ကခ်င္စစ္ေဘးေရွာင္ ေဂ်ယန္႔စခန္း လူဦးေရတိုး၊ အေဆာက္အဦ တိုးခ်ဲ႔ရန္ လိုအပ္

သတင္းႏွင့္ မီဒီယာ ကြန္ရက္။
၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္လ ၂၄ ရက္။

တရုုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္၊ ကခ်င္လြတ္လပ္ေရး အဖြဲ႔ KIO ထိန္းခ်ဳပ္ရာေဒသ လိုုင္ဇာအနီးရွိ ေဂ်ယန္႔စစ္ေဘးေရွာင္စခန္း (IDPs Camp) တြင္ လူဦးေရမ်ား တိုးလာသည့္အတြက္ ေနထိုင္ရန္ အေဆာက္အဦး အသစ္ေဆာက္လုပ္ရန္ႏွင့္ ျပန္လည္ျပဳျပင္ တည္ေဆာက္ရန္အတြက္ အေရးေပၚ အကူအညီမ်ား လိုအပ္ေနသည္ဟု စခန္းတာ၀န္ရွိသူမ်ားႏွင့္ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားက ေျပာသည္။

ေဂ်ယန္႔ စစ္ေဘးေရွာင္စခန္း အတြင္းေရးမွဴး ဦးတန္ဂြန္းက “က်ေနာ္တုိ႔ ကေလးေတြကလည္း တစ္ႏွစ္ႏွင့္ တစ္ႏွစ္ အသက္ေတြ ႀကီးလာေတာ့ လူပ်ိဳျဖစ္လာတဲ့ အခါက်ေတာ့ တစ္ခ်ိဳ႕က်ေတာ့ ေခြ်းမေတြ ဘာေတြ ယူရတာေပါ့ေလ ဒါေပမယ့္ ေနရာထိုင္ခင္း အခန္းဖြဲ႔ထားတာေတြေတာ့ မရွိဘူးေပါ့ေလေနာ္။ လူဦးေရလည္း မ်ားလာတဲ့ အခါက်ေတာ့ တစ္ျခားေနရာမွာ ျပန္ေဆာက္ေပးဖို႔လည္း ေနရာက မရွိဘူး။ အဲလိုမ်ိဳးေပါ့ ေနာက္ၿပီးမွေနဖို႔အတြက္လည္း က်ေနာ္တို႔ အေဆာက္အဦး ထပ္တိုးခ်ဲ႕ဖို႔လည္း က်ေနာ္တို႔ ေနရာထိုင္ခင္းကအစ အဲဒါ အခက္အခဲ ေတြရွိပါတယ္” ဟု ေျပာသည္။

ေဂ်ယန္႔စစ္ေဘးေရွာင္စခန္း စတင္ေပၚေပါက္ခဲ့သည္မွာ ၈ ႏွစ္ရွိခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။

လက္ရွိတြင္ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား ေနထိုင္သည့္ အေဆာက္အဦးမ်ား ပ်က္ဆီးလာသည့္အတြက္ ျပန္လည္ျပဳျပင္ရန္ လိုအပ္သကဲ့သို႔ အျခားစစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမွ ေျပာင္းေရြ႕လာသူမ်ားႏွင့္ ေမြးတိုးဦးေရ ပိုမိုမ်ားျပားလာျခင္းေၾကာင့္ အသစ္တည္ေဆာက္ရန္ လိုအပ္ေနသည္ဟု ဦးတန္ဂြန္းက ဆက္ေျပာသည္။

“တခ်ိဳ႕ကေတာ့ က်န္းမာေရး က်ေနာ္တုိ႔ ဒီမဂါယာန္ကမ့္တို႔ဆိုရင္ သူတို႔ေဆးရံုေတြနဲ႔ ေ၀းတယ္ေ၀းတဲ့အခါက်ေတာ့ သူတို႔ဒီမွာက ေဆးရံုႀကီးေတြရွိတယ္ က်န္းမာေရးက႑နဲ႔ က်ေနာ္တို႔ Camp ထဲမွာ ေျပာင္းေရႊ႕လာတာရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီး ေက်ာင္းသားကိစၥ က်ေနာ္တို႔ Camp ထဲမွာ ေျပာင္းေရြ႕လာတာရွိတယ္။” ဟု အျခားစခန္းမွ ေျပာင္းေရႊ႔လာသူမ်ားရွိသလိုု အသစ္ေမြးလာေသာ ကေလးမ်ားရွိသည္ဟု ေျပာသည္။ “ေနာက္ၿပီးတစ္ခ်က္ က်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ေမြးတိုးလာတာေပါ့။ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီမွာေနၿပီးမွ အိမ္ေထာင္ထဲမွာ ေမြးစာရင္းေတြ တိုးလာတယ္။ တိုးလာတာက်ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ပ်မ္းမွ်အားျဖင့္ေတာ့ တစ္လမွာ ၁၂ ေယာက္ အခုရွစ္ႏွစ္ဆိုေတာ့ မလြယ္ေတာ့ဘူး။”

ထို႔ေၾကာင့္ စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းတြင္ လူဦးေရမ်ားလာေသာေၾကာင့္ ေနထိုင္ရာ အခန္းမ်ားလည္း လံုေလာက္မႈ မရွိျဖစ္ေနရသည္ဟု ေျပာသည္။

