ကယားေတာင္သူမ်ား ဆက္လက္ တရားစြဲဆိုခံေနရ

သတင္းနွင့္ မီဒီယာ ကြန္ရက္။
၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ ဇူလိုုင္လ ၄ ရက္။

ကယားျပည္နယ္၊ ဒီးေမာ့ဆိုုၿမိဳ႕နယ္၊ ေဒါဆိုုေရွးေက်းရြာမွ ေတာင္သူ ၃ ဦးကိုု ဇူလိုုင္လ ၂ ရက္ေန႔က တပ္နယ္ေျမ က်ဴးေက်ာ္သည္ဟုုဆိုုကာ တပ္မေတာ္က ထပ္မံဖမ္းဆီး တရားစြဲခဲ့ရာ လက္ရွိတြင္ ေဒသခံေတာင္သူ ၁၄ ဦး တရားစြဲဆိုုခံထားရၿပီး ၂ ဦးမွာ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ခံထားရသည္ဟုု ကရင္နီျပည္ ေတာင္သူသမဂၢက ေျပာသည္။

“ျဖစ္စဥ္က ၂ ရက္ေန႔က ေဒသခံေတြ ေတာင္ယာသြားၿပီး စပါးသြားစိုုက္ၾကတာ။ စိုုက္ေနတဲ့အခ်ိန္ ေန႔လည္မွေတာ့ ဘယ္သူမွလာမဖမ္းဘူး။ အကုုန္ျပန္သြားမွပဲ ညေနပိုုင္းမွပဲ က်န္ေနတဲ့လူေတြကိုု စစ္တပ္ကလာဖမ္းသြားတာ။ အမတ ၃၆၀ ကပဲ။ စက္ေတြလည္း ဖမ္းဖမ္းခ်င္းေတာ့ သိမ္းသြားတယ္ေလ။ ဖမ္းၿပီးရဲစခန္းကိုုပိုု႔လိုုက္တာ။ အခုုက အဲ့သံုုးေယာက္ကိုုလည္း တရားစြဲထားလိုုက္ၿပီ။ တရားရုုံးေပၚေရာက္ေနတဲ့ အမႈေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ အာမခံနဲ႔ ျပန္လႊတ္ေပးထားတယ္” ဟုု ကရင္နီျပည္ ေတာင္သူသမဂၢ ဥကၠ႒ ခူးတူရယ္က ေျပာသည္။

အဆုုိပါ ေတာင္သူ ၃ ဦးမွာ ယခုုခါ အာမခံျဖင့္ ျပန္လည္လႊတ္ေျမာက္လာၿပီ ျဖစ္ေသာ္လည္း အမႈဆက္လက္ ရင္ဆုုိင္ရမည္ျဖစ္သည္ ဟုု ကရင္နီျပည္ ေတာင္သူသမဂၢက ေျပာသည္။

“ဒီ၂ ရက္ေန႔က ထပ္ၿပီး တရားစြဲခံလိုုက္ရတဲ့ ၃ ေယာက္နဲ႔ဆိုုရင္ ေဒါဆိုုေရွးနဲ႔ ေဒါမူကလားႏွစ္ရြာေပါင္း တရား ရင္ ဆုုိင္ေနရတာက ၁၄ ေယာက္ရွိၿပီ။ ေဒါဆိုုေရွးမွာက ၉ ေယာက္ ရွိၿပီ။ ေဒါမူကလားမွာက ၅ ေယာက္ရွိၿပီ။ ဆိုုေတာ့ အားလံုုေပါင္း ၁၄ ေယာက္ရွိတယ္ တရားစြဲခံထားရတာေပါ့။ ဖမ္းခံရၿပီး ေထာင္ထဲေရာက္ေနတာက ႏွစ္ေယာက္ရွိတယ္။ တရားရံုုးေပၚမေရာက္ေသးတဲ့ အမႈေတြလည္း အမ်ားႀကီး က်န္ေသးတယ္။ အားလံုုးကိုု တပ္ကေနပဲ အဓိက တရားစြဲတာပါ။”

လက္ရွိတြင္ တရားစြဲဆိုုခံထားရသူမ်ားမွာ လိြဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕ နယ္၊ ေဒါမူကလားေက်းရြာ ႏွင့္ ဒီးေမာ့ဆိုုၿမိဳ႕နယ္၊ ေဒါဆိုုေရွးေက်းရြာမွ ေဒသခံေတာင္သူမ်ားျဖစ္သည္ဟုု ခူးတူရယ္က ေျပာသည္။

