ကခ်င္ လူငယ္မ်ားက လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္ႏွင့္ မွ်တမႈရွိသည့္ တရားစီရင္ေရးတို႔အတြက္ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္

သတင္းႏွင့္ မီဒီယာ ကြန္ရက္။
၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလ ၅ ရက္။

လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ႏွင့္ တရားမွ်တမႈရွိသည့္ တရားစီရင္ေရးစနစ္ကို ေဖာ္ေဆာင္ေပးရန္ ကခ်င္လူငယ္မ်ားႏွင့္ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားက ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ ေတာင္းဆိုလိုက္သည္။

စက္တင္ဘာလ ၅ ရက္ ယေန႔တြင္ ကခ်င္လူငယ္မ်ားႏွင့္ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားက ကခ်င္ျပည္နယ္ရွိ ဗုိလ္ ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္းေၾကးရုပ္ ထားရွိသည့္ ေနရာတြင္ အဆိုပါအခ်က္မ်ား အပါအ၀င္ အခ်က္ ၄ ခ်က္ပါသည့္ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားကို ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ကာ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾက ျခင္းျဖစ္သည္။

“ဒီေန႔ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္တာက အခ်က္ ၄ ခ်က္ရွိပါတယ္။ ပထမတစ္ခ်က္ကေတာ့ စစ္ေရွာင္ျပည္သူေတြရဲ႕ ေတြ႔ႀကဳံ ခံစားေနရတဲ့ ဒီကမ့္အတြင္းက လူမႈ ျပႆနာ အခက္အခဲေတြ ဒုတိယအခ်က္ကေတာ့ လြတ္လပ္စြာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုခြင့္ေပါ့ေနာ တတိယအခ်က္ကက်ေတာ့ တရားစီရင္ေရးစနစ္ေပါ့ေနာ က်မတို႔ရဲ႕ တရားစီရင္ေရးစနစ္ဟာ မလြတ္လပ္ဘူး ၿပီးေတာ ့မွ်တမႈ မရွိဘူး။ ေနာက္ဆံုးတစ္ခ်က္က က်မတို႔ ျပည္သူေတြက တိုက္ပြဲရဲ႕ ဓားစာခံေတြ မဟုတ္ဘူး ဒါေၾကာင့္ စစ္ပြဲေတြလည္း ရပ္သင့္ၿပီ ျပည္သူေတြကို ပိုၿပီးမွ အေလးထားသင့္ၿပီ ျပည္သူေတြ ရဲ႕ ဒုကၡေတြကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားရမယ့္ အခ်ိန္ေရာက္ၿပီဆိုတဲ့ အရာကို သိခိုင္းေစခ်င္လို႔ ဆႏၵထုတ္ ေဖာ္ရျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ကခ်င္လူငယ္ထု လႈပ္ရွားမႈ (Kachin Youth Movement ) မွ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ မဆြတ္ဆိုင္းထြယ္က ေျပာသည္။

စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားႏွင့္ ကခ်င္ျပည္သူမ်ား၏ အေျခအေနမ်ားကို သရုပ္ေဖာ္ရာတြင္ ဦးေဆာင္ပါ၀င္ခဲ့သည့္ ကိုေပါလုႏွင့္ မဆိုင္းႏူးပန္တို႔အား ျမစ္ႀကီးနား တရားရံုးက အျပစ္ရွိေၾကာင္း ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ၿပီးေနာက္တြင္ ယခုကဲ့သို႔ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။

ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ပြဲကို စစ္ေဘးရွာင္စခန္းရွိ လူငယ္မ်ား၊ ကခ်င္လူငယ္ထု လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႔ႏွင့္ ကခ်င္အရပ္ဖက္အဖြဲ႔ အစည္းမ်ားက ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ဇြန္လ ၉ ရက္ေန႔က ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း တစ္ေက်ာ့ျပန္စစ္ပြဲ (၈) ႏွစ္ျပည့္အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ ကခ်င္လူမ်ိဳးမ်ားခံစားေနရသည့္ လက္႐ွိဘဝအျဖစ္မွန္မ်ားက္ုိ စစ္ေဘးေ႐ွာင္လူငယ္မ်ားနွင့္ လမ္းေဘးသရုုပ္ျပမႈ လုပ္ေဆာင္ရာတြင္ ဦးေဆာင္ခဲ့ေသာ ကိုေပါလုႏွင့္ မဆိုင္းႏူးပန္တို႔အား ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕နယ္ တရားရံုးက ၿငိမ္းစုစီ ပုဒ္မ ၁၉ ျဖင့္ စက္တင္ဘာလ ၂ ရက္ေန႔က ေထာင္ဒဏ္ ၁၅ ရက္ က်ခံရန္ အမိန္႔ခ်လိုက္သည္။

