ဖားကန္႔ေျမၿပိဳမႈ ရုပ္အေလာင္း သံုးေလာင္းေတြ႔

သတင္းႏွင့္ မီဒီယာ ကြန္ရက္။
၂၀၁၉ ခုနွစ္၊ ဇူလိုုင္ ၁၅ ရက္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ ယူနတီေက်ာက္မ်က္တူးေဖာ္ေရး ကုုမၸဏီ လုုပ္ကြက္အတြင္း ေျမၿပိဳ က်မႈေၾကာင့္ ေပ်ာက္ဆံုုးေနသည့္ လူေလးဦးထဲမွ သံုုးဦး၏ ရုုပ္အေလာင္းမ်ားကိုု ဇူလိ္ုုင္လ (၁၅) ရက္ေန႔ (ယေန႔) နံနက္ပိုုင္းက ေတြ႔ရွိၿပီဟုု ေဒသခံမ်ားက ေျပာ သည္။

ယူနတီလုုပ္ကြက္အတြင္း ဝင္ေရာက္ကာ တစ္ပိုုင္တစ္ႏိုုင္ ေက်ာက္တူးသမားမ်ားက ေက်ာက္တူးေဖာ္ရင္း ေျမသားၿပိဳက်ကာ ေပ်ာက္ဆံုုးေနခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

“ဒီေန႔မနက္ ၇ နာရီေလာက္ေပါ့၊ အဲ့မွာ အေလာင္းသံုုးေလာင္းျပန္ေပၚလာတယ္။ ေပ်ာက္ေနတာက (၄) ေယာက္ေပါ့၊ အခုုေတြ႕တာက (၃) ဦးကရၿပီးဆိုုေတာ့ ေနာက္ဆံုုး (၁) ေယာက္ကေတာ့ ေပ်ာက္ေနတုုန္းပဲ။ ကယ္ထုုတ္တာကေတာ့ က်ေနာ္တုုိ႔ ေဒသခံေတြနဲ႔ လူမႈကယ္ဆယ္ေရးအဖြဲ႕အစည္းကလူေတြ၊ မီးသတ္က လူေတြပဲ ရပ္ကြက္က လူႀကီးေတြပဲေပါ့ေနာ္။ သက္ဆုုိင္ရာကေတာ့ စာရင္းလာယူတယ္။ ၿမိဳ႕နယ္ သက္ဆုုိင္ရာ ကေတာ့ လာကူတာ မရွိသေလာက္ပါပဲ” ဟုု ဖားကန္႔အေျခစိုုက္ Greenland သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္း ေရး အဖြဲ႕ တာဝန္ခံ ဦးေနာင္လတ္ က ေျပာပါတယ္။

ယေန႔ နံနက္ပိုုင္းက ဆယ္ယူရရွိခဲ့သည့္ ရုုပ္အေလာင္းမ်ားမွာ နမၼတီးၿမိဳ႕ မွ ကိုုဒြမ္ဆာတန္ (အသက္ ၂၀ ႏွစ္)၊ ေနာင္းမီေက်းရြာ မွ ကိုုမေဂါင္တန္နန္ (အသက္ ၂၄) ႏွစ္ ႏွင့္ ရွမ္းေျမာက္ေဒသ၊ မံုုးကိုုးမွ ဦးဆငန္းတန္ဂြမ္း (အသက္ ၄၀) ႏွစ္တိုု႔ ျဖစ္ၾကသည္။ ကားမိုု္င္းၿမိဳ႕မွ ကိုုလဘန္တူးရိန္ (အသက္ ၂၄ ႏွစ္) မွာ ယေန႔အခ်ိန္ထိ ေပ်ာက္ဆံုုးေနဆဲျဖစ္သည္။

ဟိုုပင္ၿမိဳ႕မွ ကိုုလေခါင္ေနာ္ဆန္႔ (အသက္ ၃၂) ႏွစ္မွာ အတြင္းလူနာအျဖစ္ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္၊ ျပည္သူ႔ေဆးရံုုႀကီး တြင္ ေဆးကုုသမႈ ခံယူေနသည္ဟုု ဖားကန္႔အေျခစိုုက္ Greenland သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး အဖြဲ႕ က ေျပာသည္။

