တရုတ္က နာနတ္သီးအ၀င္ ပိတ္သည့္အတြက္ ကုန္သည္ႏွင့္ ေတာင္သူမ်ား အခက္ႀကံဳ

သတင္းႏွင့္ မီဒီယာ ကြန္ရက္။
၂၀၁၉ ခုႏွွစ္၊ ဇူလိုင္ ၈ ရက္။

ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုုင္းရွိ တရုုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္ဂိတ္မ်ားတြင္ တရုုတ္ဘက္က နာနတ္သီးတင္သြင္းခြင့္ ပိတ္လိုုက္သည့္အတြက္ နာနတ္စိုုက္ေတာင္သူမ်ားႏွင့္ သစ္သီးဒိုုင္မ်ား အခက္ႀကံဳေနရသည္ဟုု ေျပာသည္။

မူဆယ္ၿမိဳ႕ ၊ ၁၀၅ မိုုင္မွ သစ္သီးဒိုုင္တစ္ဦးၿဖစ္သည့္ သစ္သီးဂ်ဴတီ အက်ိဳးေဆာင္လုပ္ငန္းႏွင့္ ပိုု႔ကုုန္သြင္းကုုန္ လုုပ္ငန္းမွ မခင္ခင္ဦးက “တရုုတ္က ဝယ္လိုုအားျမွင့္လာတဲ့အတြက္ ဒီႏွစ္ဆုုိရင္ ဧကေပါင္း ေသာင္းနဲ႔ခ်ီတိုုးခ်ဲ႕ စိုုက္ၾကတယ္။ အခုုက တရုုတ္ကေနပိတ္လိုုက္တဲ့အတြက္ အဓိကေတာ့ ေတာင္သူေတြ၊ စိုုက္ပ်ိဳးတဲ့ လယ္သမားေတြ အခက္အခဲေတြ႔တယ္။ စက္ဝိုုင္းႀကီးလိုုေပါ့ေနာ္၊ ကုုန္သည္ေတြလည္း အခက္အခဲျဖစ္တယ္။ သစ္သီးဒိုုင္ေတြေရာ၊ ကားသမားေတြလည္း အခက္အခဲျဖစ္တယ္။ အရင္က ဝင္ခြင့္ေပးၿပီး အခုုမွ ပိတ္လိုုက္တာရွင့္” ဟုု ေျပာသည္။

တရုုတ္အစိုုးရအေနျဖင့္ ျမန္မာႏိုုင္ငံ အစိုုးရႏွင့္ MOU ထိုုးထားသည့္ သစ္သီး၀လံမ်ားကိုုသာ တင္သြင္းခြင့္ ျပဳေပးထားသည္ဟုု သိရသည္။

ထိုုေၾကာင့္ လက္ရွိအပိတ္ခံထားရသည့္ နာနတ္သီးမွာ MOU ထိုုးထားသည့္ သစ္သီး၀လံ စာရင္းတြင္ မပါဝင္သည့္အတြက္ တရုုတ္ဘက္က ပိတ္လိုုက္ျခင္းျဖစ္သည္ဟုု မူဆယ္ ၁၀၅ မိုုင္ သစ္သီးဝလံကုုန္စည္ဒိုုင္ ဥကၠ႒ (ဦး)စိုုင္းျမင့္ဗိုုလ္ က ေျပာသည္။

“ဒီပိတ္တယ္ဆိုုတာကေတာ့ တရုုတ္ Coustom (အေကာက္ခြန္) ဌာနက ပိတ္တယ္။ ပိတ္ရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းကေတာ့ သူတိုု႔ ေျပာတာက က်ေနာ္တုုိ႔ ျမန္မာနဲ႔တရုုတ္ ျမန္မာကေန တရုုတ္ကိုု တင္ပိုု႔ခြင့္ရွိတဲ့ သီးႏွံက ေလာေလာဆယ္ ႏွစ္ႏုုိင္ငံ လက္မွတ္ထိုုးထားတာက (၈) မ်ိဳးပဲရွိတယ္။ အဲ့ (၈) မ်ိဳးထဲ နာနာတ္သီးက မပါဘူး။ နာနတ္သီးကိုု ႏွစ္ႏုုိင္ငံ လက္မွတ္မထိုုးရေသးဘူးဆိုုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ပိတ္တာ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေျခာက္လပိုုင္း(ဇြန္လ) က စပိတ္တာပဲ”

