္းအရ နယ္စပ္ကုုန္သြယ္ေရး က်ဆင္းမႈအေျခအေနႏွင့္ ပတ္သက္၍ မူဆယ္-၁၀၅ မိုုင္ ကုုန္သြယ္ေရးဇုုန္တာဝန္ခံ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးတင္ရဲဝင္းက ယခုုကဲ့သိုု႔ ေျပာသည္။

“က်တာေပါ့ ေဒၚလာသန္း ငါးရာေလာက္က်တယ္။ သန္းငါးရာေလာက္ဆိုတာ ဒီဧၿပီကေန အခုေဖေဖာ္၀ါရီလ ကုန္ ကိန္းဂဏၰာန္းအရ ေလးရာရွစ္ဆယ္ေလာက္ ျပဳတ္က်သြားတယ္။ အေမရိကန္ ေဒၚလာသန္းေပါင္း” ဟုု ေျပာသည္။

ျမန္မာကုန္ပစၥည္းမ်ား တင္သြင္းမႈကိုု တရုုတ္ဘက္က လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္ ေအာက္တိုဘာက စတင္၍ တင္းတင္းၾကပ္ၾကပ္ ပိတ္ဆို႔လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ဦးတင္ရဲ၀င္းက ေျပာသည္။

“တရုတ္က သူ႔ရဲ႕ နယ္နမိတ္တစ္ေလွ်ာက္မွာ တစ္ရက္ဆယ္လက စၿပီးေတာ့ ဒီစီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔မႈကို တင္းတင္း ၾကပ္ၾကပ္ စလုပ္လာတယ္။ မွတ္မွတ္ရရ တရုတ္အမ်ိဳးသားေန႔ေပါ့ ၁-၁၀-၂၀၁၈ က စၿပီးေတာ့ နယ္နမိတ္ တစ္ ေလွ်ာက္မွာရွိတဲ့ တရား မ၀င္ ကုန္ပစၥည္း၀င္ေရာက္မႈကို တင္းၾကပ္စြာ သူတို႔ ပိတ္ဆို႔လိုက္တယ္။ ပို႔လုိ႔မရဘူး။ ၀င္လို႔မရဘူး။ အေရာင္းအ၀ယ္က်တယ္။ ဒီေနရာသည္ က်ေနာ္ အေရွ႕က ေျပာထားသလို ပို႔ကုန္ပစၥည္း အမ်ားစု ထြက္တဲ့ေနရာ ပို႔ကုန္ပစၥည္းအမ်ားစု ထြက္မရၿပီဆိုမွေတာ့ ကုန္သြယ္မႈက်ၿပီပဲ။”

ျမန္မာႏုုိင္ငံအေနျဖင့္ တရုုတ္ကိုု တင္သြင္းေနသည့္ ကုုန္ပစၥည္းမ်ားကိုု တရားဝင္ သတ္မွတ္ကာ တင္သြင္းေန ေသာ္လည္း တရုုတ္ႏိုုင္ငံဘက္အေနျဖင့္ ျမန္မာကုန္ပစၥည္းမ်ားကို တရားဝင္ကုုန္ပစၥည္းတင္သြင္းမႈအေနျဖင့္ သတ္မွတ္ထားျခင္း မရွိေသးဟုု နယ္စပ္ကုုန္သြယ္ေရး တာဝန္ရွိသူမ်ား က ေျပာသည္။

“တင္သြင္းတဲ့အပိုင္းက တစ္ဖက္ႏိုင္ငံရဲ႕ ဥပေဒနဲ႔ ဆိုင္သြားသလို ဒီတင္ပို႔တဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ကလည္း က်ေနာ္တို႔ ဥပ ေဒနဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ပို႔ေနတာေပါ့။ ေသခ်ာတာက က်ေနာ္တုိ႔က တရား၀င္ ဟိုဖက္က တရားမ၀င္ဆိုေတာ့က ၾကား ထဲကေနၿပီး ေျပာရမွာ နည္းနည္းေလးေတာ့ ခက္တယ္” ဟုု မူဆယ္-နမ့္ခမ္း နယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရး ကုန္သြယ္ ႀကီးမ်ားအသင္း၏ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ စပ္စံမိဏ္း က ေျပာသည္။

