ကၽြဲႏြားတင္ကားမ်ား ပစ္ခံေနရျခင္းသည္ ဥပေဒစိုးမိုးမႈ အားနည္းျခင္းျဖစ္ဟု ေဒသခံမ်ားေျပာ

သတင္းႏွင့္ မီဒီယာ ကြန္ရက္။
၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္ ၁၄ ရက္။

ရွမ္းျပည္နယ္၊ ေျမာက္ပိုုင္းတြင္ ကြဲ်၊ ႏြား တင္သည့္ ကားမ်ား မၾကာခဏ ပစ္ခတ္ခံရၿပီး တရားခံ ေဖာ္ထုတ္ႏုုိင္မႈ မရွိျခင္းသည္ တရားဥပေဒစိုုးမိုုးမႈ အားနည္းလြန္းၿပီး ေဒသတြင္းက လက္နက္ကိုုင္ပဋိပကၡ ျပႆနာမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္သည္ဟုု ရွမ္းျပည္နယ္အေျခစိုုက္ ႏုုိင္ငံေရးပါတီမ်ားမွ တာဝန္ရွိသူမ်ားႏွင့္ ေဒသခံမ်ား က ေျပာသည္။

ေက်ာက္မဲ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုုယ္စားလွယ္ စိုုင္းထြန္းဝင္းက “ဒီလမ္းမေပၚမွာ မေန႔က၊ တေန႔ကျဖစ္သြားတဲ့ ဆုုိေတာ့ က်ေနာ္တုုိ႔က ဘယ္လက္နက္ကိုင္ကိုုသြားၿပီး ညွိဳးရမလဲ။ ဆိုုေတာ့ လားရိႈးနဲ႔သီေပါၾကားဆိုုရင္ ဒါ SSPP ခပ္မ်ားမ်ားေနထိုုင္တဲ့ေနရာ၊ ၿပီးရင္ ေက်ာက္မဲနဲ႔ ေနာင္ခ်ိဳၾကားမွာက RCSS နဲ႔ TNLA လႈပ္ရွားတဲ့ေနရာေပါ့၊ ၿပီးေတာ့ အရပ္ဝတ္နဲ႔ လက္နက္ကိုုင္ေတြလည္းရွိတယ္။ ဘယ္သူလိုု႔သြားညိဳးမွာလည္း ဒါ က်ေနာ့္အျမင္ပါ။ ၿပီးရင္ ဒီလမ္းမေပၚမွာ အရပ္ဝတ္နဲ႔ ျဖတ္သန္းသြားလာတာကလည္း တပ္မေတာ္က အမ်ားပိုုင္းေတ႕ြရတယ္။ ဆိုေတာ့ က်ေနာ္အျမင္က ႏုုိင္ငံေရးလုပ္စားတယ္လိုု႔ပဲ ျမင္တယ္” ဟုု ေျပာသည္။

ရွမ္းေျမာက္ေဒသတြင္ ယခုုရက္ပိုုင္းအတြင္း ႏွစ္ရက္ဆက္တိုုက္ ကြဲ်၊ ႏြားမ်ား တင္ေဆာင္လာသည့္ကားမ်ား အမည္မသိလက္နက္ကိုု္င္အဖြဲ႕မ်ား၏ ေခ်ာင္းေျမာင္း ပစ္ခတ္မႈကိုုခံခဲ့ရၿပီး ေသဆံုုးသူ ၃ ဦး ႏွင့္ ဒဏ္ရာျပင္းထန္စြာ ရရွိခဲ့သူမ်ားရွိသည္ဟုု ေဒသခံမ်ား က ေျပာသည္။