ႏွစ္ဘက္အစိုုးရအၾကား MOU ထိုုးထားသည့္ သစ္သီး (၈) မ်ိဳးမွာ ဖရဲသီး၊ သခြားသီး၊ သရက္သီး၊ ဇီးသီး၊ ႏွင္း သီး၊ လိုုင္ခ်ီးသီး၊ ၾကက္ေမာက္သီးႏွင့္ မင္းကြတ္သီး တိုု႔ ျဖစ္သည္ဟု သစ္သီးဝလံကုုန္သည္မ်ားက ေျပာသည္။

ယခုုကဲ့သိုု႔ တရုုတ္ဘက္ျခမ္းမွ နာနတ္သီး တင္သြင္းခြင့္ကိုု ပိတ္လိုုက္သည့္အတြက္ ေတာင္သူမ်ားအေနျဖင့္ ၁၀၅ မုုိင္၊ မူဆယ္၊ နမ့္ခမ္း စသည့္ နယ္စပ္ၿမိဳ႕ မ်ားတြင္သာ ေရာင္းခ်ေနရသည့္အတြက္ နစ္နာဆံုုးရံႈးမႈမ်ားစြာ ျဖစ္ေပၚေနသည္ဟုု မခင္ခင္ဦးက ေျပာသည္။

“အခုုက မူဆယ္၊ နမ့္ခမ္းမွာ ပတ္ၿပီးမွ ေရာင္းေနရတယ္။ ၿပီးရင္ ၁၀၅ မိုုင္မွာ ထုုိင္ၿပီးေရာင္းေနရတယ္။ သစ္သီး ေတြက ေရာင္းလိုု႔လည္းမကုုန္ဘူး။ တစ္လံုုးကိုု ၅၀၀၊ ၈၀၀၊ ၁၀၀၀ အဲ့လိုုမ်ိဳးေရာင္းေနရတယ္၊ တစ္လံုုးခ်င္းေပါ့ ပတ္ၿပီးေရာင္းရတာ၊ မူဆယ္တိုု႔၊ နမ့္ခမ္းတုုိ႔ေပါ့။ နာနတ္သီးကား တစ္စီးကိုု ၁၀ ရက္၊ ၁၅ ရက္ အဲ့လိုုမ်ိဳး ထုုိင္ေရာင္းေနရတယ္။ တစ္စီးကိုု တစ္လေလာက္လည္း ၾကာတယ္။ အသီးေတြက ပုုပ္သြားၿပီ။ ဒီ ၇ လပိုုင္း၊ ၈ လပိုုင္းဆိုုရင္ အသီးက လိႈင္လိႈင္ေပၚေတာ့မွာ အခုုက ဒီႏွစ္လသံုုးလအတြင္းမွာ ေတာင္သူေတြက ဆံုုးရံႈးကုုန္ၿပီ။”

လက္ရွိတြင္ ႏွစ္ႏုုိင္ငံဘက္ျခမ္းရွိ သီးႏွံကုုန္သည္အခ်င္းခ်င္း ညွိႏိႈင္းေပးလ်ွက္ရွိေသာ္လည္း ယေန႔အခ်ိန္ထိ အဆင္မေျပေသးဘူးဟုု စိုုင္းျမင့္ဗိုုလ္ က “ပိတ္လုုိက္ေတာ့ နာနတ္သီးေတာင္သူေတြက ဒုုကၡျဖစ္ၿပီ။ အခုုက တရုုတ္ဘက္က ဝယ္လိုုအားက တစ္ႏွစ္ၿပီး တစ္ႏွစ္မ်ားလာတဲ့အတြက္ ေတာင္သူေတြကလည္း ပိုုပိုုစိုုက္လာတယ္။ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ ပိုုစိုုက္လဲဆုုိရင္ ျပည္တြင္းေရာင္းဖိုု႔ မကုုန္တဲ့ အေနအထားကိုုျဖစ္သြားၿပီ။ ေစ်းႏႈန္းက က်ၿပီေလ။ တရုုတ္ကလည္း မဝယ္ေတာ့ ေတာင္သူေတြ ေတာ္ေတာ္ဒုုကၡျဖစ္ေနတယ္။ တရုုတ္ဘက္က သစ္သီးကုုန္သည္ေတြလည္း ညွိထားတယ္။ အခုုထိေတာ့ ဘာမွအေၾကာင္းမျပန္ေသးဘူး” ေျပာသည္။

