ႏွစ္ဘက္ သေဘာတူမႈ ရရွိမွသာ စစ္ေရွာင္မ်ား အိမ္ျပန္လို

သတင္းႏွင့္ မီဒီယာ ကြန္ရက္။
၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္လ ၁၁ ရက္။

ႏွစ္ဖက္လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား ညွိႏႈိင္းမႈ တစ္စံုတစ္ရာ ရရွိၿပီး ေဒသအတြင္း လံုၿခံဳေရးအရ စိတ္ခ်ရသည့္ အေနအထား ေရာက္မွသာ ေနရပ္ရင္းျပန္မည္ဟု KIO/KIA ထိန္းခ်ဳပ္ရာေဒသအတြင္းရွိ ကခ်င္စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားက ေျပာသည္။

လက္ရွိတြင္ ကခ်င္ေဒသ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားအား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးေကာ္မတီ KHCC ႏွင့္ အမ်ိဳးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဗဟိုဌာန NRPC တို႔ ကခ်င္စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား ေနရပ္ရင္းျပန္ႏိုင္ရန္ ညွိႏႈိင္းမႈမ်ား လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိသည္။

KIO/KIA ထိန္းခ်ဳပ္ရာ ေဒသရွိ ေဂ်ယန႔္ စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းသို႔ စစ္ေဘးေရွာင္လာသည့္ ပန္ေဆာင္ေက်းရြာမွ ေဒၚခါတြမ္က “အားလံုး ျပန္ခ်င္တယ္ ျပန္တဲ့ အခါမွာလည္း ပစ္စလက္ခတ္ မျပန္ခ်င္ဘူး။ ႏွစ္ဖက္အစိုးရ ေကာင္းေကာင္းညွိႏႈိင္းၿပီးမွ အာမခံခ်က္ ေကာင္းေကာင္းေပးတဲ့ေန႔ အားလံုးျပန္မယ္” ဟု ေျပာသည္။

“ဘာမွလည္း အာမခံခ်က္ မရွိပဲနဲ႔ တစ္ပိုင္းတစ္စျပန္တာေတြေတာ့ က်မတို႔ မလိုခ်င္ဘူး။ သြားမယ္ဆိုရင္ ျပန္မယ္ဆိုရင္ အားလံုး ျပန္လို႔ရေအာင္ အားလံုးျပန္တဲ့အခါမွာ အားလံုးက လံုၿခံဳမႈရွိဖုိ႔လိုတယ္ သိကၡာရွိဖို႔လိုတယ္။ ဒီအတိုင္း ပစ္စလက္ခတ္ ျပန္ဖို႔က်မတို႔ မလိုလားဘူး” ဟု ေဒၚခါတြမ္က ဆက္ေျပာသည္

တစ္ဖက္တြင္လည္း KHCC ႏွင့္ ကခ်င္လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႔ KIO/KIA တို႔ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား ေနရပ္ရင္း ျပန္ႏိုင္ရန္ ညွိႏႈိင္းမႈမ်ား ရွိသည္ဟု သိရသည္။

“ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ သေဘာတူၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရဖို႔ေပါ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး မရမခ်င္းကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဒီအိုင္ဒီပီ လူထုေတြက ကိုယ့္မူရင္းေဒသကို ျပန္ဖို႔ေတာ့ အဆင္ေတာ့ မေျပဘူးေပါ့။ က်ေနာ္တုိ႔အတြက္လည္း အာမခံခ်က္ မရွိႏိုင္ဘူးေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ လက္နက္ကိုင္ ႏွစ္ဖက္ႏွစ္ဦးေပါ့ေလေနာ္ သေဘာတူၿပီးမွ ျမန္ျမန္ေလး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရဖို႔ က်ေနာ္တုိ႔က အဓိကအဲဒါေမွ်ာ္လင့္တာေပါ့” ဟုေဂ်ယန္႔ စစ္ေဘးေရွာင္စခန္း အတြင္းေရးမွဴး ဦးတန္ဂြန္းက ေျပာသည္။

စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား ေနရပ္ျပန္ေရးအေပၚ ကခ်င္လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႔ KIO/KIA ၏ သေဘာထားႏွင့္ ပတ္သက္၍ KIO/KIA သတင္းႏွင့္ ျပန္ၾကားေရး တာ၀န္ခံ ဗိုလ္မွဴးႀကီး ေနာ္ဘူက ယခုုကဲ့သိုု႔ ေျပာသည္။

