ဒုုကၡသည္မ်ား ျပန္လည္ေနရာခ်ထားရာ ေနရာတြင္ အခက္အခဲမ်ား ရွိေနဆဲ

သတင္းႏွင့္ မီဒီယာ ကြန္ရက္။
၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ ေမလ ၂၂ ရက္။

ကရင္ျပည္နယ္၊ ျမဝတီၿမိဳ႕ႏွင့္ ေတာင္ဘက္ ၉ မိုုင္အကြာတြင္ တည္ထားသည့္ ေလးေကေကာ္ၿမိဳ႕သစ္အတြင္းသိုု႔ ေျပာင္းေရႊ႕လာၾကသူ ကရင္ဒုုကၡသည္မ်ားသည္ မိသားစုုစားဝတ္ေနေရးအတြက္ ေရရွည္စီမံကိန္းမ်ား၊ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းလုုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ အလုုပ္အကိုုင္အခြင့္အလမ္းမ်ား မရွိေသးသည့္အတြက္ အခက္အခဲမ်ား ရွိေနသည္ဟုု ေျပာင္းေရႊ႕လာသူမ်ားက ေျပာသည္။

အုုန္းျဖန္စစ္ေရွာင္စခန္းမွ ေျပာင္းေရႊ႕လာသူ မအငယ္ က “အခုျပန္လာေတာ့ နည္းနည္းပါးပါး အဆင္သိပ္ မေျပဘူးေပါ့။ ေနာက္ဆိုအဆင္ေျပမလား ေျပာမတတ္ဘူးေလ အခုေတာ့ကိုယ္ေနေတာ့ ဖက္ေတြေကာက္တယ္ အလုပ္ရွိရင္ အလုပ္သြားတယ္ ေန႔စားရွိတယ္ေလ ေျပာင္းေတြစိုက္တဲ့အခ်ိန္ဆိုရင္ ေျပာင္းစိုက္သြားတယ္။ ပဲစိုုက္ရင္ ပဲေတြျပန္စိုက္ေပးတယ္။ အဲလိုမ်ိဳးရွိတယ္။ ေရရွည္အလုပ္ေတြမရွိရင္ ခက္ခဲမယ္။ သားအတြက္ ေက်ာင္းေတြထားမယ္ဆိုေတာ့ ခက္ခဲမယ္ေလ။ သားကေက်ာင္းေနရအံုးမယ္ေလ။ အဲဒီေက်ာင္းအတြက္ေတာ့ အခက္အခဲရွိမယ္” ဟုု ေျပာသည္။

ေလးေကေကာ္ၿမိဳ႕သစ္တြင္ အုန္းျဖန္၊ ႏို႕ဖိုး၊ မယ္လအစရွိသည့္ Refugee စခန္းမွ ဒုကၡသည္မ်ား၊ ဖလူးေဒသအတြင္းရွိ IDPs မ်ား၊ ကရင္ေတာ္လွန္ေရးလက္နက္ကိုုင္ အဖြဲ႕အသီးသီးက တပ္ရင္းတပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ား၏ မိသားစုုမ်ားႏွင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံ ဖုဖရၿမိဳ႕ ႏွင့္ မဲေဆာက္ၿမိဳ႕ အတြင္းရွိ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမား မိသားစုုမ်ား ေနထုုိင္ၾကသည္။

ၿမိဳ႕သစ္သိုု႔ေျပာင္းေရႊ႕လာသူမ်ားအတြက္ ၄၀’ ၆၀’ အက်ယ္ၿခံဝန္းမ်ားအတြင္း အသင့္ေနႏိုုင္ရန္ ေနအိမ္မ်ား ေဆာက္လုုပ္ေပးထားေသာ္လည္း အမ်ားစုုမွာ ေရရွည္စားဝတ္ေနေရးအတြက္ စိုုးရိမ္ပူပန္ေနၾကသည္။

“ဟုတ္ၿပီ ဒီမွာ ေရာက္လာၿပီ အားလံုးေတာ့ ေကာင္းတယ္ ဒါေပမယ့္ ဘာလုပ္ရမလဲေပါ့ေနာ္ဘယ္လိုေနရမလဲ၊ ဘယ္လိုမ်ိဳး လုပ္ကိုင္စားရမလဲေပါ့ေလေနာ္၊ ဒါေတြေတာ့ စဥ္းစားမိတာေပါ့ေလေနာ္။ ဒါေလးေတြမွာ က်မတို႔ အခက္အခဲမ်ားရွိႏိုင္မလားေပါ့။ ဒီမွာက အလုုပ္လုုပ္စရာမရွိဘူး။ အခုုေတာ့ ေယာက်္ားက မဲေဆာက္မွာ အလုုပ္လုုပ္ေနတယ္။ ၿပီးေတာ့ေျပာင္းေရႊ႕လာတုုန္းက အကူအညီေပးလိုုက္ၾကတဲ့ ေငြေလးနဲ႔ စားေသာက္ေပါ့” ဟုု အုုန္းျဖန္ စစ္ေရွာင္စခန္းမွာ ေျပာင္းေရႊ႕လာသူ ေဒၚခ်ယ္ရီထြန္းက ေျပာသည္။

ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအရံုုး (KNU) ႏွင့္ အစိုုးရတုုိ႔အၾကား ျပည္နယ္အဆင့္၊ ျပည္ေထာင္စုုအဆင့္ လက္မွတ္ေရး ထိုုးၿပီးေနာက္တြင္ ျဖစ္လာသည့္ စီမံကိန္းျဖစ္ၿပီး အစိုးရႏွင့္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံက နီပြန္ေဖာင္ေဒးရွင္းတို႔၏ ေထာက္ပံမႈျဖင့္ ေဆာက္လုပ္ထားျခင္း ျဖစ္သည္။

ေလးေကေကာ္ၿမိဳ႕သစ္သည္ ထိုုင္းဘက္အျခမ္းရွိ စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမ်ားတြင္ ႏွစ္ရွည္ခိုုလံႈေနၾကသည့္ စစ္ေဘးေရွာင္ဒုုကၡသည္မ်ားအတြက္ တည္ထားသည့္ ၿမိဳ႕သစ္ စီမံကိန္းျဖစ္ၿပီး အိမ္ေထာင္စု ၇၈၆ စုရွိကာ လူဦးေရ ၃၀၀၀ ေက်ာ္ ရွိသည္ဟုု စခန္းတာဝန္ရွိသူမ်ားက ေျပာသည္။

လက္ရွိ ႀကံဳေတြ႔ေနရသည့္ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား၏ စားဝတ္ေနေရးအခက္အခဲမ်ား တဒဂၤေျဖရွင္းႏုုိင္ေရး တပိုုင္တႏုုိင္ ၾကက္ ဝက္ ေမြးျမဴေရးလုုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ စိုုက္ပ်ိဳးစားႏုုိင္ရန္ သီးႏွံမ်ိဳးေစ့မ်ားကိုု တာဝန္ရွိသူမ်ားက ေထာက္ ပံ့ေပးထားသည္ဟုု ေျပာင္းေရႊ႕လာသူမ်ားက ေျပာသည္။

စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမွ ေျပာင္းေရႊ႕လာသူ ေစာေအာင္မင္းက “စား၀တ္ေနေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ တေန႔စာ တစ္ေန႔စာ ဒီလုိပဲ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ရတာေပါ့။ ေန႔စားတို႔ဘာတို႔ သြား၊ ဒီလုိပဲ လုပ္စားရတာေပါ့။ အခုက လူႀကီးပိုင္းေတြကလည္း က်ေနာ္တို႔ ဒီမွာျပန္လာတာ ၀က္ေမြး၊ ၾကက္ေမြး၊ ၿပီးေတာ့ မႈိစိုုက္ဖုုိ႔ေပးတာေပါ့၊ တျခားစားပင္ေတြည္းစိုုက္ေပါ့၊ က်န္တဲ့ အစိတ္အပိုင္းကေတာ့ ဘာမွ မရွိေသးဘူး။ ေရရွည္အတြက္ေတာ့ စိတ္ပူတယ္” ဟုု ေျပာသည္။

၂၀၁၅ ခုုႏွစ္မွ ၂၀၂၀ ခုုႏွစ္ အတြင္း လိုုအပ္သည့္ အေျခခံ အေဆာက္အဦ၊ အိုုး၊ အိမ္မ်ားတည္ေဆာက္ေရးအပိုုင္း ကနဦး ပထမပိုုင္းအစီအစဥ္ျဖင့္ စီစဥ္ထားေၾကာင္း၊ လက္ရွိအေနအထားအရ အေျခခံလိုုအပ္ခ်က္မ်ား ရွိေနမည္ျဖစ္သည့္အတြက္ ျပန္လာေနထုုိင္သည့္ ဒုုကၡသည္မ်ားအား စတင္လက္ခံစဥ္ကတည္းက မိမိဆႏၵ အေလ်ာက္ျဖစ္ဖုုိ႔ႏွင့္ အားနည္းခ်က္မ်ား၊ စိန္ေခၚမႈမ်ား ျဖတ္သန္းႏုုိင္ရန္ ဆႏၵရွိမရွိ ေမးျမန္းၿပီးမွသာ လက္ခံခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟုု ေလးေကေကာ္ၿမိဳ႕ တည္ေဆာက္ေရးႏွင့္ စီမံခန္႔ခြဲေရးေကာ္မတီ အတြင္းေရးမွဴး ေစာေဌးျမင့္ေအာင္က ေျပာသည္။