ယခင္ႏွစ္မ်ားတြင္ နာနတ္သီးကိုု ႏွစ္ႏုုိင္ငံ ခ်စ္ၾကည္ေရးဆိုုသည့္ အေနအထားမ်ိဳးျဖင့္သာ တရုုတ္ဘက္မွ တင္ပိုု႔ခြင့္၊ ေရာင္းခ်ခြင့္ ေပးထားျခင္းျဖစ္သည္ဟုု သိရသည္။

လက္ရွိေတာင္သူမ်ား ႀကံဳေတြ႕ေနရသည့္ အခက္အခဲမ်ားကိုု ႏိုုင္ငံေတာ္အစိုုးရ အေနျဖင့္ အျမန္ဆံုုးသြားေရာက္ ညွိႏိႈင္းေျဖရွင္းေပးရန္ ကုုန္သည္မ်ားက ေတာင္းဆိုုသည္။

“ဒီကိစၥက သူ႔ (တရုုတ္) ဘက္က အစိုုးရက ပိတ္တဲ့အတြက္ က်ေနာ္တုုိ႔ ႏိုု္င္ငံက အစိုုးရက ဒီဟာကိုု သြားညိွိလိုု႔ရမယ့္ အေနအထားရွိတယ္။ အစိုုးရခ်င္း ညွိရမယ့္ကိစၥေပါ့ G to G၊ အစိုုးရခ်င္းမညွိႏိုုင္ရင္ေတာ့ ေတာင္သူေတြ ေတာ္ေတာ္ကိုု ဆိုုးဆိုုးရြားရြားျဖစ္မွာ။ ဘာလိုု႔လဲဆိုုေတာ့ ရွမ္းျပည္ေတာင္သူေတြက အဓိကစိုုက္ပ်ိဳးတဲ့ သီးႏွံေတြက ေျပာင္းရယ္၊ နာနာတ္သီးရယ္ အဓိက စိုုက္တာ။ အခုုက ဒီႏွစ္မ်ိဳးလံုုး အဆင္မေျပျဖစ္ေနေတာ့ ေတာ္ေတာ္ကိုု အခက္အခဲျဖစ္မွာဗ်။ သိပ္မၾကာေတာ့ဘူး ေထာပတ္သီး၊ ကြ်ဲေကာသီး၊ သစ္သီးစံုုထြက္ေတာ့မယ္ေလ။ တင္ပိ႔ုုခြင့္မရွိရင္ ေတာင္သူေတြသြားၿပီ” ဟု စိုုင္းျမင့္ဗိုုလ္က ဆက္ေျပာသည္။

နာနတ္သီးကိုု လက္ရွိရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုုင္းပိုုင္းတြင္ သီေပါ၊ ကုုန္းသာ၊ စဥ့္အင္၊ ကြတ္ခိုုင္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ ေတာင္ပိုုင္းတြင္ မုုိင္းရယ္၊ ပင္လံုု၊ လြယ္လင္၊ နမ့္စန္ စသည့္ ေဒသမ်ားအထိ စိုုက္ပ်ိဳးလ်ွက္ရွိၾကၿပီး တရုုတ္ႏုုိင္ငံ ကိုု တင္ပိုု႔ေရာင္းခ်ျခင္း ျဖစ္သည္ဟုု ေျပာသည္။

နာနတ္သီးအျပင္ အျခားေသာ သီးႏွံမ်ားလည္း ပိတ္ပင္ထားသည္ဟုု ကုုန္သည္မ်ားက ေျပာသည္။ လက္လီ၊ လကၠား တင္သြင္းသည့္ ကုုန္သည္မ်ားအား ပိတ္ပင္ထားသည္သာမက နယ္စပ္ ဝင္ထြက္ေပါက္မ်ားမွ စားသံုုး ရန္ ဝယ္သြားသည့္ သစ္သီးမ်ားကိုုပါ သယ္ယူခြင့္ ပိတ္ထားျခင္းျဖစ္သည္ဟုု စိုုင္းျမင့္ဗိုုလ္က ေျပာသည္။

