စစ္ေရွာင္မ်ား ေနရပ္ျပန္ေရး အစိုုးရႏွင့္ ကခ်င္ဒုုကၡသည္ ကူညီေရးေကာ္မတီ ညိႈႏိႈင္းမည္

သတင္းနွင့္ မီဒီယာကြန္ရက္။
၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ ေမလ ၂၂ ရက္။

ကခ်င္စစ္ေျပးဒုုကၡသည္မ်ား ေနရပ္ျပန္ႏုုိင္ေရး အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဗဟိုုဌာန (NRPC) ႏွင့္ ကခ်င္ေဒသစစ္ေရွာင္ျပည္သူမ်ားအား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးေကာ္မတီ (KHCC) တုု႔ိ ေမလ ၂၄ ရက္ေန႔တြင္ ေတြ႔ဆံုုေဆြးေႏြးကာ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား ျပန္ရမည့္ ေနရာေဒသမ်ားကိုု ခ်မွတ္သြားမည္ ဟုု ေျပာ သည္။

“၂၄ ရက္ေန႔မွာ လုပ္ငန္း ေကာ္မတီ (working committee) ဖြဲ႕တယ္။ NRPC က လုပ္ငန္းေကာ္မတီ ရယ္ က်ေနာ္တုုိ႔ KHCC က ရယ္၊ အစိုုးရဘက္ကရယ္၊ ျပည္နယ္အစိုုးရဘက္ ကရယ္ လုုပ္ငန္းေကာ္မတီ က အကုုန္လံုုး ၂၄ ရက္ေန႔မွာ အစည္းအေဝးရွိတယ္။ အဲ့အစည္းအေဝးကေန ခ်မွတ္သြားၿပီး လုုပ္ေဆာင္သြားဖိုု႔ျဖစ္တယ္။ ၂၄ ရက္ေန႔ လုပ္ငန္းေကာ္မတီ မွာ ေဆြးေႏြးတိုုင္ပင္ၿပီးမွပဲ က်ေနာ္တုုိ႔ ေနရာေတြခ်မွတ္မယ္” KHCC ဥကၠဌ သိကၡာေတာ္ရ ဆရာေတာ္ ေဒါက္တာခါလမ္ဆမ္ဆြန္ က ေျပာ သည္။

“ၿပီးမွ ဘယ္လိုုလုုပ္ေဆာင္သြားဖိုု႔ဆုုိတာကေတာ့ ဒီအစိုုးရရဲ႕ အုုပ္ခ်ဳပ္မႈ ယႏၱရားပါရမယ္။ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးတိုု႔ေပါ့။ KHCC နဲ႔ NRPC ရဲ႕ သေဘာတူညီအခ်က္ ရမွပဲ IDPs ဒုုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ အစီအစဥ္စလိုု႔ရမွာပါ။”

KHCC ႏွင့္ NRPC တိုု႔ ေမလ ၂၄ ရက္ေန႔တြင္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕တြင္ ေတြ႔ဆံုုၾကမည္ျဖစ္ၿပီး ထုုိ႔ေနာက္တြင္ စစ္ေဘးေရွာင္ ဒုုကၡသည္ IDPs မ်ား ေနရပ္ျပန္ႏုုိင္ေရး စီစဥ္သြားမည္ဟုု သိရသည္။

ဒုုကၡသည္မ်ားအေနျဖင့္ ေနရပ္ျပန္ႏုုိင္ေရး အစိုုးရတာဝန္ရွိသူမ်ား၊ NRPC ႏွင့္ KHCC တိုု႔ ႀကိဳးပမ္းေနသည့္အေပၚ ဝမ္းသာေၾကာင္း၊ သိုု႔ေသာ္လည္း ေနရပ္ျပန္ေရး စိတ္ခ်ရတဲ့အေနအထားမွသာ ျပန္ခ်င္ေၾကာင္းေျပာသည္။

“အစိုုးရနဲ႔ ျပန္ညွိေနတဲ့အခ်ိန္ ေပါင္းေနတဲ့အခ်ိန္ဆိုုေတာ့ ေတာမွေနတဲ့အဖြဲ႕ေတြက မထင္မွတ္ပဲျပန္တုုိက္ခိုုက္ လာမယ္ဆုုိရင္ က်ေနာ္တုုိ႔အတြက္ ျပန္ေနာက္တဆင့္ ျပန္ဒုုကၡေရာက္မွာစိုုးတယ္။ အဲ့ခါၾကေတာ့ က်ေနာ္ေျပာခ်င္တာက ျပန္ခ်င္တယ္၊ ေနခ်င္တယ္၊ အဓိက လံုုၿခံဳေရးပဲ အဓိကပဲ၊ အဲ့ဒါ အာမခံခ်က္ အျပည့္ေနာ္၊ ၿပီးေတာ့ အစိုုးရတပ္ဘက္ကလည္း ျပန္ဆုုတ္ေပးမယ္ဆုုိရင္ေတ့ အဲ့မ်ိဳးဆိုုရင္ေတာ့ က်ေနာ္တုုိ႔အတြက္ အဆင္ေျပမယ္” ဟုု တႏိုုင္းမွ စစ္ေရွာင္လာသည့္ ဦးေအာင္လတ္က ေျပာသည္။

