ရွမ္းစစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ား စားဝတ္ေနေရးပိုမိုခက္ခဲ

သတင္းႏွင္႔ မီဒီယာကြန္ရက္။
၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ ေမလ ၂၄ ရက္။

ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ရွိ ရွမ္းစစ္ေဘးေရွာင္မ်ားမွာ စား၀တ္ေနေရး ပိုမိုခက္ခဲလာသည့္အျပင္ လံုၿခံဳေရးအတြက္ပါ စိုးရိမ္ေနရသည့္ အေျခအေနတြင္ ရွိေနသည္ဟု ရွမ္းလူ႔အခြင့္အေရးမဏၰိဳင္ SHRF ႏွင့္ ရွမ္းျပည္ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ ေကာ္မတီ ( ထိုင္းနယ္စပ္) SSRC-TB က ေျပာသည္။

“လက္ရွိ အရမ္းစိုးရိမ္ရတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒီစာနပ္ရိကၡာအေရးနဲ႔ လံုၿခံဳေရးအတြက္ေတာ့ နည္းနည္းပူေနရတာေပါ့ေနာ္ လုံၿခံဳေရးဖက္ဆိုလည္း စိုးရိမ္ရတယ္ ၿပီးေတာ့ စားနပ္ရိကၡာအတြက္လည္း မလံုေလာက္ဘူးေပါ့ေနာ္ လံုေလာက္မႈ မရွိဘူး” ဟု ရွမ္းလူ႔အခြင့္အေရးမဏၰိဳင္ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ စိုင္းရြက္လြင္က ေျပာသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာ ကူညီေထာက္ပံ့ေရးအဖြဲ႔မ်ားအေနျဖင့္ ရွမ္းစစ္ေဘးေရွာင္မ်ားကို ျပန္လည္ကူညီ ေထာက္ပံ့ေပးၾကရန္ေတာင္းဆိုုလိုုက္သည္။

ထိုု႔အျပင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ‘ဝ’ ျပည္ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးတပ္မေတာ္ (UWSA) တို႔က စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းအနီး တပ္အင္အား တိုးခ်ဲ႕မႈကို ရပ္တန္႔ေပးရန္ ရွမ္းလူ႔အခြင့္အေရးမဏၰိဳင္ SHRF ႏွင့္ ရွမ္းျပည္ ဒုကၡသည္မ်ား ဆိုင္ရာေကာ္မတီ ( ထိုင္းနယ္စပ္) SSRC-TB တို႔က ေမလ ၂၃ ရက္ ယမန္ေန႔က ပူးတြဲထုတ္ျပန္ခ်က္တစ္ေစာင္ ထုတ္ကာေတာင္းဆိုထားသည္။

ရွမ္းလူ႔အခြင့္အေရးမဏၰိဳင္ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ စိုင္းရြက္လြင္က “ႏိုင္ငံတကာ အေနနဲ႔လည္း က်ေနာ္တို႔ ၂၀၁၇ စားနပ္ရိကၡာ ကူညီေထာက္ပံေရး မျဖတ္ေတာက္ခင္တုန္းက ဆိုရင္ေတာ့ ေျမပံုထဲမွာဆိုရင္ ရွိတယ္ေပါ့ေနာ္ ကူညီတာေတြ အခုဆိုရင္ သူတို႔က ေျမပံုစာရင္းထဲမွာေတာင္ မပါေတာ့ဘူး။ ဆိုေတာ့ အဲဒါက တုိက္တြန္းခ်င္တာေပါ့ေနာ္ ျပန္ၿပီးေတာ့ ေထာက္ပံေပးဖို႔အတြက္ ေတာင္းဆိုခ်င္တာေပါ့ေနာ္” ဟု ေျပာသည္။

လက္ရွိတြင္ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားအား ကူညီေထာက္ပ့ံေပးသည့္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား မရွိသေလာက္ျဖစ္ေနသည့္အ တြက္ ပိုမိုခက္ခဲလာျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား အေနျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္မည္ ဆိုပါက ေျမေနရာ အခက္အခဲအျပင္ အျခားအခက္အခဲမ်ားစြာရွိေနသည္ဟု ရွမ္းလူ႔အခြင့္အေရးမဏၰိဳင္ SHRF ႏွင့္ ရွမ္းျပည္ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ ေကာ္မတီ ( ထိုင္းနယ္စပ္) SSRC-TB က တာ၀န္ရွိသူမ်ားက ေျပာသည္။