“ေထာပတ္သီးလည္း ပိတ္ခံထားရတယ္။ လက္လီေရာင္းတာေပါ့၊ ေနာက္ၿပီး ပိႏၷဲသီးလည္း ေရာင္းခြင့္မေပးဘူး။ လက္လီေရာင္းတာလည္း ဝင္ခြင့္မေပးဘူး။ လကၠားလည္း မေပးဘူး။ တျခားအသီးေတြလည္း ပိတ္ထားတာ ေတြ အမ်ားႀကီးပဲ။ တရုုတ္ကပိတ္တာကေတာ့ ကုုန္သြယ္မႈလည္း ပိတ္သလိုု က်ေနာ္တုုိ႔က စားဖိုု႔ လက္ေဆာင္ ေပးဖိုု႔ ေရႊလီ (Ruili) က မိတ္ေဆြကိုု လက္ေဆာင္ေပးဖိုု႔ တစ္လံုုးႏွစ္လံုုးေတာင္ ယူသြားခြင့္ မရွိေတာ့ဘူးဗ်။”

ျမန္မာႏုုိ္င္ငံမွ တရုုတ္ႏုုိင္ငံဘက္သိုု႔ လယ္ယာထြက္ကုုန္၊ သစ္ေတာထြက္ကုုန္ႏွင့္ ေရထြက္ကုုန္ပစၥည္မ်ား အဓိ က တင္ပိုု႔ေနၿပီး တရုုတ္ဘက္ျခမ္းမွ စားေသာက္ကုုန္၊ လူသံုုးကုုန္၊ အထည္အလိပ္၊ လ်ွပ္စစ္ပစၥည္းမ်ား၊ ေဆာက္လုုပ္ေရးပစၥည္းမ်ားႏွင့္ စက္ယႏၱယားမ်ားကိုု တင္သြင္းေနျခင္းျဖစ္သည္။

တရားမဝင္ ကုုန္သြယ္မႈ တုုိ္က္ဖ်က္သည့္အေနျဖင့္ ျမန္မာဘက္ျခမ္းမွ တရုုတ္ဘက္ျခမ္းသိုု႔ တင္ပိုု႔သည့္ သြင္း ကုုန္မ်ားကိုု တင္းတင္းၾကပ္ၾကပ္ကိုုင္တြယ္ ေျဖရွင္းေနေသာ္လည္း တရုုတ္သြင္းကုုန္မ်ားမွာမူ ပံုုမွန္ အေနအထားအတိုုင္းသာ ျမန္မာႏုုိင္ငံအတြင္းသိုု႔ ဝင္ေရာက္ေနသည္ဟုု ကုုန္သည္မ်ားက ေျပာသည္။

ျမန္မာႏုုိင္ငံမွ တရုုတ္ႏိုုင္ငံဘက္ကိုု တင္ပိုု႔သည့္ ပိုု႔ကုုန္မ်ားကိုု ၂၀၁၈ ခုုႏွစ္ ေအာက္တိုုဘာလမွ စတင္ကာ တင္း တင္းၾကပ္ၾကပ္ကိုုင္တြယ္ေနျခင္းျဖစ္သည္ဟုု မူဆယ္-၁၀၅ မိုုင္ ကုုန္သြယ္ေရးဇုုန္တာဝန္ခံ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးတင္ရဲဝင္းက “နယ္နမိတ္တစ္ေလ်ွာက္ တရားမဝင္ ကုုန္ပစၥည္းဝင္ေရာက္မႈကိုု တင္းၾကပ္စြာ သူတိုု႔က ပိတ္ဆုုိ႔ လိုုက္တယ္။ ပုုိ႔မရဘူး၊ တရုုတ္က သူ႕ ရဲ႕ နယ္နမိတ္တစ္ေလ်ွာက္မွာ ပိတ္ဆိုု႔မႈကိုု ၁၀ လပိုုင္းကစၿပီး တင္းတင္းၾကပ္ၾကပ္စလုုပ္လုုိက္တာ။ ပိုု႔ကုုန္ပစၥည္းေတြ အကုုန္က်တယ္” ဟုု ေျပာသည္။

တရုုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္တစ္ေလ်ွာက္ မူဆယ္၊ လြယ္ဂ်ယ္၊ ကန္ပိုုင္တီးႏွင့္ ခ်င္းေရႊေဟာ္ နယ္စပ္ဂိတ္မ်ားမွ တရုုတ္ႏုုိင္ငံႏွင့္ နယ္စပ္ကုုန္သြယ္ စီးပြားကူးသန္းေနၾကၿပီး မူဆယ္ၿမိဳ႕ရွိ နယ္စပ္ကုုန္သြယ္ေရးဂိတ္သည္ ျမန္မာႏုုိင္ငံတြင္ အႀကီးဆံုုး နယ္စပ္ကုုန္သြယ္ေရးေနရာျဖစ္သည္။