ရွမ္းေျမာက္တြင္ ေသဆံုးသူ အမ်ဳိးသမီးကိစၥ အမႈမွန္ေပၚေရး အရပ္ဘက္အဖြဲ႔မ်ား ေတာင္းဆို

သတင္းနွင့္ မီဒီယာ ကြန္ရက္။
၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ ဇူလိုင္လ ၁၀ ရက္။

ရွမ္းျပည္နယ္၊ ေျမာက္ပုုိင္းရွိ ကြတ္ခိုုင္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ဒဏ္ရာမ်ားျဖင့္ ေသဆံုးေနခဲ့သည့္ ေဒၚနန္ထန္ ကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ က်ဴးလြန္သူမ်ားအား အျမန္ဆံုုးေဖာ္ထုုတ္ေပးရန္ႏွင့္ ပဋိပကၡေဒသအတြင္းမွ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ လံုုၿခံဳေရးကိုု အထူးအေလးထား တာဝန္ယူေပးရန္ အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႕အစည္း (၄၀) က ေတာင္းဆိုုလိုုက္သည္။

“က်မတုုိ႔ကေတာ့ ပဋိပကၡေဒသေတြမွာေပါ့ေနာ္ ဒီလိုုမ်ိဳး မတရားသတ္ျဖတ္ခံရတဲ့ အမႈေတြ အမႈမွန္ေပၚေပါက္ဖုုိ႔ အေရး ထုုတ္ျပန္ေတာင္းဆိုုရတာျဖစ္တယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ လံုုၿခံဳေရးကိစၥကိုု အထူးအေလးထားေစခ်င္တယ္။ ႏုိင္ငံတကာက သတ္မွတ္တဲ့ ဥပေဒေတြကိုုလည္း လက္နက္ကိုုင္ေတြအားလံုုး တပ္မေတာ္အပါအဝင္ေပါ့ လိုုက္နာေစခ်င္ပါတယ္” ဟုု အမ်ိဳးသမီးၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ လံုုၿခံဳေရးကြန္ရက္(ရွမ္းေျမာက္) အဖြဲ႔က ေဒၚေခါင္နန္းက ေျပာသည္။

ေဒၚနန္ထန္သည္ သူမေနထိုုင္ရာ ကြတ္ခိုုင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ပိန္းပြန္အုုပ္စုု၊ နမ့္ေဆာင္က်ဲေက်းရြာရွိ ေနအိမ္ေစ်း ဆုုိင္ထဲတြင္ ဇူလိုုင္လ (၄) ရက္ေန႔ နံနက္အေစာပိုုင္း (၁) နာရီအခ်ိန္ခန္႔က ရက္စက္စြာ သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရျခင္း ျဖစ္သည္ဟုု အရပ္ဖက္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ ဇုူလိုုင္လ ၁၀ ရက္ (ယေန႔) ထုုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရသည္။

ေဒၚနန္ထန္ေသဆံုုးေနပံုုႏွင့္ ပတ္သက္၍ “သူ႔ရဲ႕ အိမ္ဆုုိင္က တဲအိမ္။ ေျမႀကီးတဲအိမ္ဟုုတ္တယ္။ တဲရဲ႕ အေရွ႕ ဘက္ အခန္း၊ ေျမႀကီးေပၚမွာ က်ေနတယ္။ ညာေျခကေတာ့ ေထာင္ေနတာမ်ိဳးေပါ့၊ ဘယ္လက္ေတာ့ ေအာက္ ဘက္ကိုု ေကြးထားသလိုုမ်ိဳးေပါ့။ ဦးေခါင္းမွာ ေတာ္ေတာ္ၿခိမ့္သြားတယ္။ လည္ပင္းမွာလည္း ညိဳမည္းေနတဲ့ ဒဏ္ရာေတြရွိတယ္။ ဆရာဝန္ရဲ႕ စစ္ခ်က္အရဆုုိရင္ေတာ့ အဲ့ဒါက လည္ပင္းရိုုးက်ိဳးတယ္လိုု႔ ေျပာတယ္။ နားရြက္ နားမွာလည္း ဒဏ္ရာရွိတယ္။ ရိုုက္ခံထားရတဲ့ ဒဏ္ရာမ်ိဳးေပါ့။ ၿပီးေတာ့ လူေသအေလာင္းကိုုၾကည့္ရတာ ေနာက္ထပ္ဒဏ္ရာတစ္ခုုက ညာဘက္နားရြက္မွာ ဒဏ္ရာရွိေနတယ္။ အဲ့ဒါကိုု ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ သူ႔ကိုု မေအာ္ႏုုိင္ ေအာင္ ရိုုက္ခ်လိုုက္တာမ်ိဳး၊ ဒီေမးရိုုးကလည္း ေၾကေနတာမ်ိဳးကိုုေတြ႔တယ္” ဟုု ေဒၚေခါင္နန္းက ရွင္းျပသည္။