တႏုုိင္းၿမိဳ႕၊ ေအာင္ေလာ့ဒ္ေက်းရြာအတြင္း ၂၀၁၈ ခုုႏွစ္ ႏွစ္ဆန္းပိုုင္းက တုုိက္ပြဲေတြျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး၊ လက္နက္ႀကီး လက္နက္ငယ္မ်ား ပစ္ခတ္မႈမ်ားအျပင္ ေလယာဥ္မ်ား ဗံုုးႀကဲတိုုက္ခိုုက္ခဲ့တာေၾကာင့္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ကိုု ေျပာင္းေရႊ႕လာခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။

ခ်ီေဖြ KBC စစ္ေရွာင္စခန္းက ေဒၚအေႏွာကလည္း “အခုုက ဒီမွာေနရင္ အခက္အခဲက ဆန္ပဲေလေနာ္၊ စားနပ္ ရိကၡာေပါ့၊ အရင္က ေထာက္ပံံ့ေပမယ့္ အခုုက မလံုုေလာက္ေတာ့ဘူး ေလ်ာ့ကုုန္ေတာ့၊ ေနာက္ၿပီး ျပန္ပိုု႔မယ္ဆိုုရင္လည္း ရြာကိုု ျပန္ရင္လည္း အခက္အခဲရွိတယ္။ ျပန္ခ်င္တယ္ အိမ္ကိုုပဲ။ ဒါေပမယ့္ လူႀကီးေတြ ကေျပာတာျပန္လုုိ႔မရေသးဘူး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးက မရေသးဘူးတဲ့။ ငါတိုု႔လည္း ေၾကာက္တယ္ေလ။ အမတိုု႔ရြာက ဒီနားေလးမွာပဲ၊ ကန္ပိုုင္ယန္ရြာဟုုတ္တယ္။ ဒီအနီးအနားမွာပဲ တံတားေလပဲ ကြာတယ္။ အဲ့ဒါ သြားလိုု႔မရဘူး။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးက ရမလား မရမလားေတာင္မသိပါဘူး” ဟုု ေျပာသည္။

ခ်ီေဖြဇံုုနယ္အတြင္း ကခ်င္ႏွစ္ျခင္းခရစ္ယာန္အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (KBC) က စစ္ေရွာင္စခန္း (၂) ခုုႏွစ္ဖြင့္ထားေပးၿပီး ၂၀၁၂ ဒီဇင္ဘာလ အတြင္းက တပ္မေတာ္ႏွင့္ KIA တုုိ႔အၾကားျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ တုုိက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ ေက်းရြာေပါင္း ၁၅ ရြာမွ စစ္ေဘးေရွာင္ ၅၀၀ ေက်ာ္ ေနထိုုင္သည္ဟုု သိရသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ မန္စီၿမိဳ႕နယ္၊ အိုုလန္ပါေက်းရြာအုုပ္စုုအတြင္းကေန နမ့္ခမ္းၿမိဳ႕ရွိ ေနဝန္းနီစစ္ေရွာင္စခန္းသိုု႔ ထြက္ေျပးတိန္းေရွာင္ ခိုုလံႈေနၾကသည့္ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားအေနျဖင့္ ၎တိုု႔၏ ေဒသတြင္ ျပန္လည္ေနထုုိင္ရန္ အဆင္မေျပေတာ့ေၾကာင္း၊ ေက်းရြာမ်ားသည္လည္း စစ္ပြဲအတြင္း ပ်က္ဆီးသြားၿပီျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ လက္ရွိတြင္လည္း တပ္မေတာ္မွ ေနရာယူထားသည့္အတြက္ ေနရပ္ျပန္ေရး လံုုးဝမျဖစ္ႏုုိင္ေသးဘူးဟုု ေျပာသည္။