ဖမ္းဆီးခံထားရသူ ႏွစ္ဦးမွာ ေျမယာျပန္လည္ရရွိေရးႀကိဳးပမ္းခဲ့သည့္ ေဒါမူကလားေက်းရြာမွ ေတာင္သူ ဦးရွားရယ္ႏွင့္ ျဖစ္စဥ္အား မွတ္တမ္းသြားယူခဲ့သည့္ ျပည္နယ္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းသာယာေရးႏွင့္ တရားဥပေဒစိုုးမိုုးေရး ေကာ္မတီအဖြဲ႕ဝင္ ဦးကိုုရယ္စိုုးညႊန္႔ တိုု႔ ျဖစ္ၾကသည္။

ေတာင္သူမ်ားသည္ တပ္သိမ္းေျမမ်ား ျပန္လည္ရရွိေရး ႀကိဳးပမ္းခဲ့ၾကျခင္း၊ ထြန္တံုုးတိုုက္ပြဲမ်ား ဆင္ႏႊဲခဲ့ၾကျခင္း၊ သိမ္းဆည္းခံထားရသည့္ ေျမယာမ်ားေပၚတြင္ သြားေရာက္ စိုုက္ပ်ိဳးလုုပ္ကိုုင္ခဲ့ၾကျခင္းတိုု႔ကိုု ဇြန္လအတြင္းက ဆက္တိုုက္ျပဳလုုပ္ခဲ့ၾကသည္။

ေဒါမူကလားေက်းရြာတြင္ ေတာင္သူမ်ားက သိမ္းဆည္းခံထားရသည့္ ေျမယာမ်ားေပၚတြင္ မက်ဴးေက်ာ္ရ၊ ဤ ေတာင္ယာမ်ားသည္ မူရင္းပိုုင္ရွင္မ်ားရွိသည္ဆိုုသည့္ ဆိုုင္းဘုုတ္မ်ား စိုုက္ထူခဲ့ၾကၿပီး နယ္ေျခခံ တပ္ရင္းဘက္ကလည္း တပ္နယ္ေျမ၊ မက်ဴးေက်ာ္ရ ဆိုုသည့္ ဆုုိင္းဘုုတ္မ်ား စိုုက္ထူခဲ့ၾကသည္။ တပ္ဘက္မွ စိုုက္ထူထားသည့္ အဆုုိပါ ဆုုိင္းဘုုတ္မ်ား၊ ၿခံစည္းရိုုး အုုတ္တုုိင္မ်ားအား ေတာင္သူမ်ားက ၿဖိဳခ်ခဲ့ၾကရာ ႏွစ္ဘက္ၾကား အေျခအတင္ျဖစ္ခဲ့ၾကသည္။

“တပ္က သူတိုု႔ေျမပါဆိုုၿပီး ေျပာတယ္။ တကယ့္ဌာေနတိုုင္းရင္းသား ေတာင္သူေတြက ဝင္ေရာက္လုုပ္ကိုုင္ေတာ့ ဒါကိုု တရားျပန္စြဲတာေပါ့။ အခုုက ဧည့္သည္က အိမ္ရွင္ကိုု တရားျပန္စြဲေနတဲ့သေဘာျဖစ္ေနတာပါ။ ေဒါဆိုုေရွးကေတာ့ အမတ ၃၆၀ က တရားစြဲတယ္။ ေဒါမူကလားကေတာ့ အမတ ၃၅၆ နဲ႔ ခမရ ၂၅၀ တရားလိုုလုုပ္ၿပီးေတာ့ တရားစြဲတာေပါ့” ဟုု ခူးတူရယ္ က ဆက္ေျပာသည္။

ေဒါဆိုုေရွး ေက်းရြာမွ တရားစြဲဆုုိခံထားရသည့္ ေတာင္သူမ်ားထဲမွ ဦးပါစကြားလယ္ကလည္း “က်ေနာ္ကေတာ့ အေသခံသြားမယ္။ ေတာင္ယာမလုုပ္ရရင္ေတာ့ က်ေနာ္တိုု႔လည္း မေနႏိုုင္ဘူးေလ။ ဘာစားေတာ့မလဲ။ ေသနတ္နဲ႔ပစ္သတ္ရင္လည္း ပစ္သတ္လိုုက္ နားေအးတယ္။ ငါတုုိ႔ကေတာ့ ေတာင္ယာျပန္ရဖုုိ႔ပဲ အေရးႀကီးတယ္။ ေတာင္ယာကိုု မေပးဘူးဆုုိရင္ေတာ့ ေသမထူး ရွင္မထူးေလ။ တရားစြဲမယ္ဆိုုလည္းစြဲ၊ သတ္မယ္ဆိုုလည္းသတ္ေပါ့။ အခုုက တစ္ရြာလံုုးနီးပါးလည္း တရားစြဲခံထားရၿပီေလ” ဟုု ေျပာသည္။