ျမန္မာႏုုိင္ငံမွ တင္ပိုု႔ေနသည့္ အဓိကပစၥည္းမ်ားမွာ လယ္ယာထြက္ကုုန္၊ သစ္ေတာထြက္ကုုန္မ်ားႏွင့္ ေရထြက္ ပစၥည္းမ်ားျဖစ္သည္။ တင္ပိုု႔ေနသည့္ ပစၥည္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ မူဆယ္-နမ့္ခမ္းကုန္သြယ္ေရးအသင္း က တြဲဖက္အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး-၄ စိုင္းထြန္းကိုကို က ယခုုကဲ့သိုု႔ ေျပာသည္။

“ပို႔ကုန္မွာ သစ္သီးေတြ ရွိပါတယ္။ ေနာက္ အရင္ကဆိုလို႔ရွိရင္ သၾကားေတြ ရွိပါတယ္။ အဓိက က်ေနာ္တုိ႔ ႏိုင္ငံ ရဲ႕ ထြက္ကုန္ျဖစ္တဲ့ ေျပာင္းရွိပါတယ္။ ဆန္ေတြရွိပါတယ္။ ေနာက္က်ေနာ္တို႔ ရာဘာတို႔ တစ္ျခား ဆက္စပ္ ပစၥည္းေတြကုိ export ပို႔ၾကပါတယ္။ ေနာက္က်ေနာ္တုိ႔ ပို႔ကုန္ေတြထဲမွာ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔လည္း ပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္အေနအထားမွာ ဆိုရင္ေတာ့ ဆန္၊ ေျပာင္း၊ သၾကား တရုတ္ဖက္က နည္းနည္း အဖမ္းအဆီး မ်ားတဲ့အတြက္ေတာ့ ဒီမွာ နည္းနည္းပံုေနတာေတာ့ ရွိတာေပါ့ေလ။ ေနာက္က်ေနာ္တုိ႔ဆီကပို႔ေနတဲ့ export ႏြား ေပါ့ ႏြားလည္း တရုတ္ဖက္မွာ တရား၀င္ ေရာင္း၀ယ္လုိ႔ရေအာင္ က်ေနာ္တုိ႔ ညွိႏႈိင္းေဆာင္ရြက္ေနဆဲ ျဖစ္ပါ တယ္။ သြင္းကုန္နဲ႔ ပတ္သက္တာ ဆိုရင္ေတာ့ သြင္းကုန္ကေတာ့ ပံုမွန္အတိုင္းေတာ့ သြားလာေနပါတယ္။”

တရုုတ္ႏိုု္င္ငံဘက္က စားေသာက္ကုုန္၊ လူသံုုးကုုန္၊ အထည္အလိပ္ေတြ၊ လ်ွပ္စစ္ပစၥည္း၊ ေဆာက္လုုပ္ေရး ပစၥည္းႏွင့္ စက္ယႏၱယားမ်ားကိုု ျမန္မာႏုုိင္ငံဘက္ျခမ္းကိုု တင္သြင္းေနျခင္းျဖစ္ၿပီး တရုုတ္သြင္းကုုန္မ်ားမွာ ပံုုမွန္ အေနအထားအတိုုင္း သြားေနသည္ဟုု စိုုင္းထြန္းကိုုကိုုက ေျပာသည္။

ျမန္မာႏုုိင္ငံက တရုုတ္ဘက္ကိုု ပိုု႔သည့္ ပိုု႔ကုုန္အပိုုင္းကိုု တရုုတ္ဘက္ျခမ္းက တင္းတင္းၾကပ္ၾကပ္ ကုုိင္တြယ္ ေန သည္ဟုု ေျပာသည္။

ကုုန္သည္လက္ႀကီးသမားမ်ားတင္မကပဲ ျမန္မာႏုုိင္ငံဘက္ျခမ္းက တပိုုင္တႏုုိင္ တင္သြင္းေနသည့္ ကုုန္ပစၥည္းမ်ားကိုုပါ နယ္စပ္တင္သြင္းခြင့္ သယ္ယူခြင့္မ်ားကိုု ပိတ္ပင္ေနသည္ဟုု ကုုန္သည္မ်ားက ေျပာသည္။ သိုု႔ေသာ္လည္း တရုုတ္ကုုန္ပစၥည္းမ်ားမွာ ျမန္မာႏုုိင္ငံထဲသိုု႔ ေန႔စဥ္ အဆက္မျပတ္ဝင္ေရာက္သည္ဟုု သိရသည္။

လက္ရွိအေနအထားမ်ားကိုု ေျဖရွင္းႏိုုင္ေရး တာဝန္ရွိသူမ်ားက တရုုတ္ႏိုုင္ငံဘက္ျခမ္းကိုု ညွိႏိႈင္းေသာ္လည္း ယေန႔အခ်ိန္ထိ အဆင္မေျပေသးဘူးဟုု ဦးတင္ရဲဝင္းက ဆက္ေျပာသည္။

