ကယား ေတာင္သူမ်ား ထြန္တံုးတိုုက္ပြဲ ဆင္ႏြဲ

သတင္းႏွင့္ မီဒီယာ ကြန္ရက္။
၂၀၁၉ ခုနွစ္၊ ဇြန္လ ၁၉ ရက္။

ကယားျပည္နယ္ဒီေမာဆိုၿမိဳ႔နယ္ရွိ သိမ္းဆည္းခံ ေတာင္ယာေျမမ်ားတြင္ တရားစြဲခံ ေတာင္သူမ်ား ထြန္တုံးတိုုက္ပြဲ ဆင္ႏြဲခဲ့သည္။

ဒီေမာဆိုုၿမိဳ႕နယ္ ေဒါဆိုုေရွ႕ေက်းရြာ ေတာင္သူအေယာက္ ၄၀ ခန္႔က အေျမွာက္တပ္ အမွတ္ (၃၆၀) မွ သိမ္းယူထားသည့္ ေျမယာမ်ားေပၚတြင္ ဇြန္လ ၁၉ ရက္တြင္ သြားေရာက္ထြန္ယက္ စိုုက္ပ်ိဳးၿပီး ပထမဆံုုးအႀကိမ္ ထြန္တံုုးတိုုက္ပြဲ ဆင္ႏႊဲခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။

“က်ေနာ္တုုိ႔ ေတာင္သူလယ္သမားက ဒီေတာင္ယာမရွိရင္ က်ေနာ္တုုိ႔ ဘဝက ပ်က္ဆီးသြားမွာေပါ့ေနာ္။ ေသရင္လည္း အေသသတ္လိုုက္ေပါ့ေနာ္၊ ဒီေတာင္ယာထဲမွာပဲ။ ဒီေတာင္ယာသာမရွိရင္ က်ေနာ္တုုိ႔ ေတာင္သူက အသက္ရွင္ဖိုု႔ အလားလာမရွိေတာ့ဘူး။ ဒီေတာင္ယာကိုုပဲ မွီခိုုစားေသာက္ေနရတာေပါ့ေနာ္။ ဒါဘိုုးဘြား ဟိုုးဘယ္ေခတ္ကတည္းကေပါ့၊ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကတည္းက ဒီမွာပဲ အသက္ရွင္ေနထုုိင္လာတယ္။ ဒီေနရာမွာပဲ လုုပ္ကိုုင္စားေသာက္ေနတယ္။ ဒါကိုု ဒီက်ေနာ္တုုိ႔ရဲ႕ ေျမႀကီးကိုု သိမ္းမယ္ဆုုိရင္ လံုုးဝလက္မခံႏိုု္င္ဘူး။ ဒီတရက္ လုုပ္ရတဲ့ ထြန္းတံုုးတိုုက္ပြဲ ရည္ရြယ္ခ်က္က က်ေနာ္တုုိ႔ေျမယာ လံုုးဝအရံႈးမခံဘူးဆိုုတဲ့ဟာကိုု ျပခ်င္တာပါ” ဟုု ေဒါဆိုုေရွ႕ ေက်းရြာမွ ေတာင္သူ ခူးေသာမတ္စ္ က ေျပာသည္။

ေဒါဆိုုေရွ႕ ေက်းရြာမွ သိမ္းဆည္းခံေျမမ်ား ျပန္လည္စိုုက္ပ်ဳိးရန္ ၾကိဳးပမ္းခဲ့သည့္ ေတာင္သူ ၄၀ ခန္႔အား ယခုုလအတြင္း စစ္တပ္မွ အက်ိဳးဖ်က္ဆီးမႈ ျပစ္မႈဆိုုင္ရာ ဥပေဒပုုဒ္မ ၄၂၇ ႏွင့္ ပိုုက္နက္က်ဴးေက်ာ္မႈ (ေက်ာ္နင္းမႈ) ျပစ္မႈဆုုိင္ရာ ဥပေဒပုုဒ္မ ၄၄၇ တိုု႔ျဖင့္ အမႈဖြင့္ၿပီး တိုုင္ၾကားထားသည္။

ထိုုကဲ့သိုု႔ တရားစြဲဆိုုခံထားရေသာ္လည္း ေတာင္သူမ်ားအေနျဖင့္ လုုပ္ကိုုင္စားေသာက္စရာ ေျမယာမ်ား မရွိေတာ့သည့္အတြက္ အခက္အခဲမ်ားျဖစ္ေနျခင္းေၾကာင့္ တရားစြဲဆိုုခံထားရသည့္ၾကားမွ ယခုုကဲ့သိုု႔ သြားေရာက္ စိုုက္ပ်ိဳးရျခင္းျဖစ္သည္ဟုု ေတာင္သူမ်ားက ေျပာသည္။