ေဒါဆိုုေရွးေက်းရြာမွ သိမ္းဆည္းခံေျမယာမ်ား ျပန္လည္စိုုက္ပ်ိဳးရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ၾကသည့္အတြက္ ေတာင္သူ ၄၀ ခန္႔ကိုု ၿပီးခဲ့သည့္ ဇြန္လတြင္ တပ္မေတာ္က အမႈဖြင့္တိုုင္ၾကားထားျခင္းမ်ားလည္းရွိသည္။

ေဒါမူကလားေက်းရြာက ေတာင္သူတစ္ဦးျဖစ္သည့္ ဦးျမားရယ္က “အခုုျဖစ္ေနတာက ၿပီးခဲ့တဲ့ ကရင္နီ အမ်ိဳးသားေန႔မွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ဟာေတြ သူတိုု႔က ဘာနဲ႔တရားစြဲလဲဆိုုရင္ က်ေနာ္တုုိ႔ သူတိုု႔ၿခံစည္းရိုုးကိုု ဖ်က္ဆီးလိုု႔ေပါ့။ အဲ့ဒါကိုု အခုုက အက်ိဳးဖ်က္ဆီးမႈနဲ႔ေပါ့။ တကယ္ဆုုိ ၿခံစည္းရိုုး မလုုပ္ခင္ကတည္းက က်ေနာ္တုုိ႔က မလုုပ္ဖုုိ႔ ေျပာထားၿပီးသား။ ဒီေတာင္ယာေတြက ပိုုင္ရွင္ရွိတယ္ဆိုုတာလည္း ေျပာထားၿပီးသား။ အခုုက က်ေနာ္တုုိ႔က ဘာစားမလဲ၊ ဘာလုုပ္ရမလဲ၊ ေဒသခံဆုုိတဲ့ နာမည္နဲ႔လိုုက္ေအာင္ ခံေနရေတာ့မွာလား” ဟုု ေျပာသည္။

ေတာင္သူမ်ားသည္ အက်ိဳးဖ်က္ဆီးမႈ ျပစ္မႈဆုုိင္ရာ ဥပေဒပုုဒ္မ ၄၂၇၊ ပိုုင္နက္က်ဴးေက်ာ္မႈ (ေက်ာ္နင္းမႈ) ျပစ္မႈ ဆုုိင္ရာ ဥပေဒပုုဒ္မ ၄၄၇၊ တာဝန္ဝတၱရားေဆာင္ရြက္ေနသည့္ ျပည္သူ႕ဝန္ထမ္းအား ဟန္႔တားရန္ ႏုုိင္ထက္စီး နင္းျပဳက်င့္မႈ ဥပေဒ ပုုဒ္မ ၃၅၃၊ ျပည္သူပိုုင္ ပစၥည္းဖ်က္ဆီးမႈ ဥပေဒပုုဒ္မ ၆၁ တိုု႔ျဖင့္ တရားစဲြခံထားရသည္။

“အခုုက ေတာင္သူေတြကိုု ပုုဒ္မ ၆၁၊ ပုုဒ္မ ၃၅၃၊ ပုုဒ္မ ၄၂၇၊ ပုုဒ္မ ၄၄၇ အဲ့ဒီပုုဒ္မေတြနဲ႔ တရားစြဲထားတယ္။ တစ္ရြာနဲ႔တစ္ရြာက ေတာင္သူေတြ တရားစြဲဆိုုခံရတဲ့ ပုုဒ္မေတြကေတာ့ မတူဘူးေပါ့ေနာ္။ က်ေနာ္တိ႔ုုကေတာ့ တပ္ရဲ႕လုုပ္ရပ္အေပၚ ရႈတ္ခ်ပါတယ္။ ေတာင္သူေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္ခံရတဲ့အတြက္ ဆက္ၿပီးလႈပ္ရွားမႈေတြ လုုပ္ေဆာင္သြားမွာပါ။ ဘာလုုပ္မဆုုိေတာ့ ေသခ်ာေျပာလိုု႔မရေသးပါဘူး။” ခူးတူရယ္က ဆက္ေျပာသည္။

ကယားျပည္နယ္ လိြဳင္ေကာ္၊ ဒီးေမာ့ဆိုုႏွင့္ ဖရူဆိုုၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ ေျမသိမ္းယာသိမ္းျပႆနာမ်ားရွိေနၿပီး တပ္မေတာ္က အမ်ားဆံုုး က်ဴးလြန္ေနျခင္းျဖစ္သည္ဟုု ကရင္နီျပည္ ေတာင္သူသမဂၢက ေျပာသည္။