ေသနတ္ပစ္ခံရသူ INGO ၀န္ထမ္းအား အမႈဖြင့္ထား

သတင္းႏွင့္ မီဒီယာ ကြန္ရက္။
၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ ဇူလိုင္လ ၂၉ ရက္။

ရခိုုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕က ယမန္ေန႔ညက ေသနတ္ျဖင့္ပစ္ခံရသည့္ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုမွ ဝန္ထမ္းအား တပ္မေတာ္က အၾကမ္းဖက္မႈ ဥပေဒျဖင့္ အမႈဖြင့္ထားသည္ဟုု မိသားစုုဝင္မ်ားႏွင့္ ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။

ရခိုုင္တိုုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္မ်ား အစည္းအရံုုး၏ အတြင္းေရးမွဴး ကိုုေဇာ္ေဇာ္ထြန္းက “စစ္ေတြေဆးရံုုေရာက္လိုု႔ က်ေနာ္တိုု႔သြားၾကည့္တဲ့အခါၾကေတာ့ သူ႔ကိုု တပ္မေတာ္ကေန အမႈဖြင့္ထားတယ္ဆိုုတာ သိရတာေပါ့ေနာ္။ အၾကမ္းဖက္ဥပေဒနဲ႔ အမႈဖြင့္ထားတာတဲ့။ အခုုမွ ဖြင့္လုုိက္တာပါ။ အစပိုုင္းေတာ့ မီဒီယာေတြကေမးေတာ့လည္း တပ္မေတာ္ကအေၾကာင္းမျပန္ဘူး ဘာညာပဲ ေျပာတာ။ ဒါေပမယ့္ သူတိုု႔က ပစ္ခံရတဲ့တစ္ေယာက္က INGO ကမွန္းလည္းသိေရာ သူတိုု႔အေနနဲ႔ တစ္ခုုခုု လြန္သြားတာမ်ိဳး ျဖစ္မွာေၾကာက္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ႀကိဳတင္ၿပီးမွ အမႈဖြင့္ လက္ဦးယူတာလိုု႔ပဲ ထင္တယ္။ အခုုေဆးရံုုမွာလည္း ရဲလံုုၿခံဳေရး အေစာင့္ေတြနဲ႔ ေဆးကုုသမႈ ခံယူေနရတာပါ” ဟုု ေျပာသည္။

ေသနတ္ျဖင့္ ပစ္ခံရသူမွာ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အသိပညာေပးလုုပ္ငန္းမ်ားကိုု အဓိက လုုပ္ကိုုင္ေနေသာ ႏိုုင္ငံတကာ အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုုျဖစ္သည့္ PLAN Inernational တြင္ အလုုပ္လုုပ္ကိုုင္ေနသည့္ အသက္ (၂၅) ႏွစ္ အရြယ္ရွိသူ ကိုုရဲလင္းႏိုုင္ ျဖစ္သည္။

ကိုုရဲလင္းႏုုိင္ အပစ္ခံရသည့္ ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ မိသားစုုဝင္တစ္ဦးက “သူတိုု႔က မေန႔ညက (၇) နာရီခြဲ (၈) နာရီေလာက္မွာေပါ့ေလ ဆုုိင္ကယ္နဲ႔ သြားတဲ့အခ်ိန္မွ စစ္တပ္ကေနၿပီးေတာ့ ဘုုန္းႀကီးေက်ာင္းႏွစ္ေက်ာင္းကိုု ဝင္ေရာက္ၿပီးမွ စစ္ေဆးေနတဲ့အခ်ိန္နဲ႔ ႀကံဳတာေပါ့ေလ။ အဲ့ခ်ိန္မွာ သူတိုု႔ကလည္း ဆုုိင္ကယ္ျဖတ္သြားခိုုက္နဲ႔ ႀကံဳတာေပါ့။ တပ္ကအဲ့မွာ ဆုုိင္ကယ္ရပ္ခိုုင္းတာ၊ ဆုုိင္ကယ္အရွိန္နဲ႔ အသံနဲ႔ဆိုုေတာ့ မၾကားဘူးေပါ့ဗ်ာ။ မၾကားေတာ့ တပ္ကအထင္မွားၿပီး ေသနတ္နဲ႔ပစ္လုုိက္တာေပါ့” ဟုု ေျပာသည္။

ပစ္ခတ္သူမ်ားမွာ တပ္မေတာ္က ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အပစ္ခံရသည့္ ဒဏ္ရာသည္ စိုုးရိမ္ရသည့္အတြက္ ဇူလိုုင္လ ၂၉ ရက္ (ယေန႔) နံနက္ပိုုင္းက စစ္ေတြေဆးရံုုႀကီးသိုု႔ ပိုု႔လိုုက္ရသည္ဟုု အဆုုိပါ မိသားစုုဝင္က ဆက္ေျပာသည္။