အဆိုပါ တရားစီရင္မႈတြင္ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ freedom of expression ႏွင့္ တရား စီရင္မႈတြင္ တရားမွ်တမႈ မရွိဟု ဆိုကာ ယခုကဲ့သို႔ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ ရျခင္းျဖစ္သည္ဟုဆိုသည္။

စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား၏ ခံစားခ်က္ႏွင့္ အေျခအေနကို ေတးသရုပ္ေဖာ္ ျပဇာတ္ျဖင့္ တင္ျပရာတြင္ ရာဇ၀တ္မႈ တစ္ခုကဲ့သို႔ သတ္မွတ္သည့္အတြက္ အလြန္ပင္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္မိေၾကာင္း၊ လက္ရွိ တရားစီရင္ေရး စနစ္ကိုလည္း ေမးခြန္းထုတ္မိသည္ဟု စစ္ေဘးေရွာင္ လူငယ္တစ္ဦးျဖစ္သူ အင္ခြန္လႏူးက ေျပာသည္။

“က်ေနာ္တို႔ ဆရာမဆိုင္းႏူးပန္နဲ႔ ကိုေပါလုေပါ့ သူတို႔က က်ေနာ္တို႔ IDP စစ္တေက်ာ့ ျပန္ျဖစ္ေနတဲ့ဟာကို တကယ္လက္ေတြ႔ျဖစ္ေနတဲ့ ဒီလိုမ်ိဳး ေတးသရုပ္ျပတာေပါ့ အဲလိုမ်ိဳးျပတဲ့ အခ်ိန္မွာ အေရးယူတယ္ဆိုေတာ့ ရာဇ၀တ္မႈေျမာက္တယ္ဆိုေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ IDP ေတြရဲ႕ freedom of expression က စိန္ေခၚခ်က္ေတြရွိတာေပါ့ ၿပီးေတာ့ ဒီလိုမ်ိဳး IDP ေတြအတြက္ တကယ္ျဖစ္ေနတဲ့ဟာကို ေတးသရုပ္ေဖာ္တဲ့ဟာကို အေရးယူၿပီးမွ ဒီလိုမ်ိဳး လုပ္တယ္ဆိုတာက တရားေရးမ႑ိဳင္မွာ တစ္ခုခုေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ လိုအပ္ခ်က္ရွိေနၿပီးလား တိမ္းေစာင္းေနၿပီလားဆိုတာ က်ေနာ္တုိ႔အတြက္ ေမးခြန္းေတြက ရွိလာတာေပါ့” ဟုေျပာသည္။

ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ပြဲတြင္ လြတ္လပ္ေသာ တရားစီရင္မႈ ရရိွေရး – ဒို႔အေရး၊ မတရားသျဖင့္ တရား စီရင္ေသာ တရားသူႀကီး အလိုမရိွ-အလိုမရိွ၊ စစ္ေဘးေ႐ွာင္ ျပည္သူမ်ား၏ ဘဝမွန္ခံစားခ်က္ကို အေလးထား ေပးေရး – ဒို႔အေရး၊ IDPs မ်ား၏ ဘဝမွန္ေတးသ႐ုပ္ေဖာ္တင္ဆက္ျခင္းအား ျပစ္ဒဏ္ေပးျခင္း အလိုမရိွ-အလိုမရိွ စသည့္ ေၾကြး ေၾကာ္သံမ်ားကို ေႂကြးေၾကာ္ကာ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကသည္။

ယေန႔ျပဳလုပ္သည့္ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ပြဲ ကဲ့သို႔ စက္တင္ဘာလ ၆ ရက္ေန႔ႏွင့္ ၉ ရက္ေန႔တို႔တြင္လည္း ဆက္လက္ လုပ္ဆာင္သြားမည္ဟု ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ပြဲ ဦးေဆာင္သူမ်ားက ေျပာသည္။

ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ပြဲသို႔ ကခ်င္စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား၊ ကခ်င္လူငယ္မ်ား၊ ကခ်င္ အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ေဒသခံ ကခ်င္ျပည္သူလူထု စုစုေပါင္း ၃၀၀ နီးပါးခန္႔ ပါ၀င္ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့ၾကသည္။