လူဦးေရ မ်ားလာသည့္အတြက္ ဆယ္ေပပတ္လည္ အိမ္ခန္းတြင္ ေနထိုင္ရသည့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအတြက္လည္း အခက္အခဲမ်ားစြာ ရွိေနသည္ဟု ပန္ေဆာင္ေက်းရြာမွ ေဂ်ယန္႔စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းသို႔ စစ္ေဘးေရွာင္လာသူ ေဒၚခါတြမ္က ေျပာသည္။

“အိမ္ခန္းက်ဥ္းတဲ့အတြက္ အိမ္ခန္းေတြ မရွိတဲ့အတြက္ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေရခ်ိဳးခန္းေတြ ဘာေတြလည္း သပ္သပ္မရွိဘူး။ ေယာက္က်ားခ်ိဳးခန္း အမ်ိဳးသမီးခ်ိဳးခန္းဆိုၿပီး သပ္သပ္မရွိဘူး။ ဒီအတိုင္းပဲ အားလံုးက အတူတူပဲ ခ်ိဳးေနၾကတယ္။ အခက္အခဲရွိတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြကေတာ့ သိတဲ့အတိုင္း လတိုင္းမွာလည္း အခက္အခဲေတြ ရွိတာေပါ့။ မိန္းကေလးေတြအတြက္ အခန္းမရွိဘူး။ ၿပီးေတာ့ အမ်ိဳးသမီးကေတာ့ ကေလးေမြးလာတဲ့ အခ်ိန္မွာလည္း အိမ္ခန္းလံုလံုၿခံဳၿခံဳမရွိတဲ့အတြက္ ကေလးေမြးတဲ့အခ်ိန္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေပါ့ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ေတာ့ အခက္အခဲရွိတာေတာ့ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္” ဟုေျပာသည္။

လက္ရွိ ေဂ်ယန္႔စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းတြင္ ေက်းရြာေပါင္း ၁၀၉ ရြာမွ အိမ္ေျခ ၁၉၄၄ အိမ္ရွိ လူဦးေရ ၈၈၀၀ တြင္ အမ်ိဳးသား ၄၃၂၉ ဦးႏွင့္ အမ်ိဳးသမီး ၄၄၇၁ ဦးရွိသည္ဟုသိရသည္။ ၈ ႏွစ္ကာလအတြင္း လူဦးေရ မ်ားစြာတိုးလာသည္ဟု စခန္းတာ၀န္ရွိသူမ်ားက ေျပာသည္။

ေနထိုင္ရာ ေနရာထိုင္ခင္းႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳးရန္ ေနရာမရွိသည့္အျပင္ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ရန္ အက္အခဲတို႔ေၾကာင့္ ေနရပ္ျပန္ခ်င္သည္ဟု ေဒၚခါတြမ္က ဆက္ေျပာသည္။

“က်မတို႔ ဒီလုိမ်ိဳးေနရာမွာ မေနခ်င္ဘူး။ မလုပ္စားတတ္လို႔ အခုလိုထုတ္ေပးတဲ့ ဆန္ေတြပဲ စားေနရတာေတြလည္း မဟုတ္ဘူး ကိုယ့္ရဲ႕ေနရာမွာျပန္ေရာက္သြားတဲ့အခါမွာ ကုိယ္ေျခလက္မက်ိဳးဘူး ဘာမဆိုလုပ္စားႏိုင္တယ္။ ကိုယ့္ေနရာမွာ ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ကိုယ့္သားသမီးမ်ားကိုလည္း ဒီေန႔ ဘာရမယ္ ဒီႏွစ္ ဆန္ဘယ္ေလာက္ ထြက္မလဲ စပါးဘယ္ေလာက္ထြက္မလဲ နမ္းဘယ္ေလာက္ထြက္မလဲ ပဲဘယ္ေလာက္ထြက္မလဲဆိုတာၿပီးမွ လုပ္စားကိုင္းစားေနတဲ့သူေတြပါ အခုက သူေတာင္းစားလုိ႔ မေခၚတာ တမယ္ပဲရွိတယ္။”

ေဂ်ယန္႔စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမွ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားသည္ ျမစ္ႀကီးနား-ဗန္ေမာ္ ကားလမ္းတစ္ေလွ်ာက္ရွိ ေက်းရြာမ်ားမွ ေဒသခံမ်ားျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ကခ်င္လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႔ KIO/KIA ႏွင့္ တပ္မေတာ္တို႔အၾကား ျပန္လည္ျဖစ္ပြားလာသည့္ တစ္ေက်ာ့ျပန္ တုိက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ စစ္ေဘးေရွာင္လာၾကသူမ်ားျဖစ္သည္။

KIO/KIA ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမမ်ားျဖစ္သည့္ လိုုင္ဇာ၊ မိုုင္ဂ်ာယန္၊ အင္ဘာပါ၊ လိုုင္စင္၊ ဖရဲႏွင့္ ဆြမ္ပရာဘြမ္ေဒသမ်ားတြင္ ၂၀၁၈ ခုုႏွစ္ရဲ႕ စာရင္းအရ စစ္ေရွာင္လူဦးေရ ၄၂၇၄၅ ဦးရွိသည္ဟုု သိရသည္။