ဇူလိုုင္လ ၁၃ ရက္ေန႔က ဖားကန္႔အေနာက္ပိုုင္း ေမွာ္ေမာင္းလယန္ရြာ ယူနတီေက်ာက္မ်က္ကုုမၸဏီပိုုင္ လုုပ္ ကြက္အတြင္း ေက်ာက္တူးေဖာ္ေနစဥ္ ေျမၿပိဳက်ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ထိုုကဲ့သိုု႔ ေျမသားၿပိဳက်ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ တစ္ပိုုင္တစ္ႏုုိင္ ေက်ာက္တူးေဖာ္ေနသူ ငါးဦး ေျမသားမ်ား ပိမိခဲ့ၿပီး တစ္ဦး မွာ လႊတ္ေျမာက္လာခဲ့ေသာ္လည္း ေလးဦးမွာ ေျမပိၿပီး ေပ်ာက္ဆံုုးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

“၁၃ ရက္ေန႔က ျဖစ္တာေလ၊ အျမင့္ေပက တစ္ရာေလာက္ ရွိမယ္။ ေျမၿပိဳက်ေတာ့ အဲ့နားက ေက်ာက္တူးေနတဲ့လူေတြ ပါသြားတာပါ။ ျဖစ္ျဖစ္ခ်င္း ဒီအနားမွာရွိတဲ့ ေရမေဆးရွာေနတဲ့လူေတြက ဝိုုင္းၿပီး ဆယ္လိုု႔ တစ္ေယာက္ကလြတ္သြားတယ္။ က်န္တဲ့လူေတြ (၄) ေယာက္က မရေတာ့ဘူး။ ကယ္လိုု႔မရဘူး၊ အႏၱရာယ္ အရမ္း မ်ားေတာ့ လူေတြလည္း မဆင္းရဲၾကဘူး။ ဒီမွာက ေျမၿပိဳၿပီဆုုိ ဘာမွလုုပ္ခ်ိန္မရဘူး။ ေျပးရတာ အကုုန္လံုုး။ ခနေလာက္ေနမွပဲ ျပန္သြားၾကည့္ရဲတာေလ။ ရသေလာက္ေတာ့ ကူညီၾကတာပဲ။ ဒီေန႔မနက္ေတာ့ အေလာင္း (၃) ေလာင္းထပ္ ေတြ႕တယ္လိုု႔ေျပာတာပဲ ” ဟုု ေဒသခံ တစ္ဦး က ေျပာသည္။

ေက်ာက္က်င္း၊ ေျမစာမ်ားအေနအထားအရ လက္ရွိအေနအထားတြင္ ေပ်ာက္ဆံုုးေနသည့္ ရုုပ္အေလာင္းအားရွာေဖြရန္ မျဖစ္ႏုုိင္ဘူးဟုု Greenland သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး အဖြဲ႕က ေျပာသည္။

“ျဖစ္တဲ့ေန႔ကေတာ့ ရွာေဖြေရးေတာ့ ရသေလာက္လုုပ္ၾကပါတယ္။ ျဖစ္တာက ဖားကန္႔ၿမိဳ႕ ၊ ေမွာ္ေမာင္းလ ယန္ဘက္က ယူနတီလုုပ္ကြက္မွာ ဟုုတ္တယ္။ အခုုက က်န္ေနေသးတဲ့အေလာင္းကေတာ့ ရွာေဖြေရးဆိုုတာ ထက္ ေပၚလာဖိုု႔ပဲ ေစာင့္ေနၾကရတာ။ တြင္းနက္ႀကီးဆိုုေတာ့ အႏၱရာယ္က မ်ားတယ္ဆုုိေတာ့ေလ။ က်ေနာ္ တုုိ႔ေဒသက ရွာေဖြကယ္ဆယ္ေရး ပစၥည္း ေတြကလည္း သိတဲ့အတုုိင္း update မျဖစ္ဘူး။ ရွာေဖြေရးအတြက္ လိုုအပ္တဲ့ ပစၥည္းေတြကလည္းမရွိ၊ ဘက္ ဟိုုးေတြနဲ႔ပဲ ရွာၾကတာကိုုး။ သူမ်ားႏုုိင္ငံလိုုမွ မဟုုတ္တာကိုုး” ဟုု ဦးေနာင္လတ္က ေျပာသည္။

ျမန္မာ့ ေက်ာက္စိမ္း အဓိက ထြက္ရွိရာ ဖားကန္႔ေဒသအတြင္း ႏွစ္စဥ္ ေျမၿပိဳ၊ က်င္းၿပိဳ၊ ႏြံကန္က်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားလ်ွက္ရွိၿပီး လူအေသအေပ်ာက္ တစ္ႏွစ္ထက္ တစ္ႏွစ္ ပိုုမိုတိုုးလာသည္ဟုု ေဒသခံမ်ားႏွင့္ ေဒသတြင္း အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ေျပာသည္။