“က်ေနာ္တုိ႔ အစိုးရပိုင္းက ကိုင္တြယ္ဖို႔ စကားေျပာလိုက္တိုင္းမွာ တရုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ေျဖလာတဲ့ စကားဟာ တစ္ခြန္း ပဲ ရွိတယ္။ သူ႔ႏိုင္ငံရဲ႕ တရားမ၀င္ကုန္သြယ္မႈကို သူတားဆီးတာပါတဲ့။ က်ေနာ္တုိ႔ ဘယ္လိုျပန္ေျပာမလဲ ကဲ ေျပာ ႏိုင္ငံတိုင္းသည္ သူ႔တရားမ၀င္ကုန္သြယ္မႈကို သူတားပိုင္ခြင့္ရွိတယ္ေလ။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ကုန္ပစၥည္းေတြကို နဂိုကတည္းက တရုတ္က တရားမ၀င္အေနနဲ႔ လက္ခံထားတာ အဲေတာ့ သူ႔ႏိုင္ငံအတြင္းမွာ တရားမ၀င္ကုန္သြယ္မႈကို သူတားဆီးတယ္ က်ေနာ္တုိ႔ ဘာဆက္ေျပာခြင့္ရွိမလဲ။”

ႏွစ္ႏုုိင္ငံအစိုုးရ တာဝန္ရွိသူမ်ားအေနျဖင့္ နယ္စပ္ကုုန္သြယ္ေရးအၾကပ္အတည္းကိုု ေျဖရွင္းႏုုိင္ေရး ထိေရာက္ သည့္ ေဆြးေႏြးမႈမ်ား ေတြ႕ဆံုုမႈမ်ား အျမန္ဆံုုးလုုပ္ေဆာင္ႏုုိင္ဖုုိ႔ လိုုအပ္သည္ဟုု နယ္စပ္ေဒသက ကုုန္သည္မ်ားႏွင့္ ကုုန္သြယ္ေရးက႑ တာဝန္ရွိသူမ်ားက ေျပာသည္။

ျမန္မာႏုုိ္င္ငံအေနျဖင့္ ျပည္ပကုုန္သြယ္မႈအတြက္ နယ္ေျမခ်င္းဆက္စပ္ေနသည့္ အိမ္နီးခ်င္းႏုုိင္ငံမ်ားျဖစ္သည့္ တရုုတ္၊ ထိုုင္း၊ အိႏၵိယ ႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုု္င္ငံတိုု႔ႏွင့္ နယ္စပ္ ကုုန္သြယ္ေရး စာခ်ုဳပ္ခ်ဳပ္မ်ား ခ်ဳပ္ဆုုိထားသည္။

မူဆယ္၊ လြယ္ဂ်ယ္၊ ကန္ပိုုက္တိီး၊ ခ်င္းေရႊေဟာ္ နယ္စပ္ဂိတ္မ်ားမွ တရုုတ္ႏိုုင္ငံႏွင့္ ျမဝတီ၊ တာခ်ီလိတ္၊ က်ိဳင္းတံုု၊ ေကာ့ေသာင္း၊ ထီးခီး၊ မယ္စဲ့ ဂိတ္မ်ားမွ ထိုုင္းႏုုိင္ငံႏွင့္ ထုုိ႔အျပင္ အိႏၵိယ၊ ဘဂၤလားေဒရွ္ႏုုိင္ငံမ်ားႏွင့္ ကုုန္သြယ္ႏုုိင္ရန္ တမူး၊ ရိဒ္ေခါဒါ၊ ေမာင္ေတာ၊ စစ္ေတြစသည့္ နယ္စပ္ဂိတ္မ်ား ဖြင့္လွစ္ထားသည္။

ျမန္မာတစ္ႏုုိင္ငံလံုုးတြင္ နယ္စပ္ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရးအတြက္ နယ္စပ္ဂိတ္စခန္း ၁၅ ခုု အထက္ ဖြင့္လွစ္ထားၿပီး မူဆယ္ၿမိဳ႕ရွိ နယ္စပ္ဂိတ္မ်ားမွ ၆၅ ရာခိုုင္ႏႈန္းေက်ာ္တင္ပိုု႔ၿပီး အႀကီးဆံုုးနယ္စပ္ကုုန္သြယ္ေရး ေနရာျဖစ္သည္။