“မွန္ပါတယ္၊ လက္ရွိက က်ေနာ္တိုု႔မွာ အလုုပ္အကိုုင္ရွားပါးမႈရွိေနတယ္။ စညွိႏိႈင္းကတည္းကလည္း မိမိဆႏၵ အေလ်ာက္ျဖစ္ဖုုိ႔လိုုတယ္၊ က်ေနာ္တုုိ႔မွာေတာ့ အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိေသးတယ္၊ အဲ့ဒါကိုု နားလည္ေပးႏိုုင္တယ္၊ အဲ့ဒီအေျခအေနေတြကိုု လက္ခံေပးႏုုိင္ရင္ အဲ့ဒီစိန္ေခၚမႈေတြကိုု ျဖတ္သန္းဖုုိ႔ ဆႏၵရွိတယ္ဆိုုရင္ေတာ့ လက္ခံထားတာေပါ့ေနာ္။ အခုုနက ေျပာသလိုု အဆင့္ႏွစ္ဆင့္ကိုု ေက်ာ္ျဖတ္ရမယ့္အေနအထားမွာ ပထမအဆင့္ အေဆာက္အဦပိုုင္းကိုု ေဇာင္းေပးေနရတယ္။”

စားဝတ္ေနေရးႏွင့္ ေရရွည္အလုုပ္အကိုုင္အတြက္ “ဒုုတိယအဆင့္ကိုု သြားႏုုိင္ဖုုိ႔က လာၿပီးရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမယ့္ လုုပ္ငန္းရွင္နဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တုုိ႔ ေဒသမွာထြက္ေနတဲ့ ထြက္ကုုန္ေတြ တန္ဖိုုးျမွင့္ထုုတ္ကုုန္ေတြထုုတ္ၿပီးေတာ့ ျဖန္႔ေရာင္းဖိုု႔ဆုုိတဲ့၊ ဟိုုစက္ရံုုေတြေပါ့ေနာ္ လာၿပီးရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံဖိုု႔ကိုု ဖိတ္ေခၚဖိုု႔ အစီအစဥ္ရွိတယ္ေပါ့။ တတိယတစ္ခုုကေတာ့ ခရီးသြားလုုပ္ငန္းေပါ့၊ ဒီမွာရွိတဲ့ ေတာေတာင္သဘာဝအလွေတြရွိတယ္၊ စစ္ၾကြင္းစစ္က်န္ေတြကိုု ခရီးသြားလုုပ္ငန္းအသြင္ေျပာင္းၿပီးေတာ့ ေဖာ္ေဆာင္ဖုုိ႔ အစီအစဥ္ေတြရွိပါတယ္” ဟုု ေစာေဌးျမင့္ေအာင္က ဆက္ေျပာသည္။

တာ၀န္ရွိမ်ားအေနျဖင့္ ေျပာင္းေရႊ႕ေနထုုိင္လာသူမ်ားအတြက္ အေျခခံလိုုအပ္ခ်က္မ်ားျဖစ္သည့္ ေရ၊ မီး၊ ပညာ ေရး၊ က်န္းမာေရးအတြက္ ဝန္ေဆာင္မႈေတြ ေပးထားေသာ္လည္း ၿမိဳ႕သစ္ျဖစ္သည့္အတြက္ လိုုအပ္ခ်က္မ်ားစြာ ရွိေနေသးသည္ဟုု တာဝန္ရွိသူမ်ားက ေျပာသည္။

ေလးေကေကာ္ၿမိဳ႕သစ္သည္ အစုိးရ၏ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ယႏၱရားထဲတြင္ မဟုတ္ပဲ ကရင္အမ်ိဳးသား အစည္းအရံုး KNU ၏ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ယႏၱရားေအာက္တြင္ တည္ရွိေနၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းႏွင့္ က်န္းမာေရးပုိင္းကို KNU က အဓိက လုပ္်ဆာင္ေပးလ်ွက္ရွိသည္။

ေလးေကေကာ္ၿမိဳ႕သစ္တြင္ ကရင္တိုင္းရင္းသားအမ်ားစုုျဖစ္ၿပီး ဗမာ၊ မြန္၊ ပအို႕၀္၊ လီဆူ ႏွင့္ ရွမ္း အစရွိသည့္ တိုင္းရင္းသားမ်ား စုေပါင္းေနထိုင္ၾကသည္။ ထုုိင္းနယ္စပ္တေလ်ွာက္ရွိ ဒုုကၡသည္မ်ား ျပန္လည္ေနရာခ်ထား ေရးအတြက္ KNU က စီစဥ္လ်ွက္ရွိၿပီး တပ္မဟာ-၁ သထံုုခရိုုင္၊ တပ္မဟာ-၇ ႏွင့္ တပ္မဟာ-၆ နယ္ေျမထဲတြင္ ေနရာမ်ားစီစဥ္လ်ွက္ရွိသည္ဟုု သိရသည္။