ကယား တောင်သူများ ထွန်တုံးတိုက်ပွဲ ဆင်နွဲ

သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။
၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၉ ရက်။

ကယားပြည်နယ်ဒီမောဆိုမြို့နယ်ရှိ သိမ်းဆည်းခံ တောင်ယာမြေများတွင် တရားစွဲခံ တောင်သူများ ထွန်တုံးတိုက်ပွဲ ဆင်နွဲခဲ့သည်။

ဒီမောဆိုမြို့နယ် ဒေါဆိုရှေ့ကျေးရွာ တောင်သူအယောက် ၄၀ ခန့်က အမြှောက်တပ် အမှတ် (၃၆၀) မှ သိမ်းယူထားသည့် မြေယာများပေါ်တွင် ဇွန်လ ၁၉ ရက်တွင် သွားရောက်ထွန်ယက် စိုက်ပျိုးပြီး ပထမဆုံးအကြိမ် ထွန်တုံးတိုက်ပွဲ ဆင်နွှဲခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။

“ကျနော်တို့ တောင်သူလယ်သမားက ဒီတောင်ယာမရှိရင် ကျနော်တို့ ဘဝက ပျက်ဆီးသွားမှာပေါ့နော်။ သေရင်လည်း အသေသတ်လိုက်ပေါ့နော်၊ ဒီတောင်ယာထဲမှာပဲ။ ဒီတောင်ယာသာမရှိရင် ကျနော်တို့ တောင်သူက အသက်ရှင်ဖို့ အလားလာမရှိတော့ဘူး။ ဒီတောင်ယာကိုပဲ မှီခိုစားသောက်နေရတာပေါ့နော်။ ဒါဘိုးဘွား ဟိုးဘယ်ခေတ်ကတည်းကပေါ့၊ နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက ဒီမှာပဲ အသက်ရှင်နေထိုင်လာတယ်။ ဒီနေရာမှာပဲ လုပ်ကိုင်စားသောက်နေတယ်။ ဒါကို ဒီကျနော်တို့ရဲ့ မြေကြီးကို သိမ်းမယ်ဆိုရင် လုံးဝလက်မခံနိုင်ဘူး။ ဒီတရက် လုပ်ရတဲ့ ထွန်းတုံးတိုက်ပွဲ ရည်ရွယ်ချက်က ကျနော်တို့မြေယာ လုံးဝအရှုံးမခံဘူးဆိုတဲ့ဟာကို ပြချင်တာပါ” ဟု ဒေါဆိုရှေ့ ကျေးရွာမှ တောင်သူ ခူးသောမတ်စ် က ပြောသည်။

ဒေါဆိုရှေ့ ကျေးရွာမှ သိမ်းဆည်းခံမြေများ ပြန်လည်စိုက်ပျိုးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည့် တောင်သူ ၄၀ ခန့်အား ယခုလအတွင်း စစ်တပ်မှ အကျိုးဖျက်ဆီးမှု ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေပုဒ်မ ၄၂၇ နှင့် ပိုက်နက်ကျူးကျော်မှု (ကျော်နင်းမှု) ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေပုဒ်မ ၄၄၇ တို့ဖြင့် အမှုဖွင့်ပြီး တိုင်ကြားထားသည်။

ထိုကဲ့သို့ တရားစွဲဆိုခံထားရသော်လည်း တောင်သူများအနေဖြင့် လုပ်ကိုင်စားသောက်စရာ မြေယာများ မရှိတော့သည့်အတွက် အခက်အခဲများဖြစ်နေခြင်းကြောင့် တရားစွဲဆိုခံထားရသည့်ကြားမှ ယခုကဲ့သို့ သွားရောက် စိုက်ပျိုးရခြင်းဖြစ်သည်ဟု တောင်သူများက ပြောသည်။

“ကျနော်တို့ တောင်းဆိုချင်တာကတော့ မြေယာရအောင်ပြန်တောင်းချင်တယ်။ မရရင်တော့ ကျနော်တို့ ဘာစားမှာလဲ၊ မရရင်တော့ အသေခံပြီး လုပ်မှာပဲ၊ ကျနော်တို့ မြေမရရင်လည်း သေမှာပဲ။ ကျနော်တို့လုပ်ရင်လည်း သူတို့လာပစ်သတ်ရင်လည်း အသေခံရမှာပဲ။ ကိုယ့်ဘိုးဘွားမြေလည်းဖြစ်တယ်။ ကိုယ့်ဟာကိုယ် နှစ်တိုင်းလုပ်စား နေတဲ့ဥစ္စာ သူတို့အဲ့လိုမျိုးလာလုပ်ရင်တော့ လက်မခံနိုင်ဘူး။ အသေခံပြီးလုပ်မှာ အခုဖမ်းမယ်လို့ပြောတယ် ဖမ်းရင်လည်း ဖမ်းလိုက်၊ တစ်ရွာလုံးဖမ်း။ ဒီတောင်ယာ၊ ယာကတော့ လုံးဝလက်မလွှတ်နိုင်ဘူး” ဟု ထွန်တုံး တိုက်ပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် ဒေါဆိုရှေ့ ကျေးရွာသား ဦးပါစကွားလယ် က ပြောသည်။

စစ်တပ်မှ တားမြစ်ထားသည့် တောင်ယာမြေများတွင် ထွန်ယက်စိုက်ပျိုးခွင့်မရပါက ဒေသခံတောင်သူများ အနေဖြင့် ကလေးများ၏ ကျောင်းပညာရေး၊ စားဝတ်နေရေး၊ သာရေးနာရေးအပြင် အခက်အခဲများစွာ ကြုံတွေလာနိုင်သည့် အနေအထားတွင် ရှိနေသည့်အတွက် ယခုကဲ့သို့ ဝင်ရောက်စိုက်ပျိုးကာ ထွန်တုံးတိုက်ပွဲကို ဆင်နွှဲရခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဒေသခံ တောင်သူများက ပြောသည်။