“က်ေနာ္တုုိ႔ ေတာင္းဆိုုခ်င္တာကေတာ့ ေျမယာရေအာင္ျပန္ေတာင္းခ်င္တယ္။ မရရင္ေတာ့ က်ေနာ္တုုိ႔ ဘာစားမွာလဲ၊ မရရင္ေတာ့ အေသခံၿပီး လုုပ္မွာပဲ၊ က်ေနာ္တိုု႔ ေျမမရရင္လည္း ေသမွာပဲ။ က်ေနာ္တုုိ႔လုုပ္ရင္လည္း သူတိုု႔လာပစ္သတ္ရင္လည္း အေသခံရမွာပဲ။ ကိုုယ့္ဘိုုးဘြားေျမလည္းျဖစ္တယ္။ ကိုုယ့္ဟာကိုုယ္ ႏွစ္တိုုင္းလုုပ္စား ေနတဲ့ဥစၥာ သူတိုု႔အဲ့လိုုမ်ိဳးလာလုုပ္ရင္ေတာ့ လက္မခံႏုုိင္ဘူး။ အေသခံၿပီးလုုပ္မွာ အခုုဖမ္းမယ္လိုု႔ေျပာတယ္ ဖမ္းရင္လည္း ဖမ္းလိုုက္၊ တစ္ရြာလံုုးဖမ္း။ ဒီေတာင္ယာ၊ ယာကေတာ့ လံုုးဝလက္မလႊတ္ႏုုိင္ဘူး” ဟုု ထြန္တံုုး တိုုက္ပြဲတြင္ ပါဝင္ခဲ့သည့္ ေဒါဆိုုေရွ႕ ေက်းရြာသား ဦးပါစကြားလယ္ က ေျပာသည္။

စစ္တပ္မွ တားျမစ္ထားသည့္ ေတာင္ယာေျမမ်ားတြင္ ထြန္ယက္စိုုက္ပ်ိဳးခြင့္မရပါက ေဒသခံေတာင္သူမ်ား အေနျဖင့္ ကေလးမ်ား၏ ေက်ာင္းပညာေရး၊ စား၀တ္ေနေရး၊ သာေရးနာေရးအျပင္ အခက္အခဲမ်ားစြာ ႀကံဳေတြလာႏိုုင္သည့္ အေနအထားတြင္ ရွိေနသည့္အတြက္ ယခုုကဲ့သိုု႔ ၀င္ေရာက္စိုုက္ပ်ိဳးကာ ထြန္တံုုးတိုုက္ပြဲကိုု ဆင္ႏႊဲရျခင္းျဖစ္သည္ဟုု ေဒသခံ ေတာင္သူမ်ားက ေျပာသည္။

ေဒါဆိုုေရွ႕ေက်းရြာက ျပဳလုုပ္သည့္ ထြန္တံုုးတိုုက္ပြဲတြင္ ၆ မိုုင္စံျပေက်းရြာႏွင့္ ဇရပ္ျဖဴေက်းရြာမွ ေတာင္သူမ်ား လည္း လာေရာက္ဝန္းရံခဲ့သည္။

ေတာင္သူမ်ား သြားေရာက္စိုုက္ပ်ိဳးခဲ့သည့္အေပၚ စစ္တပ္ဘက္မွ လာေရာက္ေစာင့္ၾကည့္ျခင္း၊ မွတ္တမ္းယူျခင္း မ်ား ျပဳလုုပ္ခဲ့သည့္အျပင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕၊ ေျမစာင္းဌာန၊ အစိုုးရတာဝန္ရွိသူမ်ားက လာေရာက္ေစာင့္ၾကည့္ခဲ့သည္။