ထို႔အျပင္ အျခားတစ္ဖက္တြင္လည္း ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ႏွင့္ ‘၀’ ျပည္ေသြးစည္းညီညႊတ္ေရး တပ္မေတာ္ UWSA တို႔က စစ္ေဘး ေရွာင္စခန္း အနီးသို႔ တပ္အင္အား တိုးခ်ဲ႕လာသည့္ အေနအထားမ်ားေၾကာင့္ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားမွာ ေနရာက်ဥ္းၾကပ္လာသည့္အျပင္ လံုျခံဳေရးအတြက္ပါ စိုးရိမ္ေနရသည္ဟု စိုင္းရြက္လြင္က ဆက္ေျပာသည္။

“ၿပီးေတာ့ အခုေလာေလာဆယ္က အရမ္းကိုလည္း အေရးႀကီးေနတယ္ နယ္ေျမတိုးခ်ဲ႕တာကေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြ စခန္းအနီးတစ္၀ိုက္ဆိုရင္ ျမန္မာအစိုးရ စစ္တပ္တိုးခ်ဲ႕တာရွိမယ္ ၿပီးေတာ့ ‘၀’ စစ္တပ္ေပါ့ေနာ UWSA ၀ စစ္တပ္ရွိမယ္ခင္ဗ်ား။ သူတို႔က နယ္ေျမခ်ဲ႕ၿပီးေတာ့ ၀င္လာတာဆိုေတာ့ အဲဒါကေတာ့ အခက္အခဲ သာမကဘူး လံုျခံဳေရးအပိုင္းမွာလည္း စိုးရိမ္ရတယ္ေပါ့ေနာ ပိုစိုးရိမ္ရတယ္ အဲလိုရွိတယ္ခင္ဗ်ား။ လက္ရွိ အေျခအေနမွာ။ တုိးခ်ဲ႕တာေတြကို ဆက္ၿပီးေတာ့ ရပ္ဆိုင္းဖို႔ေပါ့ ေနာ ေတာင္း ဆိုခ်င္တယ္ခင္ဗ်ာ။”

ရွမ္းလူ႔အခြင့္အေရးမဏၰိဳင္ SHRF ႏွင့္ ရွမ္းျပည္ ဒုကၡသည္ မ်ားဆိုင္ရာ ေကာ္မတီ ( ထိုင္းနယ္စပ္) SSRC-TB တို႔၏ ပူးတြဲထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲတြင္ ရွမ္းျပည္ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရး ေကာင္စီ/ရွမ္းျပည္ တပ္မေတာ္ RCSS/SSA ႏွင့္ အပစ္ရပ္စဲ တည္ေနေသာ္လည္း ျမန္မာအစုိးရ စစ္တပ္က ရွမ္းဒုကၡသည္မ်ား ခိုလံုရာစခန္း ၅ ခု တ၀ိုက္တြင္ အင္အားျဖည့္တင္းျခင္း၊ လမ္းသစ္ေဆာက္လုပ္ျခင္း၊ ဒရုန္းလြတ္တင္ျခင္း ႏွင့္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂၀၁၉ တြင္ ျပည္တြင္းစစ္ေဘးေရွာင္မ်ား တည္ေနရာ စခန္း ၂ ခုကို ၁၂၀ မမ လက္နက္ႀကီးျဖင့္ ၆ ႀကိမ္တိတိ ပစ္ခတ္ခဲ့ သည့္အတြက္ စစ္ေဘးေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ားက ထပ္မံပစ္ခတ္ တိုက္ခိုက္မႈမွ ကင္းလြတ္ ရန္ ဗံုးခိုက်င္းမ်ားနဲ႔ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ား ျပင္ဆင္ ထားေနဆဲျဖစ္သည္ဟု ပါရွိသည္။