ေနဝန္းနီ IDPs camp မွ စစ္ေဘးေရွာင္ ေလြးဝင္းဝင္းေဆြက “က်မတိုု႔ကျဖစ္ႏုုိင္မယ္ဆုုိရင္ေတာ့ ရြာျပန္ခ်င္ တယ္။ ေျမျမွဳပ္မုုိင္းေတြ ရွင္းလင္းေပးပါ၊ တပ္ေတြထြက္သြားေပးဖုုိ႔ပဲ ေျပာခ်င္တယ္။ ကိုုယ့္အိမ္မွာေနရင္ ဘာပဲစားရစားရ ဟုုတ္တယ္မွတ္လား၊ က်မတိုု႔က စစ္ဆုုိရင္ ဘာအသံမွကိုု မၾကားခ်င္ေတာ့ဘူး။ က်မတိုု႔ ျပန္မယ္ဆုုိရင္ အာမခံခ်က္ ဘာေပးႏုုိင္မလဲေပါ့။ ေနာက္ၿပီး က်မတိုု႔ ျပန္လုုိ႔မရခင္အခ်ိန္ထိေတာ့ အကူအညီေတြ ေထာက္ပံ့ေပးဖုုိ႔ ေတာင္းဆိုုခ်င္တယ္” ဟုု ေျပာသည္။

စစ္ေရးအရ စိတ္ခ်မႈ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈရွိသည့္ ေက်းရြာမ်ားအား ကနဦးအေနျဖင့္ ျပန္ပိုု႔ႏုုိင္ေရး စီစဥ္သြားၾကမည္ျဖစ္ၿပီး ႏိုုင္ငံတာစံခ်ိန္စံႏႈန္းမ်ားႏွင့္အညီ ဂုုဏ္သိကၡာရွိရွိေနရပ္ျပန္ေရး၊ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးလုုပ္ငန္းမ်ားကိုု လုုပ္ေဆာင္သြားမည္ဟုု KHCC က ေျပာသည္။

ေဒါက္တာခါလမ္ဆမ္ဆြန္က “က်ေနာ္တိုု႔ကေတာ့ အစိုုးရနဲ႔ KIO ႏွစ္ဘက္ သေဘာတူညီမႈ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရးအေပၚမွာလည္း မူတယ္။ တစ္အခ်က္ အဲ့ဒီအေပၚမွာ မူတည္တယ္။ ေနာက္ဒုုတိယကေတာ့ ပဋိပကၡျဖစ္ေပမယ့္လည္း ျပန္လိုု႔ရတဲ့ေနရာေတြကိုု ေရြးခ်ယ္ၿပီးျပန္ပိုု႔ဖုုိ႔၊ ေနာက္ဆံုုးတခ်က္ကေတာ့ ႏုုိ္င္ငံတကာရဲ႕ အကူအညီေတြ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့မွ ရရွိေရး၊ အဲ့ဒီအေပၚမွာ လုုပ္ေဆာင္သြားဖိုု႔ရွိပါတယ္” ေျပာသည္။

ဧၿပီလ ၂၆ ရက္ေန႔ကလည္း ေနျပည္ေတာ္တြင္ KHCC ႏွင့္ NRPC တိုု႔ ေတြ႕ဆံုုေဆြးေႏြးခဲ့ၾကၿပီး စစ္ေဘးေရွာင္ ျပည္သူမ်ား ေဘးကင္းလံုုၿခံဳစြာ ေနရပ္ျပန္ႏုုိင္ေရးအတြက္ သက္ဆုုိင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက လူသားခ်င္းစာနာ ေထာက္ထားၿပီး ကူညီေပးၾကရန္ေဆြးေႏြးခဲ့ၿပီး ေရွ႕ဆက္လုုပ္ေဆာင္မည့္ ကိစၥရပ္မ်ားကိုု အခ်က္(၅) ခ်က္ သေဘာတူခဲ့ၾကသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္အစိုုးရအဖြဲ႕ ႏွင့္ တပ္မေတာ္တိုု႔၏ အစီအစဥ္မ်ားျဖင့္ ၂၀၁၉ ခုုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၃၀ ရက္ေန႔က တႀကိမ္၊ စစ္ေဘးေရွာင္ (၁၅၀) ေနရပ္ျပန္ပိုု႔ခဲ့ၿပီး မတ္လ ၅ ရက္ေန႔ကတႀကိမ္ စစ္ေဘးေရွာင္ (၂၀၀) ေက်ာ္ တိုု႔ကိုု နန္ဆန္ယန္ ေက်းရြာသိုု႔ ့ျပန္လည္ပိုု႔ေဆာင္ေပးခဲ့သည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္းက တပ္မေတာ္နဲ႔ KIO/KIA တုုိ႔အၾကား ၂၀၁၁ ခုုႏွစ္က စတင္ၿပီး တေက်ာ့ျပန္ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ တုုိက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ေက်းရြာေပါင္း ၃၀၀ နီးပါးက ေဒသခံ တစ္သိန္းေက်ာ္တုုိ႔သည္ ေနရပ္ရင္းမွ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရၿပီး စစ္ေဘးေရွာင္ IDPs Camp မ်ားတြင္ ခိုုလံႈေနၾကရသည္ဟုု ကူညီကယ္ဆယ္ေရးအဖြဲ႕မ်ား၏ ထုုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားအရ သိရသည္။