ၾသဂုုတ္လ ၁၃ ရက္ေန႔ (ယမန္ေန႔) က ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ပစ္ခတ္မႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး “ေက်ာက္မဲမွာက မေန႔က မနက္ပိုုင္းက က်ေနာ္တုုိ႔ မႏၱေလးကိုု လူနာပိုု႔သြားရင္းနဲ႔ ေက်ာက္မဲနဲ႔ စခန္းသာၾကားေပါ့ အဲ့မွာထပ္ပစ္ခံရတာေပါ့။ အဲ့မွာလည္း အစကေတာ့ တစ္ေယာက္ေသ၊ တစ္ေယာက္ဒဏ္ရာရပဲ၊ ဒါေပမယ့္ အဲ့ဒဏ္ရာရတဲ့လူလည္း ေဆးရံုုပိုု႔ရင္းန႔ဲပဲ ဒီေဆးရံုုမေရာက္ခင္ လမ္းမွာဆံုုးသြားတယ္လိုု႔ေျပာတယ္။ အခုုက ဒါမ်ိဳးက မၾကာခဏဆိုုသလိုု ျဖစ္ေနတာေပါ့ေနာ္။ ဒါကိုု ဘယ္သူကမွလည္း ေဖာ္ထုုတ္ႏုုိင္တာ မရွိဘူးေပါ့။ တရားဥပေဒစိုုးမိုုးေရးအေနနဲ႔ကေတာ့ ျဖစ္ပ်က္ေနတာေတြ မမိေတာ့ အားနည္းေနတယ္လိုု႔ပဲ ေျပာခ်င္တယ္” ဟုု ေျပာသည္။

ၾသဂုုတ္လ ၁၃ ရက္ေန႔က ေနာင္ခ်ိဳမွ ေက်ာက္မဲဘက္သိုု႔ ေမာင္းႏွင္လာသည့္ အဆုုိပါကြ်ဲကားမွ ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္၊ ခိုုမုုန္းေက်းရြာအုုပ္စုု အတြင္းရွိ ခိုုအံုုးေက်းရြာတြင္ ပစ္ခတ္ခံခဲ့ရျခင္းျဖစ္သည္။ အဆုုိပါပစ္ခတ္မႈတြင္ ႏွစ္ဦး ေသဆံုုးခဲ့သည္။ အလားတူ ၁၂ ရက္ေန႔ကလည္း သီေပါၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ႏြားကားတစ္စီး ပစ္ခတ္ခံခဲ့ရသည္။

ယခုုရက္ပိုုင္းအတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ပစ္ခတ္ခံရမႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး “က်ေနာ္တိုု႔ ၁၂ ရက္ ေန႔ကေတာ့ သီေပါ ဒီစံေလာင္းရြာနဲ႔ အုုန္းဖိုုရြာၾကား ဒီကံုုးမံုုးရြာၾကးေပါ့ အဲ့မွာ ျဖစ္သြားတယ္။ အဲ့မွာေတာ့ ဒဏ္ ရာရတစ္ေယာက္၊ ေသဆံုုးတစ္ေယာက္၊ အဲ့ဒါက်ေနာ္တိုု႔အသင္းကေနပဲ သြားသယ္ၿပီး သီေပါေဆးရံုုပိုု႔တယ္။ ဒဏ္ရာရတ့ဲလူကိုု လားရိႈးေဆးရံုုကိုု ထပ္ပိုု႔လိုုက္ရတယ္။ သူက ရင္ဘတ္နဲ႔ နံၾကားမွာႏွစ္ခ်က္ထိတယ္။ ေသဆံုုး သူကေတာ့ ျမင္းၿခံ ကလိုု႔ေတာ့ ေျပာတာပဲ” ဟုု ေျပာသည္။

မႏၱေလး-မူဆယ္ လမ္းမႀကီးတေလ်ွာက္ တရုုတ္ႏုုိင္ငံသိုု႔ တင္ပိုု႔ရန္ ႏြားႏွင့္ ကြ်ဲမ်ားတင္ေဆာင္လာသည့္ ကားမ်ားကိုု အမည္သိလက္နက္ကိုုင္အဖြဲ႕မ်ားက မၾကာခဏဆုုိသလိုု ေခ်ာင္းေျမာင္း ပစ္ခတ္မႈမ်ားရွိေနသည္။

အဆုုိပါျဖစ္စဥ္မ်ားတြင္ ယာဥ္ေမာင္းႏွင့္ ယာဥ္ေမာင္းေနာက္လိုုက္မ်ား အသက္ေသဆံုုးမႈမ်ား၊ ထိခိုုက္ဒဏ္ရာရရွိမႈမ်ား မၾကာခဏ ျဖစ္ပြားေနေသာ္လည္း ထိုုပစ္ခတ္မႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ယေန႔အခ်ိန္ထိ တရားခံကိုု ဖမ္းဆီးရမိျခင္း မရွိဘူးဟုု ရွမ္းေျမာက္ေဒသခံမ်ား က ေျပာသည္။