“အခန္းထဲမွာလည္း ရုုန္းရင္းဆန္ခတ္ျဖစ္တာမ်ိဳး ဘာမွမေတြ႕ရဘူး။ သူတိုု႔ရြာထဲမွာ အိမ္ေတြက အရမ္းႀကီး ေဝးတာမ်ိဳးေတာ့ မဟုုတ္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ အသတ္ခံရတဲ့အခ်ိန္ကေတာ့ မိုုးေတြ အရမ္းရြာေနတယ္တဲ့။ ညမွ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မိုု႔လည္း ဘယ္သူမွမသိလိုုက္တာမ်ိဳး၊ ဘာသံမွလည္း မၾကားရတာမ်ိဳးေပါ့။”

သက္ဆုုိင္ရာ တာဝန္ရွိသူမ်ားက က်ဴးလြန္သူမ်ားအား အျမန္ဆံုုး စံုုစမ္းေဖာ္ထုုတ္ေပးရန္၊ က်ဴးလြန္သူအား ထိေရာက္စြာ အေရးယူေပးပါရန္၊ အျပစ္မဲ့သူမ်ားအား မတရားစြပ္စြဲျခင္း မျပဳလုုပ္ရန္၊ စံုုစမ္းစစ္ေဆးေနခ်ိန္ တြင္ ေဒသခံျပည္သူမ်ား၏ လံုုၿခံဳေရးကိုု ထည့္သြင္း စဥ္းစားေပးရန္၊ ဘက္လိုုက္မႈကင္းစြာ၊ အဂတိလုုိက္စားမႈကင္းစြာ လုုပ္ေဆာင္ရန္၊ စံုုစမ္းစစ္ေဆးေနစဥ္ေတြ လူ႔အခြင့္အေရးကိုု ေလးစားလိုုက္နာရန္ႏွင့္ ပဋိပကၡေဒသ အတြင္းမွ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ လံုုၿခံဳေရးကိုု အထူးအေလးထားေပးရန္ ထုုတ္ျပန္ခ်က္ထဲတြင္ ေတာင္းဆိုုထားသည္။

ထိုုေဒသသည္ ၂၀၁၁ ခုုႏွစ္မွ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ႏွင့္ KIA တိုု႔အၾကား တေၾကာ့ျပန္ ျပည္တြင္းစစ္ျပင္းထန္စြာ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ယေန႔အထိ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းမႈ မရွိေသးသည့္ ေဒသျဖစ္သည္ဟုု ထုုတ္ျပန္ခ်က္ထဲတြင္ ပါရွိသည္။

ထိုု႔အျပင္ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ နမ့္ေဆာင္က်ဲရြာ၌လည္း ခလရ (၂၆၁) တပ္စခန္းခ်ထားသည့္ ေက်းရြာျဖစ္ၿပီး KIA ႏွင့္ TNLA တပ္မ်ားလည္း လႈပ္ရွားေနသည့္ ေဒသျဖစ္ပါသည္ဟုု ထုုတ္ျပန္ခ်က္ထဲတြင္ေတြ႔ရသည္။

လက္နက္ကိုုင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားစြာရွိေနသည့္ ေနရာမ်ား၊ ပဋိပကၡဧရိယာမ်ားအတြင္း ေနထုုိင္ေနရသည့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေနျဖင့္ စိန္ေခၚမႈမ်ားစြာရွိသည္ဟုု တအာင္းအမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔အစည္း(TWO) ေျပာသည္။

“က်မတိုု႔သိရသေလာက္ဆုုိရင္ ရွမ္းေျမာက္မွာ ဒီေဒၚနန္ထန္ကိစၥအျပင္ တျခားက်ဴးလြန္ခံရတာေတြလည္း ရွိတယ္။ ဘယ္လိုုစိန္ေခၚမႈေတြ ရွိေနလဲဆိုုေတာ့ ပဋိပကၡဧရိယာလည္းျဖစ္ေနတယ္။ တုုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုုင္ေတြလည္း ေပါင္းစံုုရွိေနတဲ့အခါၾကေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြက သြားရလာရတာလည္း လံုုၿခံဳမႈမရွိဘူး။ အၾကမ္းဖက္ခံရတဲ့အပိုုင္းေတြလည္း မ်ားလာတယ္” တအာင္းအမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႕ (TWO) မွ အလုုပ္အမႈေဆာင္ ေကာ္မတီ ဝင္ တစ္ဦး ျဖစ္သည့္ ေလြးခ်ီဆငါး က ေျပာသည္။