“ပစ္လိုုက္ေတာ့ မေန႔ညက ေျမာက္ဦးေဆးရံုုကိုု တင္တယ္။ ဘယ္ဘက္ရင္အံုုကေန ေနာက္ေက်ာကိုု ေပါက္သြားတယ္။ ဒဏ္ရာက ျပင္းတဲ့အတြက္ ေျမာက္ဦးကေန စစ္ေတြေဆးရံုုကိုု ဒီေန႔ မနက္ျပန္တင္လိုုက္ရတာ။ ပစ္တာကလည္း အဲ့ဒီ ဘုုန္းႀကီးေက်ာင္းမွာ ဝင္စစ္ေနတဲ့ စစ္သားေတြထဲကပဲ ပစ္လုုိက္တာလိုု႔ ေျပာတယ္။ သူတုုိ႔က လည္းပစ္ေသးတယ္။ အပစ္ခံရတဲ့လူက တရားလည္းထပ္ၿပီးစြဲခံရတယ္။ အခုုဆိုု ေဆးရံုုမွာလည္း ရဲေတြေရာက္ေနတယ္။ ဒါမ်ိဳးက မျဖစ္သင့္ဘူးေလ။ ကာျဖဴးထုုတ္ထားတဲ့အခ်ိန္လည္း မဟုုတ္ေသးဘူး။ ၈ နာရီေလာက္မွာ ျဖစ္တာဆိုုေတာ့။”

မိသားစုုဝင္မ်ားအေနျဖင့္ ကိုုရဲလင္းႏုုိင္အား ယခုုကဲ့သိုု႔ ပစ္ခတ္ခံရၿပီး အမႈဖြင့္ခံထားရျခင္းသည္ တရားမ်ွတမႈ မရွိေၾကာင္း၊ မည့္သည့္အေၾကာင္းေၾကာင့္ အၾကမ္းဖက္မႈ ဥပေဒျဖင့္ အမႈဖြင့္ခံျခင္းျဖစ္သည္ကိုုလည္း မသိရွိရေသးေၾကာင္း ေျပာသည္။

စစ္ေတြေဆးရံုုႀကီးတြင္ ေဆးကုုသမႈခံယူရာတြင္လည္း လံုုၿခံဳေရး ရဲဝန္ထမ္းမ်ား အေစာင့္အေနျဖင့္ လာေစာင့္ေနသည့္အတြက္ စိတ္အေႏွာက္အယွက္ျဖစ္ရသည္ဟုု မိသားစုုဝင္မ်ားက ေျပာသည္။

ထိုု႔အျပင္ ကိုုရဲလင္းႏုုိင္သည္ သာမန္ INGO ဝန္ထမ္းတစ္ဦးသာျဖစ္ၿပီး အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္မႈ မရွိႏုုိ္င္ဘူးဟုုလည္း ရခိုုင္တုုိင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္မ်ား အစည္းအရံုုးက ကိုုေဇာ္ေဇာ္ထြန္းက ေျပာသည္။

“သူငယ္ခ်င္းေတြ၊ မိသားစုုဝင္ေတြ၊ လုုပ္ေဖာ္ကိုုင္ဖက္ေတြေျပာျပခ်က္အရ သူက အၾကမ္းဖက္ဆိုုတာမ်ိဳး လံုုးဝ မျဖစ္ႏုုိင္ဘူးတဲ့၊ က်ေနာ္တုုိ႔ရံုုးမွာလည္း သူ႔သူငယ္ခ်င္းေတြရွိပါတယ္။ အခုုပစ္ခံရတဲ့တစ္ေယာက္က INGO မွာ အလုုပ္လုုပ္ေနတာလည္း အေတာ္ေလးကိုု ေအးေဆးၿပီး ဘယ္လိုုကိစၥမ်ိဳးေတြမွာမွ ပါဝင္ပတ္သက္တာမ်ိဳးမရွိတဲ့ လူငယ္တစ္ေယာက္လုုိ႔ သိရပါတယ္။ မိသားစုုဝင္ေတြကလည္း စိတ္မေကာင္းၾကဘူး။ အခုုက အရမ္းစိုုးရိမ္ေန ၾကတာပါ။ ပစ္ခတ္ခံရတယ္၊ တရားပါစြဲခံရတယ္ဆိုုေတာ့။”

ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ရံုုးမွ တစ္စံုုတစ္ရာ ထုုတ္ျပန္ထားျခင္း မရွိသကဲ့သိုု႔ အေၾကာင္းစံုုကိုု သိရွိႏိုုင္ရန္ တာဝန္ရွိသူမ်ားကိုု ဆက္သြယ္ခဲ့ေသာ္လည္း ဆက္သြယ္၍ မရေသးေပ။