တအာင္းပါတီ လားရိႈးၿမိဳ႕နယ္ရံုုး ဥကၠ႒ ဦးေက်ာ္ေအာင္ က “က်ေနာ္ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ သေဘာအရ ေျပာရရင္ေတာ့ ဒီေဒသမွာ မၾကာမၾကာျဖစ္ေနတာပဲ၊ ဒါက ဥပေဒမစိုုးမိုုးဘူးဆိုုတာ ထင္ရွားေနတာပဲ။ ဥပေဒပိုုင္းက စိုုးမိုုးမႈမရွိေတာ့ အမႈမွန္ကလည္းမေပၚဘူး။ ဒါေတြအားလံုုးက တာဝန္ရွိပုုဂၢိဳလ္ေတြ၊ ျပည္သူေတြအားလံုုးသိ ေနတာပဲ။ အခုုနကေျပာသလိုုေပါ့ ဒီေဒသမွာက တုုိက္ပြဲေတြအၿမဲရွိေနသလိုု ခရီးသြားေတြပစ္ခတ္ခံရတာ၊ ကၽြဲကား၊ ႏြားကားေတြ ပစ္ခတ္ခံရတာ မၾကာမၾကာျဖစ္ေနတာေလ။ အားလံုုးၿခံဳၾကည့္လုုိက္ရင္ ဒီေျမာက္ပိုုင္းဘက္မွာေတာ့ လံုုၿခံဳမႈအရ၊ အကာအကြယ္နည္းတယ္။ သြားရလာရတာ လံုၿခံဳေရးအားနည္းတယ္” ဟုု ေျပာသည္။

လက္နက္ကိုုင္ပဋိပကၡ ျပႆနာမ်ားကိုု မေျဖရွင္းႏိုုင္သ၍ ေဒသခံျပည္သူမ်ားအတြက္ လံုုၿခံဳေရး၊ ေဒသတြင္း တရားဥပေဒစိုုးမိုုးေရး မရွိႏုုိ္င္ဘူးဟုု ႏိုု္င္ငံေရးပါတီ ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ေျပာသည္။

“အားလံုုးကႏုုိင္ငံေရးပါပဲ။ ႏုုိင္ငံေရးအေျခအေန မေျပလည္ေသးလိုု႔ကေတာ့ သူလိုုလိုု ကိုုယ္လိုုလိုု ျဖစ္ေနမွာပဲလိုု႔ ျမင္တယ္။ တပ္မေတာ္ပါလိုု႔လည္း က်ေနာ္မေျပာပါဘူး။ တုုိင္းရင္းသားေတြပါလိုု႔လည္း ေျပာတာမဟုုတ္ဘူး။ လက္နက္ကိုုင္ဆုုိရင္ အကုုန္ပါတယ္။ တရားဥပေဒစိုုးမိုုးမႈဆိုုတာက ႏုုိင္ငံေရးအရ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုုႀကီးကိုု မျပင္ႏုုိင္ေသးသ၍ကေတာ့ လက္နက္ကိုုင္ျပႆနာရွင္းလိုု႔ရမွာမဟုုတ္ဘူး။ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒျပင္ၿပီးမွပဲ ဆိုုလိုုခ်င္တာက ႏုုိင္ငံေရးအရေျပလည္မယ္။ ႏုုိင္ငံေရးအရ ေျပလည္မွပဲ တရားဥပေဒစိုုးမိုုးေရးဆိုုတာ ရွိလာႏိုုင္မယ္” ဟုု ေက်ာက္မဲ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုုယ္စားလွယ္ စိုုင္းထြန္းဝင္းက ေျပာသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ဇူလိုုင္လ ေနာက္အဆံုုးအပတ္အတြင္းကလည္း ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ႏြာမ်ားတင္ေဆာင္လာသည့္ ကားတစ္စီး ေခ်ာင္းေျမာင္းပစ္ခတ္ခံခဲ့ရၿပီး ယာဥ္ေမာင္းတစ္ဦးေသဆံုုးကာ၊ ယာဥ္ေနာက္လိုုက္ ၂ ဦး ထိခိုုက္ဒဏ္ရာရရွိခဲ့သည္ဟုု ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။