ေတာင္သူသမဂၢ ဥကၠ႒ ခူးတူရယ္ က “အထူးသျဖင့္ ဒီစိုုက္ပ်ိဳးရာသီခ်ိန္ ေရာက္ၿပီဆိုုရင္ သူတိုု႔ရဲ႕ ဘိုုးဘြားပိုုင္ေျမ၊ စိုုက္ပ်ိဳးေျမ၊ ေတာင္ယာမွာ သြားၿပီးေတာ့ ထြန္ယက္ၾကတယ္၊ စိုုက္ပ်ိဳးၾကတယ္။ ေတာင္သူလယ္သမားဘဝက ေတာင္ယာလုုပ္ရမယ္၊ ဒါက သူတိုု႔ဘဝပဲ၊ ေတာင္သူလယ္သမားက လယ္မလုုပ္ပဲ ဘာလုုပ္မလဲေပါ့၊ လက္နက္ကိုုင္မလားေပါ့၊ ဆိုုေတာ့ သူတိုု႔ဘဝ ေန႔စဥ္ရွင္သန္ေနတဲ့ အတိုုင္းသြားမွာပဲေလ။ ဒါကိုု တပ္က က်ေနာ္တုုိ႔ တပ္ပိုုင္ေျမပါ၊ လာမလုုပ္နဲ႔ လာလုုပ္ရင္ တရားစြဲမယ္ျဖစ္လာေတာ့ ေတာင္သူတခ်ိဳ႕ကလည္း မခံမရပ္ျဖစ္လာေတာ့ အင္အာသံုုးတာမ်ိဳးေတြ ရွိသြားတယ္။ တပ္ရဲ႕ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြရွိလာေတာ့ ဒီကိုု ရင္ဆုုိင္ဖုုိ႔ စည္းလံုုးမွ ျဖစ္မယ္ဆိုုတဲ့ အေတြးရွိလာတယ္။ အဲ့မွာ တစ္ေယာက္ႏွစ္ေယာက္မဟုုတ္ေတာ့ပဲ ေတာင္သူေတြ စုုၿပီးဝင္လာတဲ့ သေဘာမ်ိဳးေပါ့” ဟုု ေျပာသည္။

ေဒါဆိုုေရွ႕ေက်းရြာမွ ေတာင္သူမ်ား၏ ယာေျမ ဧက ၁၀၀ ေက်ာ္အသိမ္းခံထားရၿပီး အဆုုိမွာ ယာေျမမ်ားေပၚတြင္ စပါးအား အဓိက စိုုက္ပ်ိဳးၿပီး ေျပာင္းမ်ားလည္း စိုုက္ပ်ိဳးသည္။

ႏွစ္စဥ္ မိုုးကာလျဖစ္သည့္ ဇြန္လအတြင္း စပါးမ်ားကိုု အၿပီးစိုုက္ပ်ိဳးရသည့္အတြက္ ကန္႔ကြက္တားျမစ္ေနသည့္ ၾကားမွ စိုုက္ပ်ိဳးေနရျခင္းျဖစ္သည္ဟုု ေျပာသည္။

ထိုု႔အျပင္ ကယားျပည္နယ္အတြင္း တပ္သိမ္းေျမအမ်ားအျပားရွိလာေနသည္ဟုု ေဒသအတြင္းရွိ ေျမယာအေရး လုုပ္ေဆာင္ေနသည့္ အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုုျဖစ္သည့္ ေတာင္သူသမဂၢက ေျပာသည္။

“က်ေနာ္တိုု႔ ကရင္နီ(ကယား)မွာ ေျမသိမ္းတာက အထူးသိမ္းတာက တပ္ကမ်ားတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္ေနတဲ့ ကာလအတြင္းမွာေတာင္မွ တပ္ေတြထပ္တိုုးတာရွိတယ္။ တပ္သိမ္းေျမက ပိုုမ်ားတယ္။ တခ်ိဳ႕ ရြာေတြဆုုိရင္ ရြာတိန္းရြာေရွာင္၊ IDPs ေတြေတာင္ ျဖစ္သြားတယ္။ ဧည့္သည္လာေနဖိုု႔ အိမ္ရွင္က ေနရာဖယ္ေပးရတဲ့ သေဘာျဖစ္သြားတယ္။ အခုုလက္ရွိမွာေတာ့ ဒီေျမယာ အျငင္းပြားမႈက ပိုုၿပီးေတာ့ ျပင္းထန္လာတယ္” ဟုု ေတာင္သူသမဂၢ ဥကၠ႒ ခူးတူရယ္က ဆက္ေျပာသည္။

ေျမယာျပသာနာသည္ လက္ရွိ လုုပ္ေဆာင္ေနသည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုုပ္ငန္းစဥ္ႏွင့္ ဆက္စပ္ေနသည့္အတြက္ တုုိင္းရင္းသားမ်ား လိုုလားေတာင္းတေနသည့္ စစ္မွန္သည့္ ဖက္ဒရယ္ ဒီမိုုကေရစီစနစ္ကိုု ေရာက္ရွိမွသာ ေျပလည္ႏိုုင္မည့္ အေနအထားတြင္ရွိေနသည္ဟုု ေျမယာအေရး လုုပ္ေဆာင္သူမ်ားက ေျပာသည္။