ေဒသအတြင္း ေက်ာက္တူးေဖာ္ေရး လုုပ္ကိုုင္ေနၾကသည့္ ကုုမၸဏီမ်ား၊ စီးပြားေရး လုုပ္ငန္းရွင္ႀကီးမ်ားကလည္း ဥပေဒအတုုိင္း လိုုက္နာမႈမရွိသလိုု၊ အစိုုးရပိုုင္းမွလည္း ဥပေဒအရ ကိုုင္တြယ္ေျဖရွင္းမႈအားနည္းျခင္း၊ ဥပေဒ စိုုးမိုုးမႈ မရွိျခင္းတိုု႔ေၾကာင့္ အဆုုိပါျဖစ္စဥ္မ်ား တစ္ႏွစ္ထက္တစ္ႏွစ္ ပိုုမိုုမ်ားျပားလာရျခင္းျဖစ္သည္ဟုု ေဒသခံ မ်ားက ေျပာသည္။

“လုုပ္ကြက္ေတြကလည္း ျဖစ္သလိုုလုုပ္ၾကတာေလ။ ေျမၿပိဳတယ္ဆိုုတာ က်ေနာ္တုုိ႔ ဖားကန္႔ေဒသရဲ႕ ကုုမၸဏီ ေတြရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲ မဆင္မျခင္မႈေတြရဲ႕ ရလာဒ္ေတြပါပဲ။ အ့ဲဒါကိုု ထိန္းသိမ္းရမယ့္တာဝန္ကေတာ့ ဥပေဒနဲ႔ ပဲ ထိန္းေက်ာင္းရမယ္။ ထိန္းသိမ္းရမယ္။အခုု စၿပီေလ ေျမၿပိဳတာေတြက။ ကမ္းပါးတိုု႔ ကမ္းပါးယံတုုိ႔မွာ တူးေတာ့ ေျမေၾကာေျမသားေတြကလည္း ေပ်ာ့၊ ၿပီးရင္ မိုုးကလည္းရြာေတာ့ ၿပိဳက်တာေပါ့။ ကြဲအက္တဲ့ေနရာေတြ ကေန ၿပိဳ၊ အက္ေၾကာင္းႀကီးေတြနဲ႔ ေၾကာက္ စရာႀကီး။ ဖားကန္႔မွာက ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိတာက အဲ့ပံုုစံအတုုိင္းပဲ ျဖစ္ေနတာပါ။ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုုင္းျဖစ္ေနတာ” ဦးေနာင္လတ္က ေျပာသည္။

ယခုုႏွစ္ ဧၿပီလ (၂၂) ရက္ေန႔ကလည္း ဖားကန္႔ၿမိဳ႕ ၊ ေမွာ္ဝမ္းရပ္ကြက္၊ ေမွာ္ဝမ္းကေလးေက်းရြာအနီး ယူနတီ က်င္းေဟာင္းမွ ကန္ၿပိဳက်ခဲ့မႈေၾကာင့္ ကုုမၸဏီႏွစ္ခုုျဖစ္သည့္ ျမန္မာသူရႏွင့္ ေရႊနဂါးကိုုးေကာင္ ကုုမၸဏီ က ကုုမၸဏီ ဝန္ထမ္း (၅၀) ေက်ာ္၊ ဘက္ဟိုုးကား (၁၆) စီး၊ ေျမသယ္ယာဥ္ (၁၉) စီး၊ ေျမတူးစက္ (၅) စီးတိုု႔ ရႊံ႕ ႏြံမ်ားအတြင္း နစ္ျမွဳပ္ေပ်ာက္ဆံုုးခဲ့သည္ဟုု ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာနက ထုုတ္ျပန္ထားသည္။

ဖားကန္႔ေဒသအတြင္း ၂၀၁၉၊ ဇူလိုုင္လ (၁) ရက္ေန႔မွ ၂၀၁၉၊ စက္တင္ဘာလကုုန္အထိ ကုုမၸဏီမ်ားကိုု ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္ေရး လုုပ္ငန္းမ်ား ရပ္နားထားရန္ သယံဇာတႏွင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိန္းေရး ဝန္ႀကီးဌာနက တရားဝင္ညႊန္ၾကားထားသည္။