ထို႔အျပင္ ‘၀’ ျပည္ေသြးစည္းညီညႊတ္ေရးတပ္မေတာ္ UWSA သည္လည္း ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း စစ္ေျပး ေရွာင္စခန္းမ်ားအနီးတ၀ိုက္တြင္ နယ္ေျမတိုးခ်ဲ႕မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနပါသည္။ ၂၀၁၉ ေဖေဖာ္၀ါရီလတြင္ ၀ တပ္က ရွမ္းျပည္ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရး ေကာင္စီ/ ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ RCSS/SSA ႏွင့္ နယ္နိမိတ္ သေဘာတူညီခ်က္ကို ခ်ိဳးဖ်က္ၿပီး လြိဳင္ေကာ္၀မ္း စစ္ေဘးေရွာင္ စခန္းအနီးရွိ ေတာင္ယာစိုက္ခင္းမ်ားကို သိမ္းဆည္းသည္။ စစ္ေျပးေရွာင္မ်ားလည္း စိုက္ပ်ိဳးေရးရွားပါး၍ ၀မ္းစာရွာရခက္ခဲကာ ပိတ္ပင္တားဆီး ခံေနရေၾကာင္း သိရသည္ဟု ထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲတြင္ ထည့္သြင္းထားသည္။

ရွမ္းျပည္ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ ေကာ္မတီ ( ထိုင္းနယ္စပ္) SSRC-TB က ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ စိုင္းလ်န္းက “က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ရြာနဲ႔ လယ္ယာေျမေတြ ျမန္မာအစုိးရနဲ႔ ‘၀’ စစ္တပ္ေတြရဲ႕ လက္ထဲရွိေနတယ္။ အခုအေျခအေနနဲ႔ဆို က်ေနာ္တို႔ ေနရပ္ျပန္ႏိုင္ဖို႔က မျဖစ္ႏိုင္ဘူး” ဟု ထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲတြင္ ေျပာဆိုထားသည္။

ရွမ္းစစ္ေဘးေရွာင္ စခန္းအနီး တ၀ိုက္တြင္ ရာႏွင့္ခ်ီရွိႏွင့္ၿပီးသည့္ ျမန္မာအစိုးရ စစ္တပ္ႏွင့္ “၀” စစ္တပ္ ရွိရာကို စစ္အင္အားမ်ား ထပ္မံ ျဖည့္ထားသည္ဟုု ေျပာသည္။

ထိုု႔ေၾကာင့္ ရွမ္းလူ႔အခြင့္အေရး မ႑ိဳင္၏ ေျမပံု၌ ရွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္းအတြင္း စစ္အင္အား ႀကီးထြားေနျခင္း၏ အတိုင္းအတာ ပမာဏကို မီးေမာင္းထိုးျပေနေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ထိုင္းႏိုင္ငံအတြင္းတြင္ ရွမ္းဒုကၡသည္ စခန္းတစ္ခုႏွင့္ ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ရွိ ျပည္တြင္း ေရြ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူ (IDPs) စခန္း ၅ ခုရွိၿပီး ၎စခန္းမ်ားတြင္ လူဦးေရ ၆၀၀၀ ေက်ာ္ ရွိသည္ဟု သိရသည္။

ထိုင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္ရွိ ရွမ္းဒုကၡသည္စခန္းႏွင့္ ျပည္တြင္း ေရြ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူ (IDPs) စခန္းမ်ားတြင္ ရွမ္း၊ လားဟူ၊ အာခါ၊ ၀၊ တအာင္း၊ ပအို႔၀္၊ လီဆူ၊ ကရင္ႏွင့္ တရုတ္ စသည့္ တိုင္းရင္းသားမ်ား ေရာေႏွာေနထိုင္ၾကၿပီး ၎ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားမွာ ေကာင္းမုံမိန္း၊ လြိဳင္တိုင္းလ်န္း၊ လြိဳင္လမ္၊ လြိဳင္ဆမ္ဆစ္၊ လြိဳင္ေကာ္ဝမ္း ႏွင့္ ကုန္းေက်ာ္ ဒုကၡသည္စခန္းတို႔ျဖစ္သည္။

ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ရွိ ရွမ္းဒုကၡသည္စခန္း ႏွင့္ ျပည္တြင္းေရြ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူ ( IDPs) စခန္းမ်ားသည္ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ျဖစ္ ေပၚေပါက္လာခဲ့ၿပီး ၎စခန္းမ်ားရွိ ဒုကၡသည္မ်ားမွာ ၁၉၉၆၊ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္က ရွမ္းျပည္နယ္ အတြင္းတြင္ စစ္အစိုးရမွ ေဒသခံမ်ားအား အတင္းအဓမၼ ေနရပ္စြန္႔ခြာခိုင္းျခင္း၊ ေက်းရြာမ်ားအား မီးရႈိ႕ဖ်က္ဆီးျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ေနရပ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးလာၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္။