ထိုု႔အျပင္ ေဒသခံျပည္သူမ်ား၏ လံုုၿခံဳေရးႏွင့္ အသက္ရွင္သန္ရပ္တည္ရးတိုု႔ကိုု မည့္သည့္အဖြဲ႕အစည္းကမွ အာမခံမႈ၊ လံုုၿခံဳမႈ မေပးႏိုုင္သည့္အတြက္ ျပစ္မႈျဖစ္ပြားသည့္ ကိစၥရပ္တိုုင္းတြင္ အမႈမွန္ေပၚေပါက္ရန္ ခက္ခဲ့လွသည္ဟုု အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ေျပာသည္။

“က်မတိုု႔ေျပာခ်င္တာက ေဒၚနန္ထန္မဟုုတ္ပဲနဲ႔ တျခားက်ဴးလြန္ခံရတာေတြလည္း ရွိ္ခဲ့တယ္။ အမွန္တရားဆုုိတာ မေပၚခဲ့ဘူး။ က်ဴးလြန္တဲ့အေပၚမွာ အျမန္ဆံုုး အမႈမွန္ေပၚဖိုု႔ရယ္၊ ဘယ္သူပဲ က်ဴးလြန္ က်ဴးလြန္သူေတြကိုု ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူဖိုု႔ရယ္၊ တရားမ်ွတမႈ ရွိရွိေဆာင္ရြက္ဖိုု႔ရယ္၊ အစိုုးရေတြေရာ တိုုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုုင္ေတြေရာ အမွန္တရားေဖာ္ထုုတ္ေပးေစခ်င္တယ္။ ဘက္လိုုက္မႈ မရွိပဲနဲ႔ လာဘ္စားမႈေတြ မရွိပဲနဲ႔ အရွိကိုုအရွိအတုုိင္းေပါ့ေနာ္” ဟုု ေလြးခ်ီဆငါးက ဆက္ေျပာသည္။

ေဒၚနန္ထန္အား နမ့္ဖက္ကာေဒသရွိ သူမ၏ မိခင္အိမ္တြင္ ၿပီးခဲ့သည့္ ဇူလိုုင္လ ၅ ရက္ေန႔က သၿဂိဳလ္ခဲ့သည္ဟုု အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ေျပာသည္။

မိသားစုုဝင္မ်ား၏ ေျပာျပခ်က္အရ ေဒၚနန္ထန္ အသတ္ခံရမႈႏွင့္အတူ ေစ်းဆုုိင္ေနအိမ္အတြင္းရွိ ေငြေၾကးအခ်ိဳ႕လည္း ေပ်ာက္ဆံုုးသြားသည္ဟုု သိရသည္။

“ေငြလည္းေပ်ာက္တာလည္းရွိတယ္။ အဲ့ဒီမၾကာေသးခင္ကပဲ နမၼတီးက သူ႔အစ္မက ေငြဆယ္သိန္းလႊဲထားတာ ရွိတယ္ေပါ့။ ၿပီးေတာ့ အဲ့ေက်းရြာက တျခားအိမ္ေတြမွာ ပိုုက္ဆံေခ်းထားၿပီး ရတာေတြလည္း ရွိေသးတယ္။ ၿပီးရင္ သူေစ်းေရာင္းလုုိ႔ရတဲ့ဟာေတြလည္း ရွိေသးတယ္ေပါ့။ အကုုန္လံုုးတြက္မယ္ဆုုိရင္ အနည္းဆံုုး သိန္း ၂၀ ေလာက္ရွိမယ္။ အဲ့ဒီပိုုက္ဆံေတြက တစ္ျပားမွ မက်န္ေတာ့ဘူးေပါ့ေနာ္” ဟုု ေဒၚေခါင္နန္းက ေျပာသည္။

ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ားအား ေဖာ္ထုုတ္ေရးတြင္လည္း ေဒသတြင္း လံုုၿခံဳေရးအေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ အခက္အခဲမ်ား ရွိေနသည္ဟုု ေဒၚေခါင္နန္းက ေျပာသည္။

“က်မတိုု႔ CSO အဖြဲ႕ေတြက ရဲစခန္းနဲ႔ သြားေတြ႕ထားတယ္။ နမ့္ဖက္ကာ ရဲစခန္းေပါ့။ ရဲစခန္းက ေျပာတာက ဟိုုဘက္(မႈခင္းျဖစ္တဲ့ေနရာ) သြားလာဖုုိ႔ လံုုၿခံဳေရးအေျခအေနက အဆင္မေျပေသးဘူးလိုု႔ ေျပာတာေပါ့ေနာ္။”

ေသဆံုုးသူ ေဒၚနန္ထန္တြင္ သမီးႏွစ္ဦးႏွင့္ နာမက်န္းျဖစ္ေနသည့္ ခင္ပြန္းသည္တိုု႔က်န္ရစ္ၿပီး ၎တိုု႔သည့္ နီးစပ္ရာ ေဆြမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ ဟိုုျဖတ္ေက်းရြာတြင္ ေနထုိင္လ်ွက္ရွိသည္ဟုု သိရသည္။