တအာင္းေဒသ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ား ဆက္ရွိေနဟု TWO ေျပာ

သတင္းနွင့္ မီဒီယာ ကြန္ရက္။
၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ ဇူလိုင္လ ၂၄ ရက္။

တပ္မေတာ္မွတစ္ဖက္သတ္ အပစ္ရပ္ထားေသာ္လည္း ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း တအာင္းေဒသတြင္ လူအခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈ မ်ားဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနၿပီး ယခုုႏွစ္ပထမေျခာက္လအတြင္း က်ဴးလြန္ခံရသူ ၈၀ ေက်ာ္ အထက္တြင္ရွိသည္ဟု တအာင္းအမ်ိဳး သမီးအဖြဲ႔အစည္း TWO က ေျပာသည္။

“၈၅ ဦးေတာ့ရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ ႏွိပ္စက္ညွင္းပမ္းမႈပိုင္းဆိုရင္ ေလွ်ာ့ခ်ၿပီးေတာ့ ျပန္လာတဲ့အပိုင္းေတြရွိတယ္။ ၿခိမ္းေျခာက္ခံရတာတို႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္ခံရတာတို႔ ခံရၿပီးေတာ့ လက္ရွိရြာမွာပဲရွိတာေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ က်ေတာ့ မတရားဖမ္းဆီးခံရတယ္။ မတရားဖမ္းဆီးၿပီးေတာ့ ေထာင္ခ်တာေတြရွိသလို တခ်ိဳ႕က်ေတာ့လည္း ခုခ်ိန္ထိအခ်ဳပ္ခန္းထဲမွာပဲ ရွိတယ္။ အဲလိုမ်ိဳးရွိသလို တခ်ိဳ႕က်ေတာ့လည္း လံုး၀ကိုေပ်ာက္သြားတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးေတြလည္းရွိတယ္” ဟု တအာင္းအမ်ိဳးသမီး အဖြဲ႔အစည္း TWO မွ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ေလြးခ်ိဆငါးက ေျပာသည္။

တအာင္းအမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔အစည္း TWO ၏ အပစ္ရပ္ကာလအတြင္း မွတ္တမ္းျပဳစုခ်က္အရ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဇႏၷ၀ါရီ လမွ ဇြြန္လအထိ (၆) လအတြင္း မတရားဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ခံရသည့္ ေဒသခံ (၃၀) ဦးအနက္ (၁၁) ဦးသည္ ယေန႔ခ်ိန္ထိ ေထာင္ႏွင့္ အခ်ဳပ္ထဲတြင္ အက်ဥ္းခ်ခံရျခင္း၊ ညွဥ္းပမ္းႏွိပ္စက္ခံရသူ ေဒသခံ (၃၀) ဦး၊ သတ္ျဖတ္ခံရသူ (၃) ဦး၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအၾကမ္းဖက္ခံရသူ (၂) ဦး၊ ေျမျမွဳပ္မိုင္းေၾကာင့္ ဒဏ္ရာရရွိသူ (၂၀) ဦး အနက္ (၅) ဦး ေသဆုံးျခင္း စုစုေပါင္း (၈၅) ဦးသည္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံရသူမ်ား ျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။

ျမန္မာ့တပ္မေတာ္အပါအ၀င္ ေဒသအတြင္း လႈပ္ရွားေနသည့္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ေဒသခံမ်ားကို မတရား ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားျခင္း၊ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ျခင္း၊ ၿခိမ္းေျခာက္ျခင္း၊ အၾကမ္းဖက္ျခင္း စသည့္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို အပစ္ရပ္ကာလအတြင္းတြင္ ဆက္လက္က်ဴးလြန္ေနၾကသည္ဟု TWO က စြတ္စြဲထားသည္။

ကြတ္ခိုင္၊ သီေပါ၊ မန္တုံ၊ နမ့္ခမ္း၊ နမ့္ဆန္၊ နမၼတူ ႏွင့္ ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္တိုု႔သည္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားေနသည့္ ေဒသျဖစ္သည့္အတြက္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈ အမ်ားဆံုးၿမိဳ႕နယ္မ်ားျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။

ဇူလိုုင္လ အေစာပိုုင္း ကြတ္ခိုုင္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ နမ့္ေဆာင္က်ဲေက်းရြာတြင္ အသတ္ခံခဲ့ရသည့္ ေဒၚနန္ထန္ကိစၥ က်ဴးလြန္သူမ်ားအား အျမန္ဆံုုး ေဖာ္ထုုတ္ေပးရန္ႏွင့္ ပဋိပကၡေဒသမ်ားအတြင္းက အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ လံုုၿခံဳေရး ကိုု တာဝန္ယူေပးရန္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္း (၄၀) ေက်ာ္ က ဇူလိုုင္လ (၁၀) ရက္ေန႔က ေတာင္းဆိုုခဲ့သည္။