“က်ေနာ္တို႔ KIO ရဲ႕ သေဘာထားကေတာ့ ဦးစြာ NRPC အစိုးရ တပ္မေတာ္ေပါ့ေနာ္ သူတို႔နဲ႔ သေဘာတူညီခ်က္ တစ္စံုတစ္ရာ ရရွိမွသာ က်ေနာ္တုိ႔က အိုင္ဒီပီကိစၥ ေဆာင္ရြက္လို႔ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ အပစ္ခတ္ ရပ္စဲေရး လက္မွတ္ေရးထိုးတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးေတြေပါ့ Bilateral လို႔လည္း ေခၚလို႔လည္းရတာေပါ့ အဲဒီလက္မွတ္ ေရးထိုးၿပီးတဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွပဲ က်ေနာ္တို႔ ေနရပ္စြန္႔ခြာတဲ့ ျပည္သူလူထုေတြကို ကုိယ့္ရြာေတြကို ျပန္ေရးကိစၥေတြကို ေဆာင္ရြယ္မယ္ဆိုတဲ့ သေဘာထား က်ေနာ္တို႔ေတာ့ ရွိပါတယ္” ဟု ေျပာသည္။

KIO/KIA ႏွင့္ KHCC တုိ႔ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ကိစၥ၊ ေနထိုင္ရန္ အေဆာက္အဦ ေဆာက္လုပ္ရန္ကိစၥ၊ လံုၿခံဳေရးကိစၥရပ္မ်ားကို ေဆြးေႏြးညွိႏႈိင္းမည္ ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ အစိုးရ၊ တပ္မေတာ္တို႔ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးအရ တစ္စံုတစ္ရာ သေဘာတူညီမႈ ရရွိၿပီး စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားအတြက္ လံုၿခံဳေရး အာမခံခ်က္ရရွိမွသာ IDPs မ်ား ေနရပ္ရင္းျပန္မည့္ကိစၥကို အေကာင္အထည္ေဖာ္မည္ ဟု KIO/KIA က ေျပာသည္။

ေနရပ္ရင္း ျပန္မည္ဆိုပါက ေက်းရြာမ်ားထဲတြင္ ႏွစ္ဖက္လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက တပ္စြဲထားေသာေၾကာင့္ လံုၿခံဳမႈ လံုုးဝမရွိေၾကာင္း၊ ပစ္ခတ္မႈမ်ား ျပန္လည္ျဖစ္လာမည္ကို စိုးရိမ္သည့္အတြက္ လက္ရွိအေန အထားအရ ျပန္ရန္မျဖစ္ႏိုင္ေသးေၾကာင္း စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား က ေျပာသည္။

“က်မတို႔ လူထုေတြဆိုတာ အရပ္သားေတြဆိုတာ ဘယ္တပ္မေတာ္ ဘယ္စစ္သားနဲ႔မွ အတူတူ ေနလို႔မျဖစ္တဲ့အတြက္ အခုရပ္ရြာေတြမွာ စစ္တပ္ေတြရွိတယ္။ ႏွစ္ဖက္ရဲ႕ စစ္တပ္ေတြရွိတယ္။ တစ္ဖက္ကိုပဲ ေျပာတာမဟုတ္ဘူး။ ႏွစ္ဖက္လံုးရဲ႕ စစ္တပ္ေတြက က်မတို႔ရဲ႕ ရြာေတြမွာ ရွိေနတဲ့အတြက္ က်မတို႔ အရပ္သားေတြ ဘယ္လိုမွ ျပန္လို႔မျဖစ္ေသးဘူး။ ႏွစ္ဖက္က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရမယ္ ႏွစ္ဖက္က ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ အာမခံခ်က္ေပးတဲ့ ေန႔တစ္ေန႔က်ရင္ က်မတို႔ ဘယ္ေန႔ ျဖစ္ျဖစ္ျပန္မယ္။ ကိုယ့္ရပ္ရြာကို မျပန္ခ်င္တဲ့လူတစ္ေယာက္မွ မရွိဘူး။” ဟု ေဒၚ ခါတြမ္ က ေျပာသည္။

၂၀၁၁ ခုုႏွစ္က တေက်ာ့ျပန္ ျဖစ္ပြားလာသည့္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ KIO/KIA တုုိ႔ၾကားက တုုိက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုုင္းႏွင့္ KIA ထိန္းခ်ဳပ္ရာနယ္ေျမတိုု႔တြင္ ေဒသခံ တစ္သိန္းေက်ာ္ခန္႔ စစ္ေဘးေရွာင္ေနၾကရသည္မွာ ၈ ႏွစ္ေက်ာ္ရွိၿပီျဖစ္သည္။