သိုု႔ေသာ္လည္း ပစ္ခတ္ခံရသူ ကိုုရဲလင္းႏုုိင္မွာ တပ္မေတာ္က ဆုုိင္ကယ္ရပ္ခိုုင္းခဲ့ရာ မရပ္ဘဲ ထြက္ေျပးေသာေၾကာင့္ ေျခာက္လန္႔ပစ္ခဲ့ရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ က်ည္ဆံထိမွန္သြားစဥ္ လံုုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ားက ဆုုိင္ကယ္ကိုု စစ္ေဆးရာ လက္ပစ္ဗံုုးတစ္လံုုးေတြ႕ သည္ဟုု အေနာက္ပိုုင္းတိုုင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္မွ ဗုုိလ္မွဴးႀကီးဝင္းေဇာ္ဦးက ရခိုုင္ျပည္နယ္အေျခစိုုက္ သတင္းဌာနတစ္ခုုျဖစ္သည့္ Development Media Group သတင္းဌာနမွ ေမးျမန္းရာတြင္ ေျဖဆိုုထားသည္။

ထိုု႔အျပင္ ၎၏ကြန္ျပဴတာထဲတြင္ AA ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ သတင္းမ်ားပါဝင္ေနေၾကာင္း၊ ထုုိ႔ေၾကာင့္ အၾကမ္းဖက္မႈ တုုိက္ဖ်က္ေရး ဥပေဒျဖင့္ တရားစြဲသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဗုုိလ္မွဴးႀကီးဝင္းေဇာ္ဦးက ေျပာဆိုုထားသည္။

ရခိုုင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ခ်င္းျပည္နယ္အတြင္းရွိ ၿမိဳ႕နယ္ (၉) ၿမိဳ႕နယ္တိုု႔အတြင္း အင္တာနက္လိုုင္းမ်ား ျဖတ္ေတာက္ခံရၿပီးေနာက္ ေဒသခံျပည္သူမ်ား လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈမ်ား ပိုုမိုုမ်ားျပားလာေနသည္ဟုု ေဒသတြင္းက အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ေျပာသည္။

ရခိုုင္ျပည္နယ္အတြင္း ျဖစ္ပ်က္ေနသည့္ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ “အင္တာနက္ ျဖတ္ေတာက္ခံရၿပီး ေနာက္ပိုုင္းမွာ အခုုလိုုပဲ တပ္ကေနၿပီးေတာ့မွေပ့ါေနာ္ အၾကမ္းပတန္းလုုပ္တဲ့ ကိစၥေတြက အရမ္းကိုု မ်ားလာတယ္ေပါ့။ ဒီရက္ပိုုင္းထဲမွာကိုုပဲ ပစ္ခတ္မႈက ႏွစ္ေယာက္ေတာင္ရွိၿပီ။ အေစာပိုုင္း တစ္ေယာက္လည္း ဆံုုးသြားၿပီ၊ အခုုဒီတစ္ေယာက္လည္း ဒဏ္ရာအရမ္းျပင္းထန္တယ္၊ ဆိုုေတာ့ က်ေနာ္တုုိ႔ ေျပာခ်င္တာက တပ္ကအရမ္းကိုု ေလ်ွာက္လုုပ္ေနတဲ့အေနအထား၊ အစိုုးရကလည္း ဘာမွမလုုပ္ဘူး။ ႏုုိင္ငံတကာကလည္း ေျပာတာေလာက္ပဲေလ၊ ထိေရာက္တဲ့ ဖိအားေပးတာမ်ိဳးေတြမရွိဘူး။ ဆိုုေတာ့ တပ္မေတာ္က လုုပ္ခ်င္သလိုုလုုပ္ေနတာေပါ့” ဟုု ေျပာသည္။

ဇူလိုုင္လ ၂၃ ရက္ေန႔ကလည္း ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္အတြင္းက ေတာင္ျမင့္ေက်းရြာမွ အသက္ (၂၂) အရြယ္ ေမာင္ဘိုုသန္းထြန္းဆိုုသူမွာလည္း တပ္မေတာက ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ ဦးေခါင္းက်ည္ဆံထိမွန္ကာ ပစ္ခတ္ခံရၿပီး ေနာက္တစ္ရက္တြင္ ေသဆံုုးသြားခဲ့သည္။

၂၀၁၉ ခုုႏွစ္ ႏွစ္ဆန္းပုုိင္းမွ စတင္၍ ယေန႔အခ်ိန္ထိ ရခိုုင္ျပည္နယ္အတြင္းက စစ္ေရးပဋိပကၡမ်ားၾကား ရခိုုင္ႏွင့္ ရခိုုင္မ်ိဳးႏြယ္စုုဝင္ အရပ္သားျပည္သူ အနည္းဆံုး ၆၃ ဦး ေသဆံုုးၿပီး ထိခိုုက္ဒဏ္ရာရရွိသူ ၁၆၀ ေက်ာ္ၿပီဟုု ရခိုုင္တုုိင္းရင္း သားမ်ိဳးႏြယ္မ်ား အစည္းအရံုုး၏ စာရင္းမ်ားအရ သိရသည္။