အမ်ိဳးသမီးၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ လံုုၿခံဳေရးကြန္ရက္ (ရွမ္းေျမာက္)အဖြဲ႕ ေဒၚေခါင္နန္းက “ပဋိပကၡေဒသေတြမွာေပါ့ေနာ္ ဒီလိုုမတရားအသတ္ခံရတဲ့အမႈေတြနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ လံုုၿခံဳေရးကိုု အထူးအေလးထားၾကဖိုု႔၊ အမႈမွန္ေဖာ္ထုုတ္ေပးဖုုိ႔ ေတာင္းဆိုုတာပါ။ အမ်ိဳးသမီးေတြ လံုုၿခံဳမႈလည္း မရွိဘူး။ လက္နက္ကိုုင္ေတြအားလံုုး တပ္မေတာ္ အပါအဝင္ေပါ့ ႏိုုင္ငံတကာက သိတ္မွတ္တဲ့ ဥပေဒေတြကိုု လိုုက္နာေစခ်င္တယ္” ဟုု ေျပာသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၂၁ ရက္ကေန ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၃၀ ရက္ေန႔ အထိ တစ္ႀကိမ္၊ ဧၿပီလ ၃၀ မွ ဇြန္လ ၃၀ ရက္ေန႔မွ အထိတစ္ႀကိမ္ႏွင့္ ဇြန္လ ၃၀ မွ ၾသဂုတ္လ ၃၁ ရက္ေန႔ တပ္မေတာ္က စစ္တိုင္းႀကီး ၅ တိုင္းတြင္ တစ္ဖက္သတ္ အပစ္ရပ္ထားသည္။

၎ကာလမ်ားအတြင္းတြင္ ေဒသခံမ်ားမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနသည္ဟု TWO က ေျပာသည္။

လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရသူမ်ားမွာ အသက္အရြယ္ အတန္းအစားမေရြး ခ်ိဳးေဖာက္ခံေနရၿပီးမ်ားေသာအားျဖင့္ ဘာသာ စကား အခက္အခဲေၾကာင့္ ခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈက ပိုမ်ားေနသည္ဟု TWO က ေျပာသည္။

“ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဆိုရင္ ဒီရြာခံေတြေပါ့ လူလတ္ပိုင္းေတြလည္းပါတယ္။ ၿပီးေတာ့အသက္နည္းနည္းႀကီးတဲ့ အပိုင္းေတြလည္းပါတယ္ အဲလိုမ်ိဳးေတာ့ ေျပာလို႔ရတယ္။ ၁၈ ႏွစ္ေအာက္ေတြလည္း ပါ၀င္တယ္။ အထူးသျဖင့္ ရြာခံေတြျဖစ္တယ္၊ ဘာသာ စကားအရ ဆိုရင္ သိပ္ၿပီးေတာ့ ကြ်မ္းက်င္တဲ့အပိုင္းေတြမရွိဘူး၊ ကိုယ့္ရဲ႕မိခင္ဘာသာစကားကလြဲလု႔ိ တျခားဘာသာစကားေတြက ေျပာတတ္ဆိုတတ္ရံုေလာက္ပဲ၊ အဲလိုမ်ိဳး ပံုစံေတြကမ်ားေနတယ္” ဟု ေလြးခ်ိဆငါးက ေျပာသည္။

တပ္မေတာ္မွ အပစ္ရပ္ထားသည့္ စစ္တိုင္း ၅ တိုင္းမွာ ေျမာက္ပိုုင္းတိုုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္နယ္ေျမ၊ အေရွ႕ေျမာက္ပိုုင္းတိုုင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္နယ္ေျမ၊ အေရွ႕ပိုုင္းတုုိင္းစစ္ဌာန ခ်ဳပ္နယ္ေျမ၊ အေရွ႕အလယ္ပိုုင္းတုုိင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္နယ္ေျမ ႏွင့္ ႀတိဂံေဒသတုုိင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္နယ္ေျမတို႔ ျဖစ္သည္။

ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္အပါအ၀င္ ကခ်င္လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႔ KIO/KIA၊ တအန္း(ပ ေလာင္) အမ်ိဳးသား လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ PSLF/TNLA၊ ရွမ္းျပည္ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ RCSS/SSA ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ SSPP/SSA၊ ျမန္မာအမ်ဳိးသားမ်ား ဒီမိုကရက္တစ္ မဟာမိတ္တပ္မ ေတာ္ (MNDAA- ကိုုးကန္႔အဖြဲ႔) ႏွင့္ ျပည္သူ႔စစ္အဖြဲ႔မ်ား လႈပ္ရွားလ်က္ရွိသည္။

ပဋိပကၡအၾကားတြင္ ေနထိုင္ေနရသည့္ ေဒသခံျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈေၾကာင့္ ေၾကာက္စိတ္မ်ား ပိုမိုတိုးပြားလာေနသည္ဟု TWO က ေျပာသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ သက္ဆိုင္ရာ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအေနျဖင့္ ဘာမွမသိမနားလည္ေသာ ေဒသခံမ်ား၏ဘ၀ကို စာနာသနားေသာအားျဖင့္ မတရားသျဖင့္ ဖမ္းဆီးျခင္း၊ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ျခင္း၊ ညွင္းပန္းႏွိပ္စက္ျခင္း၊ ၿခိမ္းေျခာက္ျခင္းမ်ားကို မျပဳလုပ္ၾကရန္ ႏွင့္ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားသည့္သူမ်ားကို အျမန္ဆံုး ျပန္လည္လႊတ္ေပးရန္ လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားေနသည့္ အဖြဲ႔မ်ားက ေတာင္းဆိုထားသည္။