ဒေါဆိုရှေ့ကျေးရွာက ပြုလုပ်သည့် ထွန်တုံးတိုက်ပွဲတွင် ၆ မိုင်စံပြကျေးရွာနှင့် ဇရပ်ဖြူကျေးရွာမှ တောင်သူများ လည်း လာရောက်ဝန်းရံခဲ့သည်။

တောင်သူများ သွားရောက်စိုက်ပျိုးခဲ့သည့်အပေါ် စစ်တပ်ဘက်မှ လာရောက်စောင့်ကြည့်ခြင်း၊ မှတ်တမ်းယူခြင်း များ ပြုလုပ်ခဲ့သည့်အပြင် ရဲတပ်ဖွဲ့၊ မြေစာင်းဌာန၊ အစိုးရတာဝန်ရှိသူများက လာရောက်စောင့်ကြည့်ခဲ့သည်။

တောင်သူသမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌ ခူးတူရယ် က “အထူးသဖြင့် ဒီစိုက်ပျိုးရာသီချိန် ရောက်ပြီဆိုရင် သူတို့ရဲ့ ဘိုးဘွားပိုင်မြေ၊ စိုက်ပျိုးမြေ၊ တောင်ယာမှာ သွားပြီးတော့ ထွန်ယက်ကြတယ်၊ စိုက်ပျိုးကြတယ်။ တောင်သူလယ်သမားဘဝက တောင်ယာလုပ်ရမယ်၊ ဒါက သူတို့ဘဝပဲ၊ တောင်သူလယ်သမားက လယ်မလုပ်ပဲ ဘာလုပ်မလဲပေါ့၊ လက်နက်ကိုင်မလားပေါ့၊ ဆိုတော့ သူတို့ဘဝ နေ့စဉ်ရှင်သန်နေတဲ့ အတိုင်းသွားမှာပဲလေ။ ဒါကို တပ်က ကျနော်တို့ တပ်ပိုင်မြေပါ၊ လာမလုပ်နဲ့ လာလုပ်ရင် တရားစွဲမယ်ဖြစ်လာတော့ တောင်သူတချို့ကလည်း မခံမရပ်ဖြစ်လာတော့ အင်အာသုံးတာမျိုးတွေ ရှိသွားတယ်။ တပ်ရဲ့ခြိမ်းခြောက်မှုတွေရှိလာတော့ ဒီကို ရင်ဆိုင်ဖို့ စည်းလုံးမှ ဖြစ်မယ်ဆိုတဲ့ အတွေးရှိလာတယ်။ အဲ့မှာ တစ်ယောက်နှစ်ယောက်မဟုတ်တော့ပဲ တောင်သူတွေ စုပြီးဝင်လာတဲ့ သဘောမျိုးပေါ့” ဟု ပြောသည်။

ဒေါဆိုရှေ့ကျေးရွာမှ တောင်သူများ၏ ယာမြေ ဧက ၁၀၀ ကျော်အသိမ်းခံထားရပြီး အဆိုမှာ ယာမြေများပေါ်တွင် စပါးအား အဓိက စိုက်ပျိုးပြီး ပြောင်းများလည်း စိုက်ပျိုးသည်။

နှစ်စဉ် မိုးကာလဖြစ်သည့် ဇွန်လအတွင်း စပါးများကို အပြီးစိုက်ပျိုးရသည့်အတွက် ကန့်ကွက်တားမြစ်နေသည့် ကြားမှ စိုက်ပျိုးနေရခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြောသည်။

ထို့အပြင် ကယားပြည်နယ်အတွင်း တပ်သိမ်းမြေအများအပြားရှိလာနေသည်ဟု ဒေသအတွင်းရှိ မြေယာအရေး လုပ်ဆောင်နေသည့် အရပ်ဘက် လူမှုအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည့် တောင်သူသမဂ္ဂက ပြောသည်။

“ကျနော်တို့ ကရင်နီ(ကယား)မှာ မြေသိမ်းတာက အထူးသိမ်းတာက တပ်ကများတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေး ဖော်ဆောင်နေတဲ့ ကာလအတွင်းမှာတောင်မှ တပ်တွေထပ်တိုးတာရှိတယ်။ တပ်သိမ်းမြေက ပိုများတယ်။ တချို့ ရွာတွေဆိုရင် ရွာတိန်းရွာရှောင်၊ IDPs တွေတောင် ဖြစ်သွားတယ်။ ဧည့်သည်လာနေဖို့ အိမ်ရှင်က နေရာဖယ်ပေးရတဲ့ သဘောဖြစ်သွားတယ်။ အခုလက်ရှိမှာတော့ ဒီမြေယာ အငြင်းပွားမှုက ပိုပြီးတော့ ပြင်းထန်လာတယ်” ဟု တောင်သူသမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌ ခူးတူရယ်က ဆက်ပြောသည်။

မြေယာပြသာနာသည် လက်ရှိ လုပ်ဆောင်နေသည့် ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်နှင့် ဆက်စပ်နေသည့်အတွက် တိုင်းရင်းသားများ လိုလားတောင်းတနေသည့် စစ်မှန်သည့် ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ရောက်ရှိမှသာ ပြေလည်နိုင်မည့် အနေအထားတွင်ရှိနေသည်ဟု မြေယာအရေး လုပ်ဆောင်သူများက ပြောသည်။